III SA/Gl 568/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, Prezes WUG) nr [...] z [...] r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w R. (dalej: organ I instancji, Dyrektor OUG) nr [...], [...] z [...] r., odmawiającą zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego (PRZG) "B" na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2024 r. dla A SA z siedzibą w C. (dalej skarżąca, spółka). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej: kpa) w związku z art. 108 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2126, w skrócie pgg), Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 28 listopada 2018 r. (data wpływu 30.11.2018 r.) skarżąca wystąpiła do OUG o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego B. Decyzją z [...] r. organ I instancji odmówił zatwierdzenia wnioskowanego PRZG. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia PLZG nie uwzględnia warunków określonych w obowiązującym "Projekcie zagospodarowania złoża (PZZ) węgla kamiennego B z grudnia 2007 r., ze stanem rozpoznania na 31 grudnia 2006 r. w zakresie lokalizacji szybów (przesunięcie szybu VIII w stosunku do szybu VII o ok. 270 m w kierunku wschodnim); głębokości szybów (zaprojektowane wynoszą: szyb I - 944 m, szyb VIII – 1400 m; planowane do 1250 m); poziomów udostępniających – zaprojektowano wyrobiska na poziomach 850 m (poziom nieuwzględniony w PZZ), 1050 m, 1250 m. W obowiązującym PZZ zaprojektowano wyrobiska na poziomie 800 m (pokłady warstw rudzkich), 1000 – 1150 m. Do obu PZZ załączono mapy strukturalne wskazanych w nich poziomów. Od wskazanej decyzji spółka wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że PRZG został sporządzony z uwzględnieniem warunków aktualnie posiadanej koncesji oraz warunków objętych wnioskiem o jej zmianę. Postępowanie w tej kwestii aktualnie toczy się w Ministerstwie Środowiska. Jednocześnie podkreśliła, że opracowany PRZG mieści się w granicach wyznaczonych treścią i warunkami koncesji, której nieodłącznym elementem jest umowa o ustanowienie użytkowania górniczego, a także mieści się w granicach obowiązującego PZZ. Potwierdziła też, że Szyb [...] jest nowym projektem mającym zastąpić wskazany w obowiązującym PZZ Szyb nr [...] , którego położenie określone zostało na wschód od Szybu [...], ze wskazaną na załącznikach mapowych lokalizacją i nazwą Szyb [...]. Różnica wynosi 270 m. Dla Szybu [...] zaprojektowano też mniejszą głębokość- 944 zamiast 1250 m; w przypadku Szybu [...] głębokość została zwiększona do 1400 m (o 150 m). Nadto zaprojektowano m.in. poziom 850 m (-600m), jako wynik niezbędności poziomu wentylacyjnego. Wprowadzone zmiany wynikały z poprawy bezpieczeństwa, uzyskania wentylacji opływowej, uniknięcia eksploatacji nadpoziomowej, lepszego i efektywniejszego wykorzystania złoża. Organ nie podzielił zasadności przedstawionej argumentacji, gdyż zgodnie z art. 108 ust. 3 pgg, PRZG sporządza się z uwzględnieniem warunków określonych w koncesji oraz PZZ. Spółka posiada koncesję nr [...] z [...] r. na wydobywanie węgla kamiennego oraz metanu jako kopaliny towarzyszącej ze złoża B. Załącznikiem do koncesji jest PZZ węgla kamiennego "B". Podkreślił, że przedstawiony do zatwierdzenia PRZG jest niezgodny z obowiązującym PZZ w zakresie lokalizacji i głębokości szybów oraz poziomów udostępniających. Organ szeroko przedstawił te odrębności, czemu skarżąca nie zarzecza. Zaznaczył jednocześnie, że PRZG nie tylko musi być zgodny z koncesją, mieścić się w granicach wyznaczonych treścią i warunkami koncesji ale także musi być zgodny z PZZ, gdyż jest chronologicznie ostatnim instrumentem ciągu zdarzeń prawnych konkretyzujących zakres, treść oraz sposób wykonywania praw i obowiązków podmiotu prowadzącego działalność wydobywczą. Innymi słowy plan ruchu zakładu górniczego nie może przewidywać działań, które nie mieszczą w granicach wyznaczonych za pomocą koncesji oraz planu zagospodarowania złoża. Nie może opierać się na domniemaniu uzyskania przez spółkę wnioskowanej zmiany koncesji, zwłaszcza, że decyzją z [...] r. Minister Środowiska odmówił zmiany koncesji nr [...] i po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] r. została ona utrzymana w mocy i stała się ostateczna. Tym samym spółka występując z wnioskiem 28 listopada 2018 r. i nadal nie dysponuje koncesją, która byłaby w zgodzie z przedstawionym do zatwierdzenia PRZG, zakładającym zakończenie budowy zakładu górniczego i rozpoczęcie eksploatacji kopaliny ze złoża w 2025 r. oraz zmienionym projektem zagospodarowania złoża załączonym do wniosku. Na powyższą decyzję organu II instancji spółka wniosła skargę, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 3 pgg przez odmowę PRZG, pomimo że został on sporządzony z zachowaniem wymogów skazanych w tym przepisie, zgodnie z koncesją i PZZ; jego błędną interpretację i zastosowanie pomimo faktu, iż nie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska i jednoczesne wstrzymanie ruchu zakładu górniczego; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 in fine w zw. z art. 8 kpa przez nieuwzględnienie odwołania, pomimo że za przemawiał za takim rozstrzygnięciem słuszny interes