III SA/Gl 585/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-09-22
Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca może uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie zmienionego kodu PKD, jeśli nie prowadzono działalności o tym kodzie w okresie porównawczym do ustalenia spadku przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z obowiązku opłacania składek przysługuje tylko wtedy, gdy działalność oznaczona kodem PKD, na podstawie którego wnioskodawca ubiega się o zwolnienie, była prowadzona jako przeważająca w okresie porównawczym. Zmiana kodu PKD uniemożliwia porównanie przychodów i tym samym wyklucza prawo do zwolnienia, gdyż spadek przychodów musi dotyczyć tej samej działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka 'A' w K. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2020 i styczeń 2021 r. Organ I instancji odmówił zwolnienia, wskazując na brak potwierdzenia kodu PKD 93.29.Z w rejestrze GUS w okresie porównawczym. Spółka zmieniła kod przeważającej działalności z 85.51.Z na 93.29.Z, co uniemożliwiło porównanie przychodów. Organ II instancji utrzymał decyzję. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc, że spełnia warunki zwolnienia, gdyż kod 93.29.Z jest jej przeważającym kodem na dzień złożenia wniosku oraz złożyła oświadczenie o spadku obrotów powyżej 40%.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z [...]r. nr [...], odmawiającą skarżącej ,,A’’ Sp. z o.o. w K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021r.
W podstawie prawnej Prezes ZUS powołał art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) – dalej powoływana jako ustawa oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152) – dalej powoływane jako rozporządzenie.
W uzasadnieniu stwierdził, że Spółka wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Decyzją z [...]r. organ I instancji odmówił zwolnienia, bo stwierdził, że podany we wniosku kod PKD 93.29.Z nie został potwierdzony w wykazie otrzymanym z GUS według stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. [...]r. Spółka dokonała zmiany w KRS polegającej na zmianie kodu przeważającej działalności z kodu 85.51.Z na 93.29.Z a kod 85.51.Z został usunięty. Oznacza to że nie jest możliwe ustalenie czy nastąpił spadek przychodu w stosunku do poprzednich okresów, gdyż w grudniu 2019r. i styczniu 2020r. Spółka nie prowadziła działalności oznaczonej kodem 93.29.Z.
Od tego rozstrzygnięcia strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, że kod 93.29.Z jest przeważającym kodem dla Spółki na [...]r. wobec czego kwalifikuje wnioskodawcę do otrzymania pomocy. Dodała, że oświadczenie o spadku obrotów powyżej 40 % w grudniu 2019r. i styczniu 2020r. zostało złożone, więc i ten warunek pomocy został spełniony. Stwierdziła, że art. 31 zq ust. 7 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy i § 10 ust. 1 rozporządzenia nie precyzują, że kody podstawowe działalności winny być tożsame w okresach porównania spadku obrotów. Wreszcie stwierdziła, że oba kody: pierwotny i zmieniony są objęte ustawą COVID, zatem strona w okresach porównania spadku obrotów posiadała kody objęte zwolnieniem.
W zaskarżonej decyzji organ II instancji przywołał treść § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Stwierdził, że spadek przychodów winien być odnoszony do przeważającej działalności na dzień złożenia wniosku, co oznacza, że działalność taka musiała być prowadzona w analogicznym okresie roku ubiegłego, choć nie musiała być przeważająca. Natomiast w przypadku strony kod PKD wskazany we wniosku 93.29.Z nie jest zgodny z KRS na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Nadto, [...]r. nastąpiła zmiana kodu z 85.51.Z na 93.29.Z, co oznacza, że nie można porównać spadku przychodów stosunku do poprzednich okresów, gdyż taka działalność w grudniu 2019r. i styczniu 2020r. nie była prowadzona.
Z uwagi na tę rozbieżność zwolnienie nie przysługuje.
Strona - występując ze skargą do sądu administracyjnego – nie sformułowała konkretnych zarzutów przeciwko decyzji. W uzasadnieniu zarzuciła, że podany we wniosku kod PKD 93.29.Z jest przeważającym kodem działalności wnioskodawcy na dzień [...]r., wobec czego kwalifikuje go do udzielenia pomocy. Jednocześnie złożył on stosowne oświadczenie dotyczące spadku obrotów powyżej 40% o/o w okresach grudnia 2019r. i stycznia 2020r., przez co spełnił warunek udzielenia zwolnienia. Za niezrozumiałą i nie znajdującą potwierdzenia w przepisach uznał argumentację organu, że podany we wniosku kod PKD powinien zostać potwierdzony w wykazie na koniec miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Warunku tego nie zawiera art. 31 zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem z zwalczaniem CoVID - 19, innych chorób zakaźnych ... w związku z art. 31 zy ust.1 tej ustawy i § 10 ust. rozporządzenia. Podkreślił, że kod 85.51.Z nadal jest wymieniony jako przedmiot działalności skarżącej, choć nie jest przeważający. Natomiast we wniosku o wsparcie nie wyszczególnia się spadku przychodów wyłącznie z działalności podstawowej. W formularzu RDZ-B7 mowa jest o przychodzie ogólnym przedsiębiorcy, który należy przyjąć do porównania, a nie tylko z działalności podstawowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie argumentując, że przedmiotem skargi jest decyzja I instancji, co wynika z oznaczenia zaskarżonego aktu. Natomiast odnośnie tej decyzji w dacie wniesienia skargi upłynął już 30-dniowy termin do jej zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, choć nie zasługuje także na uwzględnienie wniosek organu o jej odrzucenie.
Odnosząc się do tej kwestii, jako najdalej idącej zauważyć należy, że co prawda strona istotnie oznaczyła skargę jako wniesioną na decyzję o dacie i numerze właściwym dla rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Tym niemniej w treści skargi strona wyraźnie wspomina zarówno o swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzji II instancji. Wnosząc skargę strona zastosowała się do terminu i trybu jej wniesienia, jaki wynikał z pouczenia zawartego w decyzji II instancji. Nadto z akt sprawy nie wynika, aby strona miała wykształcenie prawnicze, co również należy wziąć pod uwagę. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że skarga odnosi się do decyzji organu odwoławczego, a w takim razie została wniesiona w terminie, gdyż strona odebrała ją [...]r., a skargę nadano w placówce Poczty Polskiej [...]r.
Wobec takiego ustalenia, Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania skargi.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152) – dalej określane jako rozporządzenie, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek odpowiednio za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. albo za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, określonymi tam kodami, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] r.
Zgodnie z ust. 2, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] r.
Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że wśród kodów wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia znajduje się zarówno kod działalności prowadzonej przez stronę przed zmianą ujawnioną [...]r. tj. 85.51.Z, jak i kod 93.29.Z czyli aktualny po dokonaniu zmiany.
Należy jednak podzielić pogląd organu o konieczności zachowania tożsamości pomiędzy działalnością prowadzoną w okresie, za który wnioskowane jest zwolnienie, a działalnością prowadzoną w analogicznym okresie roku poprzedniego. Do tego wniosku prowadzi zgodnie zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa.
Wyjaśniając powyższe trzeba podnieść, że cytowany przepis rozporządzenia mówi o przychodzie z "tej działalności", co oznacza, że do porównania celem ustalenia procentowego spadku przychodów należy przyjąć tę samą działalność, a nie jakąkolwiek prowadzoną przez stronę. Natomiast wykładnia celowościowa wskazuje, że celem rozwiązań przyjętych w rozporządzeniu jest łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych pandemii poprzez udzielanie przedsiębiorcom wsparcia materialnego, mającego na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy, ale w określonych branżach; temu służy ograniczenie pomocy do działalności oznaczonej wskazanymi kodami. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel ustawy, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc winna trafić do podmiotów, które prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi. Gdyby zaś przyjąć stanowisko strony prezentowane w skardze, że chodzi o ogólny przychód przedsiębiorcy, to mogłoby się okazać, że zwolnienie zostało przyznane przedsiębiorcy, którego przychody co prawda spadły poniżej określonego rozporządzeniem poziomu, ale w kwocie tych przychodów znajdują się również przychody osiągnięte z zupełnie innej działalności, niż objęta zwolnieniem. Prowadziłoby to do tego skutku, że zwolnienie zostałoby przyznane innej działalności, niż uprawniająca do niego stosownie do przepisów rozporządzenia.
Należy ponadto zauważyć, że [...]r. skarżący zmienił rodzaj przeważającej działalności. (Odpis pełny z KRS, karta 4 akt administracyjnych). Oznacza to, że spadek przychodów mógł być spowodowany nie tylko pandemią, ale także zmianą branży, w jakiej storna prowadzi działalność gospodarczą.
Wszystkie powołane wyżej okoliczności łącznie wskazują, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło