III SA/Gl 579/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osoby trzeciej) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym, tj. [...] i [...] lat. Ich miesięczne dochody wynoszą [...] zł brutto. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości [...] zł, podczas gdy jego żona poza dochodami ze stosunku pracy rzędu [...] zł posiada jeszcze udziały w zysku, które kształtują się na poziomie [...] zł (vide: rubryka nr 10 formularza). Dodatkowo wyjaśnił, że żona jest właścicielem domu o pow. [...] m2 w zabudowie bliźniaczej oraz samochodu [...] . Ponieważ wskazane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia [...] r. wezwano do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - przedłożenie stosownego zaświadczenia lub innego dokumentu źródłowego potwierdzającego, iż skarżący nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą; - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy, a nadto odpisu lub kserokopii złożonego za 2012 r. zeznania podatkowego, natomiast w przypadku gdyby zeznanie to nie zostało jeszcze złożone należało przesłać informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w postaci PIT-11; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon oraz podatek od nieruchomości; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; - udokumentowanie (odpisem z księgi wieczystej oraz kserokopią stosownego aktu notarialnego) do kogo należy nieruchomość wskazana jako adres zamieszkania i jaka jest jej powierzchnia; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez żonę dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz złożonych za 2011 r. i 2012 r. zeznań podatkowych, a nadto wyciągów z posiadanych przez żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie odpisów lub kserokopii dokumentów wskazujących na markę i rocznik posiadanego przez żonę samochodu osobowego. Wezwanie to – jak wynika z akt przedmiotowej sprawy – przesłane zostało na adres podany w skardze i wobec nieobecności adresata pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienia w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tej sytuacji zastosowanie znalazł art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. -zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") zgodnie z którym doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. To z kolei oznacza, że skarżący nie zastosował się do wezwania, albowiem do dnia dzisiejszego stosowne dokumenty źródłowe nie zostały nadesłane. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którą powołano wyżej, prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia 12 marca 2013 r. weryfikacja złożonego przez niego oświadczenia nie była możliwa. Podobnie niemożliwym było ustalenie jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny spowoduje uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi [...] zł. Wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków nie została bowiem w żaden sposób podana. Odnosząc się natomiast do przedstawionych w treści formularza danych należy ponadto zauważyć, że te wymagały udokumentowania nie tylko dlatego, że dołączone do akt zeznania podatkowe PIT-37 obrazowały jedynie dochody wnioskodawcy, ale przede wszystkim z uwagi na to, że w rubryce nr 10 formularza zadeklarowano, że te kształtują się na poziomie [...] zł brutto (wynagrodzenia za pracę skarżącego i jego żony) i [...] zł brutto (udziały w zyskach), podczas gdy jak podano w rubryce nr 5 powyższe dane pochodzą z roku ubiegłego. Natomiast wypłacane obecnie - w sposób zaliczkowy - udziały w zysku zmniejszyły się i wynoszą już tylko [...] zł, a nie [...] zł brutto. Podobne wątpliwości budził wykazany w rubryce nr 8 majątek żony w postaci samochodu marki [...], albowiem w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem (vide: akta o sygn. III SA/Gl 1724/12) ten obejmował jedynie samochód marki [...] rocznik 2003. W tej sytuacji nie sposób było uznać jakoby skarżący wykazał w sposób wystarczająco przekonujący, że zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest taką formą dotowania. Podane w treści wniosku dane nie pozwoliły bowiem na wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości finansowych, a ponieważ były one na tyle istotne nie pozwalały na jego uwzględnienie. Tym bardziej, że pomijały one również niezbędne dane odnoszące się do ponoszonych miesięcznie kosztów bieżącego utrzymania. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.