III SA/Gl 577/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. i T.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżących od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie w kwocie 100 zł, skarżący J.K. i T.K. złożyli na urzędowych formularzach PPF wnioski o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawcy wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdzili, że pozostają razem ze sobą oraz ze swoim synem we wspólnym gospodarstwie domowym. Od 2007 r. sytuacja finansowa rodziny uległa istotnemu pogorszeniu. Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego składają się dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,17 ha (co daje 1,65 ha przeliczeniowego), prowadzonego przez skarżącą, w wysokości około 3.200 zł rocznie oraz renta inwalidzka skarżącego w kwocie 950,89 zł. Renta ta jest obciążona zajęciem komorniczym – miesięcznie potrącana jest kwota 280 zł. Skarżący jest całkowicie niezdolny do jakiejkolwiek pracy i wymaga stałej opieki. T.K. choruje na [...],[...], [...] i [...], wymaga również opieki [...]. W tej sytuacji kilkaset złotych miesięcznie przeznaczanych jest na zakup leków oraz wizyty u lekarzy specjalistów. Poza tym trzeba opłacić energię elektryczną (214 zł miesięcznie); składki na KRUS (345 zł w okresie kwartalnym), opłacić ubezpieczenie OC rolnika (1.045 zł na rok) oraz zakupić opał na zimę. W takiej sytuacji, strona nie jest w stanie uiścić jakiegokolwiek wpisu sądowego, a każda kwota stałby się ogromnym obciążeniem budżetu domowego. Syn skarżących nie osiąga dochodu. Na majątek wnioskodawców składa się gospodarstwo rolne, opisane wyżej oraz dom o powierzchni [...] m2. Dom ten został wybudowany w latach pięćdziesiątych i jest on obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 200.000 zł zaciągniętym w latach 2004 i 2005 na remont. W tym stanie rzeczy, wezwano skarżących zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołali się w swoich wnioskach, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłali kompletny i wyczerpujący materiał źródłowy. Do akt nadesłano: kserokopie pism ZUS dotyczących T.K., z których wynika, że od marca bieżącego roku renta faktycznie pobierana przez skarżącego zamyka się w kwocie 670,89 zł; zeznanie podatkowe T.K. za 2010 r.; zaświadczenie z Urzędu Gminy K. o posiadaniu na terenie tej gminy gospodarstwa rolnego; zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., z którego wynika, że syn skarżących nie uzyskał w 2010 r. żadnego dochodu; decyzję [...] z dnia [...] r., wydaną przez kierownika BP ARiMR w C., z której wynika, że skarżący korzysta z dofinansowania w kwocie 334,73 zł rocznie na gospodarstwo rolne. W aktach znajduje się również akt notarialny, będący tytułem własności tego gospodarstwa rolnego; umowa kredytowa, faktury opłat za energię elektryczną (od 214 zł do 240 zł miesięcznie); oraz faktury na zakup leków (od 299 zł do 351 zł). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskodawcy J.K. i T.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądali przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentowali swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nich dokumentów wynika, że spełniają oni przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne o stosunkowo małej powierzchni. Łącznie z dofinansowaniem ze środków unijnych, roczny dochód, jaki przynosi to gospodarstwo rolne zamyka się w kwocie 4.000 zł. Natomiast jedynym dochodem uzyskiwanym przez skarżącego jest renta. Świadczenie to obciążone jest jednak zajęciem komorniczym. W efekcie wypłacane faktycznie świadczenie zamyka się w kwocie 671 zł. Dochód uzyskiwany w tym gospodarstwie domowym jest więc relatywnie niski. Tymczasem syn skarżących nie uzyskuje dochodu, a oprócz wydatkowania pieniędzy na zakup żywności i opłatę rachunków, należy jednocześnie spłacać zaciągnięty kredyt. Należy mieć również na uwadze fakt, że wnioskodawca T.K. jest osobą schorowaną. Istotną pozycją w budżecie gospodarstwa domowego zajmują wydatki związane z zakupem lekarstw. Wynika z tego, że sytuacja finansowa wnioskodawców jest rzeczywiście bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, jest to więc relatywnie niska kwota. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że obecnie, w tutejszym Sądzie toczy się łącznie 21 spraw wnioskodawców – i w każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w relatywnie niskiej kwocie. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie wynoszącej 2.590 zł. Uiszczenie przez stronę skarżącą takiej sumarycznej kwoty z pewnością przekracza możliwości finansowe skarżących i pociągnęłoby za sobą ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania dla nich. Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawcy wykazali w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to uwzględnieniem ich żądania w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.