skarżącej i nie sprzeciwiał się temu interes społeczny; art.127 § 3 kpa w zw. art. 136, w zw. z art. 15 i w zw. z art. 77 § 1, 2 i 4 kpa w zw. z art.80 i art.75 i art. 6 tej ustawy, poprzez pominiecie wyjaśnień spółki w zakresie sposobu opracowania PRZG i uwzględnieniem aktualnej koncesji jak i wnioskowanych zmian; art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 ab inito przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa., poprzez nie odniesienie się w decyzji do przesłanek stosowania norm prawa materialnego; a jedynie przedstawienie w sposób szczegółowy przebiegu postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że rada Ministrów uznała projekt odtworzenia kopalni węgla koksującego w D. za przedsięwzięcie kluczowe dla realizacji Programu dla Śląska w grudniu 2017 r. tym samym niezrozumiałe są dla skarżącej decyzje organów nadzoru górniczego wstrzymujące realizacje przedsięwzięcia i prowadzą do utraty możliwości jakiegokolwiek zarzadzania, planowania i czerpani korzyści z inwestycji. Działanie organów uważa za dyskryminacyjne. Organ dokonał literalnej wykładni budzącego wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 108 ust. 3 pgg i dlatego uznał, ze przedstawiony do zatwierdzenia PRZG jest niezgodny z tym przepisem. Mając na względzie powołane zarzuty spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Jednocześnie skarżąca podniosła, że sprawa o odmowę zmiany koncesji zawisła przed WSA w Warszawie i na jutro został wyznaczony termin rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm., dalej; ppsa), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: ppsa) wynika zaś, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przywołany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonej decyzji i przyjął je za podstawę rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że ustalenia te nie są sporne i nie były przez skarżącą kwestionowane. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w świetle regulacji art. 108 ust. 3 pgg organ nadzoru górniczego zasadnie odmówił skarżącej zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego B na okres od stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2024 r. w sytuacji, gdy wniosek o zmianę koncesji obejmujący m.in. czasokres rozpoczęcia wydobywania kopaliny nie został zmieniony. Przepis ten stanowi, że plan ruchu zakładu górniczego musi być sporządzony z uwzględnieniem warunków określonych w koncesji oraz projekcie zagospodarowania złoża. Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że poczynione ustalenia dały podstawę do przyjęcia, że przedstawiony do zatwierdzenia PRZG został oparty na koncesji w brzmieniu objętym wnioskiem o jej zmianę. Wniosek ten został rozpatrzony negatywnie, co potwierdza decyzja Ministra Środowiska z [...] r. nr [...], która została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] r. Decyzja ta uzyskała przymiot ostatecznej. Tym samym należy wskazać, że organ działając na podstawie prawa (art. 6 kpa) nie mógł zatwierdzić PRZG dostosowany do koncesji, której wnioskodawca nie posiada a hipotetyczne czy wariantowe opracowanie PRZG jest z mocy prawa niedopuszczalne. Tylko plan ruchu zakładu górniczego uwzględniający warunki zakreślone posiadaną przez przedsiębiorcę koncesją i projektem zagospodarowania złoża. Każde odstępstwo przedstawionego do zatwierdzenia planu od tych dokumentów skutkuje odmową jego zatwierdzenia. Nie ma przy tym znaczenia dla zatwierdzenia PRZG objęcie inwestycji p Programem dla Śląska ani też przyczyny wystąpienia z wnioskiem o zmianę koncesji. PRZG musi być zgodny z aktualnie posiadaną przez przedsiębiorcę koncesją i do czasu, kiedy koncesja nie zostanie zmieniona uwzględnianie jej nowej wersji w opracowywanych dokumentach jest przedwczesne. W konsekwencji skarżąca nie wykazała skutecznie naruszenia art. 108 ust. 3 pgg albowiem organ w sposób jasny i zrozumiały wyjaśnił dlaczego przedstawiony w istocie wariantowy PRZG, oparty na aktualnej koncesji z uwzględnieniem wnioskowanych zmian, które nie znalazły akceptacji organu koncesyjnego nie odpowiada wymogom tego przepisu. Sąd nie zgadza się z twierdzeniem o dokonaniu przez organ błędnej jego wykładni czy też możliwości różnej jego wykładni. Przepis jest sformułowany jasno i jednoznacznie a tym samym nie mógł zostać zastosowany w ustalonym stanie faktycznym, którego skarżąca nie neguje. Podnosi głównie racje słusznościowe i ekonomiczne. Nie wyjaśniła też na czym polegało rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu i jakie przesłanki uzasadniały jej uchylenie. Sąd nie podziela stanowiska, że wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia uzasadniała długotrwałość procedowania organu koncesyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę uznając ją za bezzasadną. Jednocześnie Sąd zauważa, że wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 556/19, WSA w Warszawie uchylił ostateczną decyzją z [...] r. w sprawie odmowy zmiany koncesji wnioskowanej przez skarżącą. Powyższe powoduje, że w przypadku wydania przez organ korzystnego dla spółki rozstrzygnięcia będzie mogła wystąpić o wznowienia przedmiotowego postępowania.