III SA/Gl 577/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-10

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli przedstawiła jedynie nieznaczne zmiany w swojej sytuacji finansowej w stosunku do poprzedniego wniosku, który został już odrzucony?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku ponownego wniosku, ciężar udowodnienia zmiany okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Niewielkie rozbieżności w danych finansowych, które nie podważają ogólnej sytuacji materialnej strony, nie stanowią podstawy do uwzględnienia kolejnego wniosku.
Stan faktyczny
Firma "A" Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wcześniej odmówiono jej przyznania prawa pomocy, a następnie wezwano do uiszczenia wpisu sądowego. Strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się głównie na te same okoliczności co poprzednio, z niewielkimi zmianami dotyczącymi stanu rachunków bankowych i strat. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Firmy "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy, wobec czego wezwano ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł. Odpowiadając w terminie na to wezwanie, strona nadesłała kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W przeważającej mierze powołała się w nim na okoliczności powołane już w jej wcześniejszym wniosku, którego kserokopię wykorzystano zresztą dla sporządzenia wniosku rozpoznawanego obecnie. I tak skarżąca podniosła, że w [...] r. poniosła straty w wysokości [...] zł, a w okresie pierwszych pięciu miesięcy [...] r. – [...] zł. Identyczne jak uprzednio dane widnieją też w rubrykach nr 6-8 urzędowego formularza (wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych – [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy – [...] zł oraz wspomniana już wysokość straty za ostatni rok obrotowy). Jedyna różnica między rozpatrywanymi formularzami sprowadza się do treści ich rubryk nr 9 – "Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku". O ile bowiem we wcześniejszym formularzu stan jednego z tych rachunków określono na [...] zł, o tyle obecnie w przypadku wszystkich rachunków wpisano "[...]". Istnieje również rozbieżność w podanych numerach jednego z omawianych rachunków. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu, w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. W myśl wszak z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Warto przy tym podkreślić, że w przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy ciężar udowodnienia wspomnianej zmiany spoczywa – zgodnie z opisanymi wyżej regułami, jakimi rządzi się postępowanie w tym zakresie – na osobie wnioskującej. W rozpatrywanym stanie faktycznym brak jest wszak podstaw do tego, by kolejny wniosek skarżącej mógł być oceniony w inny, korzystny dla niej sposób. Wprawdzie bowiem pomiędzy złożonymi przez nią wnioskami zachodzą pewne rozbieżności, zwłaszcza jeśli chodzi o stan jednego z rachunków bankowych należących do strony, jednak są one na tyle nieznaczne i nieistotne, że w jakimkolwiek stopniu nie mogą przemawiać na rzecz tezy, iż najogólniej rozumiana sytuacja materialna skarżącej różni się od tej jej sytuacji, która podlegała już ocenie podczas podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie poprzedniego jej wniosku. Zmniejszenie stanu konta o [...] zł nie podważa przecież wymowy podnoszonego wówczas faktu, że w [...] i [...] r. Spółka dysponowała gotówką w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł oraz [...] zł i [...] zł i że już w tym czasie powinna się liczyć z koniecznością zabezpieczenia stosownych środków na potrzeby postępowania czy nawet poczynienia w tym zakresie oszczędności. Podobne znaczenie należy przypisać wartości środków trwałych wnioskodawczyni, które w jej bilansie za ubiegły rok oszacowano na kwotę aż [...] zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło