III SA/Gl 569/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant Referent Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Sp. z o. o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] do [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził niedopuszczalność odwołań z dnia [...] r. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. (zwanego dalej Spółką) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] do [...] w zakresie podatku od towarów i usług za[...] r., w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dale powoływana jako O.p.). W uzasadnieniu swego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił w pierwszej kolejności przebieg postępowania poprzedzającego jego wydanie. Stwierdził zatem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzjami z dnia [...] r., nr [...] do [...] wydanymi dla Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. orzekł w zakresie podatku od towarów i usług za [...] r. Decyzje te zostały doręczone pełnomocnikowi Spółki E.B. Biuro Rachunkowe "B", S. ul. [...]) w dniu [...] r. Od decyzji tych złożone zostały przez pełnomocnika Spółki E.B. odwołania z dnia [...] r., które pełnomocnik ten wniósł do organu I instancji osobiście w dniu [...]r. Postępowanie w sprawie tych odwołań zostało zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] orzekającym, iż odwołania te wniesione zostały z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki E.G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...] do [...]. Do wniosku dołączono odwołania od tychże decyzji organu I instancji. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał postanowienie z dnia [...] r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od przedmiotowych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W tymże dniu Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał zaskarżone, wskazane na wstępie postanowienie, powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 O.p. W uzasadnieniu stwierdził, iż wobec tego, że w tożsamej sprawie wydane już zostało postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołań, wydanie kolejnego postanowienia tej treści, dawałoby podstawę do zastosowania art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 219 O.p. Zatem zasadne jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołań załączonych do wniosku pełnomocnika Spółki z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Pełnomocnik Spółki E.G. na to postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi naruszenie art. 122, art. 123, art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W skardze zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej, iż w toku postępowania nie zawiadomił go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i uniemożliwił mu ustosunkowanie się do niego. Tym samym, w ocenie pełnomocnika Spółki, naruszono art. 122 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe podejmą wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Podniósł, iż E.B. nie był upoważniony do odbioru orzeczeń organu podatkowego, a tym bardziej do ich zaskarżania. Stwierdził, iż Prezes Zarządu Spółki nie udzielił pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania go przed każdym organem podatkowym, a jedynie do uczestnictwa w postępowaniu podatkowym, udzielania wyjaśnień w czasie kontroli, dostarczania dokumentów żądanych przez Urząd oraz ich podpisywania i wystawiania faktur VAT w imieniu Spółki oraz dokonywania rozliczeń podatkowych. Zdaniem strony skarżącej tak sprecyzowane pełnomocnictwo nie może być zaliczone do pełnomocnictw ogólnych lecz jedynie do dokonywania czynności określonych, wyrażonych w tym upoważnieniu. Nadto w ocenie strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej wydał przedmiotowe postanowienie przed prawomocnym rozpoznaniem przez WSA skargi Spółki na postanowienie dot. odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od przedmiotowych decyzji pierwszoinstancyjnych. Tymczasem postępowanie to winno być zawieszone w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w myśl art. 178 § 1 O.p. w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organy podatkowe obowiązku zawiadamiania stron postępowania o tym prawie tym bardziej, gdy ta jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Nadto przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organy podatkowe obowiązku wyznaczania stronom terminu do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawach podatkowych materiałów, gdy postępowanie ma być zakończone w formie postanowienia. W myśl bowiem art. 200 § 1 O.p. jedynie przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zarzut strony skarżącej byłby uzasadniony gdyby organ ten odmówił przyjęcia od strony wyjaśnień czy też oświadczeń, co w tej sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż osobą upoważnioną do reprezentowania strony w toku postępowań podatkowych, w tym do odbioru korespondencji był E.B., co wynika z pełnomocnictwa ogólnego z dnia [...] r. ( które do dziś nie zostało odwołane) oraz z aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r., mocą którego został on ustanowiony likwidatorem Spółki "A". Organ II instancji w oparciu o zdanie judykatury i doktryny zaakcentował, że pełnomocnik ustanawiany jest do "sprawy podatkowej", a nie do określonego etapu postępowania. A zatem doręczenie decyzji podatkowych organu I instancji temu pełnomocnikowi w dniu [...] r. było skuteczne. Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez WSA organ podatkowy II instancji stwierdził, iż w obowiązującym prawie podatkowym brak jest przepisu, który sprawy przed sądem administracyjnym traktowałby jako zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy możliwość stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Tym samym w sprawie nie zachodziła przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nakazująca zawiesić postępowanie. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, iż w trakcie zapoznania J.K. z materiałem dowodowym w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej J.K. jako osoby trzeciej za miesiące [...] r., które miało miejsce w US w K. w dniu [...] r., nie był on zapoznany z treścią decyzji organu I instancji z dnia [...] r., a świadczy o tym treść oświadczenia złożonego przez J.K. do protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zauważył, co następuje: Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.): "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika zaś, iż zaskarżona decyzja (lub postanowienie) może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd stwierdza nieważność decyzji (lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn.zm.) lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, zatem skargę należało oddalić. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznej, jaką w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia wydanego w przedmiocie niedpouszczalności odwołań od przedmiotowych decyzji organu I instancji z dnia [...] r., należy stwierdzić, iż postanowienie to jest konsekwencją wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowienia z dnia [...] r., nr [...], którym to postanowienie organ ten odmówił Spółce "A" przywrócenia terminu do wniesienia tychże odwołań, w oparciu o art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 O.p., po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika Spółki z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż doręczenie w dniu [...] r. przedmiotowych decyzji pierwszoinstancyjnych pełnomocnikowi Spółki E.B. było skuteczne. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od przedmiotowych decyzji organu I instancji nie jest natomiast możliwe z uwagi na fakt, iż strona wnioskując o przywrócenie terminu nie spełniła wszystkich wymogów ustawowych do przywrócenia tegoż terminu, wynikających z art. 162 O.p., a mianowicie: 1) nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło bez jej winy i 2) nie wniosła wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] odmawiające Spółce "A" przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] do [...] w zakresie podatku od towarów i usług za [...] r., stało się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika Spółki A" E.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Po rozpatrzeniu tej skargi WSA wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 568/08 skargę tę oddalił. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie (wydane na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 O. p.) orzekające o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów naruszeń prawa z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę w trybie art. 151 powyższej ustawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumentację prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartą w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku. W ocenie Sądu postanowienie będące przedmiotem tej skargi nie narusza prawa. Ponieważ strona skarżąca, po skutecznym doręczeniu przedmiotowych decyzji organu I instancji w dniu [...] r. pełnomocnikowi Spółki E.B., wniosła odwołania od tychże decyzji w dniu [...] r., czyli z uchybieniem terminu do ich wniesienia, Dyrektor Izby Skarbowej w K.· postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. orzekł, iż odwołania te wniesione zostały z uchybieniem terminu do ich wniesienia, określonym w art. 223 § 2 O.p. Postanowienie to stało się ostateczne (nie została na niego wniesiona skarga do sądu administracyjnego), a tym samym ostateczne stały się decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] do [...] w zakresie podatku od towarów i usług za [...] r. Po negatywnym dla Spółki rozstrzygnięciu wniosku pełnomocnika Spółki z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od przedmiotowych decyzji organu I instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia z dnia [...] r., nr [...], organ ten nie mógł ponownie wydać postanowienia o wniesieniu odwołań dołączonych do wniosku strony z dnia [...] r. z uchybieniem terminu, z uwagi na fakt istnienia ostatecznego postanowienia tego organu z dnia [...] r. nr [...], ponieważ naraziłby się na zarzut wydania postanowienia dotkniętego wadą nieważności, w oparciu o art. 247 § 1 pkt 4 O.p., który stanowi, iż nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z mocy art. 219 O.p. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień, o których mowa jest w art. 228 § 1 O.p. A zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność przedmiotowych odwołań w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy w toku postępowania, wskazanych przez nią w skardze zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art.122, art. 123, a także naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Sąd podziela w tym względzie poglądy wyrażone przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów naruszeń prawa z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – oddalił skargę w trybie art. 151 wskazanej wyżej ustawy.