III SA/Gl 566/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-12-02

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym i ujemne saldo na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania majątku o szacunkowej wartości rynkowej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka w upadłości, mimo wykazywania strat i ujemnego salda na rachunku bankowym, posiada majątek o szacunkowej wartości rynkowej, który powinien wystarczyć na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, w tym kosztów sądowych. Koszty sądowe, jako należności budżetu państwa, nie korzystają z pierwszeństwa wobec innych zobowiązań strony, ale również nie są pozbawione możliwości zaspokojenia z majątku upadłego.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w upadłości złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Pełnomocnik spółki przedstawił dokumenty wskazujące na stratę w poprzednim roku obrotowym, ujemne saldo na rachunku bankowym oraz brak innych źródeł dochodu. Sąd analizował jednak również wartość majątku spółki, w tym ruchomości, zapasy magazynowe i należności, które oszacowano na łączną kwotę od ok. 241.000,00 zł do ok. 261.000,00 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki zamieścił dodatkowy wniosek, w którym domagał się zwolnienia "A" Sp. z o.o. w upadłości od kosztów sądowych. Do powyższego dołączył podpisane przez syndyka masy upadłości oświadczenie o posiadanym majątku i dochodach. Z jego treści ustalono, iż w ubiegłym roku obrotowym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka poniosła stratę rzędu 58.339,46 zł. Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi 60.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na kwotę 13.830,42 zł, niemniej jednak stan jej rachunku bankowego od pewnego czasu wykazuje saldo ujemne, które w ostatnim miesiącu osiągnęło 182.718,40 zł. W tej sytuacji za ostatnie półrocze Spółka wygenerowała dalsze straty wielkości 323.812,93 zł, jako że nie posiada żadnych innych źródeł dochodu ani też żadnego wolnego od zajęć majątku. Dodatkowo przy piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik strony nadesłał kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydziału Gospodarczego z dnia [...] r. sygn. akt [...] ogłaszające upadłość "A" obejmującą likwidację majątku dłużnika; - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2009 r., z którego wynikało, iż wypracowany w tym okresie przychód w kwocie 975.884,70 zł, po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości 1.014.771,20 zł, przyniósł jej stratę rzędu 38.886,50 zł; - deklaracje VAT-7, gdzie zadeklarowano następujące podstawy opodatkowania: 12.025,00 zł (czerwiec), 55.547,00 zł (lipiec), 22.180,00 zł (sierpień) oraz 10.281,00 zł (wrzesień); - sprawozdanie finansowe za 2009 r., w którym wykazano sumę bilansową w wysokości 611.018,30 zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 20.605,02 zł, aktywa trwałe wielkości 14.329,93 zł oraz aktywa obrotowe rzędu 596.688,37 zł, a także ewidencję środków trwałych; - wyciągi z posiadanego przez Spółkę rachunku bankowego, gdzie na dzień 30 września 2010 r. zaksięgowano ujemne saldo końcowe wynoszące 176.528,88 zł oraz kwotę 425,08 zł z tytułu zaległej prowizji, podczas gdy zablokowane środki wynosiły 319.974,39 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 tej ustawy, może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej o ile ta wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy badaniu podlega wyłącznie stan majątkowy wnioskodawcy i jego możliwości płatnicze, jako że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tzn. wtedy i w takiej części w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczają na sfinansowanie jego udziału w postępowaniu sądowym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w ogłoszeniu upadłości pełnomocnik strony doszukuje się zasadności zgłoszonego żądania. Niemniej jednak należy zauważyć, iż sam fakt prowadzenia postępowania upadłościowego nie może samoczynnie stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Podobnie konieczność zapewnienia środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że upadły nie może pokryć kosztów sądowych w zawisłej przed tut. Sądem sprawie. Koszty te są bowiem związane z prowadzeniem spraw upadłego, których rozstrzygnięcie leży w interesie zarówno upadłego, wspólników oraz jego wierzycieli. Winny być one zatem uwzględnione w ramach kosztów potrzebnych na przeprowadzenie całego postępowania upadłościowego. Tym bardziej, że z treści przedłożonego do akt postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału Gospodarczego z dnia [...]r. sygn. akt [...] ustalono, iż w skład majątku dłużnika wchodzą przede wszystkim ruchomości obejmujące: maszyny, urządzenia i samochody, których realną wartość oszacowano na łączną sumę 48.000,00 zł, natomiast zapasy magazynowe (wyroby gotowe i materiały) wynoszą ok. 150.000,00 zł. Ponadto wszystkie ruchomości należące do dłużnika wolne są od zabezpieczeń, a posiadane na dzień 22 czerwca 2010 r. środki pieniężne oscylowały wokół kwoty 3.100,74 zł. Jednocześnie dłużnikowi przysługują należności, których realną wartość rynkową oszacowano na ok. 40.000,00 zł, podczas gdy w wyniku egzekucji należności bądź ich sprzedaży możliwe będzie uzyskanie jeszcze większych wpływów do ok. 60.000,00 zł. Tym samym szacunkowa wartość rynkowa całego majątku dłużnika została wyceniona w granicach od ok. 241.000,00 zł do ok. 261.000,00 zł. Wprawdzie suma niewykonanych zobowiązań przewyższa 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa, które osiągnęło w ostatnim roku wartość ujemną, niemniej jednak majątek ten – jak ustalił sąd gospodarczy - powinien wystarczyć na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku i prawdopodobnie w niewielkim zakresie na zaspokojenie wierzytelności. W tej sytuacji twierdzenie, jakoby niemożliwe było poniesienie należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu, który wynosić będzie 297,00 zł, nie może się ostać. Zauważyć bowiem należy, iż koszty sądowe jako należności budżetu Państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą Spółkę, gdyż wskazane wyżej zobowiązania strony, co do której ogłoszono upadłość nie korzystają z pierwszeństwa wobec należności Skarbu Państwa. Wobec powyższego brak było podstaw prawnych do uwzględnienia złożonego wniosku, pomimo że syndyk nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, a podmiot w imieniu którego występuje znajduje się w upadłości, to jednak nie jest on pozbawiony majątku. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło