III SA/Gl 587/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-08-07

Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Zarządu Województwa Śląskiego odmawiające przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, podpisane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Terenów Wiejskich z up. Zarządu Województwa, bez dołączenia pełnomocnictwa, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone pismo jest niezgodne z prawem, ponieważ brak jest dowodów na to, że Zarząd Województwa Śląskiego podjął rozstrzygnięcie w tej sprawie. Akt odmawiający przyznania pomocy został podpisany przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Terenów Wiejskich z up. Zarządu Województwa, jednakże w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa Zarządu dla tej osoby do działania w tej konkretnej sprawie. Ponadto, sąd uznał, że ocena organu, iż planowana inwestycja nie wpisuje się w cele statutowe OSP, była wybiórcza, nieuargumentowana i przedwczesna, gdyż nie uwzględniono wszystkich zapisów statutu.
Stan faktyczny
Ochotnicza Straż Pożarna w M. złożyła skargę na pismo Zarządu Województwa Śląskiego odmawiające przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na budowę ogólnodostępnej strefy aktywności ruchowej. Organ odmówił przyznania pomocy, argumentując, że planowana inwestycja nie wpisuje się w cele statutowe OSP. Strona skarżąca kwestionowała tę ocenę, wskazując m.in. na podobne rozstrzygnięcia dotyczące zamówień publicznych, gdzie brak oznaczenia przedmiotu działalności w rejestrze nie stanowił przeszkody. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając wadliwość procedury i uzasadnienia odmowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżony akt i zasądził od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Ochotniczej Straży Pożarnej w M na pismo Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. Ochotnicza Straż Pożarna w M. (dalej: strona, wnioskodawca, OSP) skierowała do tut. Sądu za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego skargę, jak określiła, na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o odmowie przyznania pomocy, o którą się ubiegała. W jej uzasadnieniu wskazała, że neguje stanowisko Zarządu wyrażone w zaskarżonym akcie podkreślając, że nie zgadza się z odmową przyznania pomocy na działanie polegające na budowie ogólnodostępnej strefy aktywności ruchowej w miejscowości S.. Podniosła, że działa jako stowarzyszenie rejestrowe, co do zasady zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 210 z późn. zm.). Nadto wyjaśniła, że w Rejestrze Stowarzyszeń KRS w dziale 3 ujawnia się przedmiot działalności Stowarzyszenia - OSP. Co do zasady informacja na temat ujawnionego przedmiotu działalności nie ma charakteru konstytutywnego a wyłącznie informacyjny. Wyczerpującą odpowiedź, jak zaznaczyła, co prawda w odniesieniu do zamówień publicznych, w powyższym zakresie udzielił między innymi Sąd Okręgowy w K. w wyroku z dnia [...]r., [...]. Zaznaczyła przy tym, że w przywołanym orzeczeniu Sąd stwierdził, iż: brak oznaczenia w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedmiotu działalności, którego dotyczy zamówienie publiczne, nie stoi na przeszkodzie wzięciu udziału w przetargu i udzieleniu zamówienia. Oznaczenie przedmiotu działalności, zgodne z przedmiotem zamówienia nie jest ustawowym warunkiem uczestnictwa w przetargu ani prowadzenia działalności gospodarczej w danej dziedzinie, a ma jedynie charakter informacyjno-statystyczny. Tym samym wskazane w rejestrze kody PKD nie kreują uprawnienia do wykonywania określonego przedmiotu działalności gdyż uprawnienie to powstaje z mocy samego prawa. Złożenie powyższej skargi poprzedził następujący ciąg zdarzeń. W odpowiedzi na ogłoszony nabór wniosków o przyznanie pomocy, za pośrednictwem [...] ""A"". W dniu [...] r., za pośrednictwem Stowarzyszenia "A" został złożony do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wniosek o przyznanie pomocy pn. "[...]". Pismem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 627 ze zm., dalej także ustawa o wspieraniu rozwoju lub PROW) oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 140 ze zm.), Samorząd Województwa Śląskiego poinformował Wnioskodawcę, iż odmawia przyznania pomocy, o którą ubiegała się OSP w M. we wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014 - 2020 złożonym w dniu [...] r. Argumentując rozstrzygnięcie organ przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń wskazując prawne regulacje przedmiotu, w tych ramach — na wstępie przypomniał, że w dniu [...] r., za pośrednictwem Stowarzyszenia "A" został złożony do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wniosek o przyznanie pomocy pn. "[...]". W dalszych motywach wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki lub oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub poprawienia oczywistych omyłek w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W dniu [...] r. Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wystosował do OSP pismo [...] w sprawie usunięcia braków oraz złożeniu stosownych wyjaśnień, a w dniu [...] r. do ww. instytucji wpłynęła odpowiedź. Następnie zaznaczył, że na podstawie weryfikacji złożonych w wyniku uzupełnień dokumentów i wyjaśnień nie jest możliwe przyznanie pomocy, gdyż nie są spełnione warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z zapisami dołączonego w ramach uzupełnień statutu, rozdział 2 "Cele i sposoby działania" § 10: Zadania i cele wymienione w§ 9 Ochotnicza Straż Pożarna realizuje przez: 1. Organizowanie zespołów do prowadzenia kontroli stanu ochrony przeciwpożarowej w miejscowości własnej i pomocy wzajemnej. 2. Organizowanie spośród swoich członków pododdziałów pożarniczych. 3. Przedstawianie organom władzy samorządowej i administracji rządowej wniosków w sprawach ochrony przeciwpożarowej. 4. Prowadzenie podstawowego szkolenia pożarniczego członków OSP i współdziałanie z Państwową Strażą Pożarną w organizowaniu szkolenia funkcyjnych OSP. 5. Organizowanie młodzieżowych i kobiecych drużyn pożarniczych. 6. Organizowanie zespołów świetlicowych, bibliotek, orkiestr, teatrów amatorskich, chórów, sekcji sportowych i innych form pracy społeczno-wychowawczej i kulturalno-oświatowej. 7. Organizowanie zawodów sportowych i imprez propagujących kulturę fizyczną. 8. Prowadzenie innych form działalności mających na celu wykonanie zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i niniejszego statutu. W kolejnych wywodach podkreślił, że w związku z powyższym, w piśmie [...] Wnioskodawca został poproszony o złożenie stosownych wyjaśnień: Zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w ramach działania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w ramach PROW 2014-2020, operacja, o którą wnioskuje Wnioskodawca musi spełniać wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, które mają zastosowanie do tej operacji. Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, statut określa w szczególności cele i sposoby ich realizacji. Przedmiotowa operacja jest operacją inwestycyjną polegającą na budowie boiska do gry w mini golfa oraz palcu zabaw. Należy zatem wyjaśnić czy przedmiotowa inwestycja wpisuje się w działania statutowe Stowarzyszenia. W dostarczonych uzupełnieniach Wnioskodawca, jak zauważył organ, nie ustosunkował się do zadanego pytania. Tym samym podniósł, że zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w ramach działania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w ramach PROW 2014-2020, operacja, o którą wnioskuje Wnioskodawca musi spełniać wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, które maja zastosowanie do tej operacji. Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, statut określa w szczególności cele i sposoby ich realizacji. Wszelkie działania, prowadzone przez stowarzyszenie, muszą być zgodne ze statutem (muszą z niego wynikać) i nie mogą mu zaprzeczać. W jego opinii przedmiotowa operacja jest operacją inwestycyjną, która nie wpisuje się w działania statutowe w/w stowarzyszenia. W skardze na powyższą informację, jak szczegółowo wskazano powyżej, strona skarżąca zanegowała ocenę wniosku. Nie sformułowała w niej samodzielnych zarzutów i wniosków. Zaznaczyła, że OSP działa jako stowarzyszenie a brak oznaczeń w rejestrze przedmiotu działalności, którego zamówienie publiczne dotyczy nie stoi na przeszkodzie wzięcia udziału w przetargu. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując przy tym stanowisko wyrażone w objętej skargą informacji oraz powtarzając w pełni zawartą w niej argumentację wskazał, że nie zawiera ona wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczył, że w związku ze stwierdzonymi brakami w przedłożonej dokumentacji Organ zastosował art. 23 ust 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, w myśl którego: w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki, jest wypełniony nieprawidłowo lub zawiera oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub nieprawidłowości lub poprawienia oczywistych omyłek w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jego zdaniem wykonał zatem ciążący na nim obowiązek w zakresie zawezwania do uzupełnienia braku i wyjaśnienia wątpliwości. Wnioskodawcę wezwano m.in. o złożenie stosownych wyjaśnień: Zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w ramach działania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w ramach PROW 2014-2020, operacja, o którą wnioskuje Wnioskodawca musi spełniać wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, które mają zastosowanie do tej operacji. Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, statut określa w szczególności cele i sposoby ich realizacji. Przedmiotowa operacja jest operacją inwestycyjną polegającą na budowie boiska do gry w mini golfa oraz palcu zabaw. Należy zatem wyjaśnić czy przedmiotowa inwestycja wpisuje się w działania statutowe Stowarzyszenia. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie nie przedłożył wymaganych wyjaśnień i nie ustosunkował się do zadanego pytania. Zaznaczył, że z analizy przedłożonego przez Wnioskodawcę statutu wynika, że przedmiotowa operacja [...] jest operacją inwestycyjną, a taki typ operacji nie wpisuje się w działania statutowe w/w stowarzyszenia. Wyjaśnił nadto, że w piśmie informującym o odmowie przyznania pomocy nie został zakwestionowany zakres zadań jakie może wykonywać OSP, a jedynie, wskazano, że zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w ramach działania 19.2. "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w ramach PROW 2014-2020, operacja, o którą wnioskuje Wnioskodawca musi wpisywać się w zadania statutowe stowarzyszenia, tym samym spełniać wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Statut bowiem to najważniejszy wewnętrzny dokument stowarzyszenia będący pisemnie potwierdzoną informacją o zasadach jego działania. Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, statut określa w szczególności cele i sposoby realizacji tych zadań. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020, osoba prawna/jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną powinna załączyć do wniosku, w zależności od formy prawnej podmiotu, umowę spółki lub statut. Dokument powinien zawierać informację, o zakresie działalności podmiotu (odpowiednim do przedmiotu operacji) i miejscu siedziby lub oddziału na obszarze wiejskim objętym LSR. Zauważył, że to na Skarżącym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz składania wyjaśnień niezbędnych do wyboru operacji do dofinansowania. Stosownie bowiem do zasady praworządności, ustanowionej w art. 27 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 34 ust 2 i art. 3 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 , a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z jej art. 27 ust. 2, to ną wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 27 ust 2 to Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle braku przedłożenia przez Wnioskodawcę wyjaśnień, o które został wezwany w oparciu o art. 23 ust 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, Zarząd Województwa nie miał podstaw do innego rozstrzygnięcia niż podjęte. Powyższe ustalenia faktyczne spowodowały konieczność odmowy przyznania pomocy dla operacji w ramach poddziałania 19.2 "wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW 2014-2020. Mając to na uwadze uznał skargę za bezzasadną i wniósł jak w petitum. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Stosownie z kolei do postanowień art. 146 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy uchyla ten akt, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej informacji nie jest sporny, kwestionowana jest jego ocena, toteż Sąd w pełni uznaje te ustalenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 p.u.s.a. wykazała bowiem, że zaskarżony akt nie odpowiada wymogom prawa. Jak wskazywano bowiem powyżej zgodnie z art. 7 Konstytucji RP wszystkie organy państwa obowiązane są do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten widzieć należy w kontekście postanowień art. 87 Konstytucji RP i systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z regulacji tej wynika, że jedynie tego typu źródła prawa mogą kształtować sytuację prawną adresata działań administracji publicznej. Przywołanie powyższych unormowań jest niezbędne z tego powodu, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została czynność organu administracji publicznej, która posiada zakotwiczenie w normach prawa powszechnie obowiązującego, a mianowicie w przepisach art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 oraz art. 23 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Stosownie do postanowień wynikających z przywołanych powyżej aktów normatywnych organem uprawnionym do wydania aktu będącego przedmiotem zaskarżenia jest zarząd województwa, a zatem organ wykonawczy samorządu województwa. Wskazana okoliczność odgrywa w niniejszej sprawie kluczową rolę, ponieważ przedłożone Sądowi akta sprawy pozwalają zauważyć, że pismo stanowiące przedmiot kontroli sądowej zostało wydane albowiem zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Terenów Wiejskich i jakkolwiek pieczęć sygnowana jest podpisem z określeniem z up. Zarządu Województwa to w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa Zarządu dla wymienionego z imienia i nazwiska oraz funkcji Z-cy Dyrektora Wydział Terenów Wiejskich do działania w załatwieniu tej konkretnej i indywidualnej sprawy, co nie poddaje się kontroli w aspekcie prawidłowości działania organu. Tymczasem mocą art. 5 ust. 1 ustawy PROW, minister właściwy do spraw rozwoju wsi jest instytucją zarządzającą, w tym również w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy PROW, zadania instytucji zarządzającej w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, określone w rozporządzeniu nr 1303/2013 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, wykonuje samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca na podstawie przepisów o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Przepis § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust 1 pkt 1 ustawy PROW, stanowi, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy zarząd województwa. Zgodnie zaś z § 20 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, załatwianie spraw związanych z przyznaniem pomocy, w tym dokonywanie czynności o przyznanie pomocy, może być realizowane przez upoważnionych przez zarząd województwa pracowników urzędu marszałkowskiego albo wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną. Właściwym organem samorządu województwa w przedmiotowej sprawie jest Zarząd Województwa Śląskiego. W świetle powołanego przepisu § 20 rozporządzenia wykonawczego, informację może podpisać Zarząd Województwa lub pracownik urzędu marszałkowskiego, imiennie upoważniony przez ten organ. Zarówno nagłówek pisma, jak i jego treść powinny precyzyjnie określać rodzaj działającego organu. Tymczasem w przedmiotowym akcie w części nagłówkowej zaskarżonej informacji jest zarówno Zarząd Województwa Śląskiego jak i Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Wskazany urząd nie jest organem administracji publicznej. Stanowi on jedynie aparat pomocniczy Zarządu Województwa, zapewniający wykonywanie jego zadań, jako organu wykonawczego Województwa. Urząd sprawuje obsługę merytoryczną, organizacyjną, prawną, techniczną i kancelaryjno - biurową sejmiku, zarządu i marszałka. Badanie legalności działania jest przy tym niemożliwe albowiem, jaw wskazano powyżej, w aktach brak jest przy tym pełnomocnictwa Zarządu dla wymienionego z imienia i nazwiska oraz funkcji Z-cy Dyrektora Wydziału Terenów Wiejskich do działania w załatwieniu tej indywidualnej sprawy. W żadnym miejscu przywołanego pisma nie została zawarta informacja, że w sprawie tej wypowiedział się Zarząd Województwa, a zdaje się to wskazuje na poprawność i legalność aktu. Podkreślenia wymaga także, że w przedłożonych aktach brak jest dokumentu, który wskazywałby na podjęcie jakiejkolwiek czynności w przedmiotowej sprawie przez Zarząd Województwa Śląskiego, albowiem nawet wezwanie [...] sygnowane jest oznaczeniem Urzędu Marszałkowskiego a podpisane jest przez referenta wydziału merytorycznego. Analizując zatem stan normatywny jawi się uwaga czy rozpatrzenie przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy przez upoważnionego pracownika aparatu pomocniczego Zarządu Województwa jest możliwe i prawidłowe. Stosownie do postanowień art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz art. 23 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności organem uprawnionym do wydania aktu będącego przedmiotem zaskarżenia jest zarząd województwa. W konsekwencji uznać należy, że według przywołanych przepisów podmiotem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy jest zarząd województwa. Kolejnym aktem, który musi zostać poddany analizie jest ustawa ustrojowa, czyli ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 486 ze zm., dalej także usw). Zgodnie z art. 14 ust. 2 tego aktu ustawy mogą określać sprawy należące do zakresu działania województwa jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez zarząd województwa. Stosownie natomiast do brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 4 tej ustawy do zadań zarządu województwa należy przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa i innych strategii rozwoju, planu zagospodarowania przestrzennego, regionalnych programów operacyjnych, programów służących realizacji umowy partnerstwa w zakresie polityki spójności oraz ich wykonywanie. Natomiast po myśli art. 46 ust. 1 tego aktu decyzje w sprawach indywidualnych wydaje marszałek województwa, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Marszałek może upoważnić wskazane w tym przepisie osoby do wydawania decyzji z jego upoważnienia, a według ust. 2a tego przepisu decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Oznacza to, że w przypadku wydawania decyzji administracyjnych ustawodawca nie przewidział możliwości upoważniania przez zarząd województwa pracownika aparatu pomocniczego do jej wydawania. Z kolei art. 57 ust. 5 przywoływanego aktu stanowi, że zarząd województwa może upoważnić pracowników urzędu marszałkowskiego do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności województwa. W świetle przywołanych regulacji można uznać, że ustawodawca przewidział możliwość upoważnienia pracownika aparatu pomocniczego do podejmowania działań z upoważnienia zarządu województwa, jedynie w zakresie składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności województwa. Obok przywołanych przepisów rangi ustawowej uwagę zwrócić należy na akt wykonawczy do ustawy o samorządzie województwa, a mianowicie na statut województwa Śląskiego. Akt taki wydawany jest na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 7 przywoływanej ustawy ustrojowej. Przywołana powyżej regulacja zamieszczona w załączniku do Statutu Województwa Śląskiego jest jednoznaczna, otóż dopuszcza ona odstępstwo od zachowania zasady kolegialności działania Zarządu Województwa jedynie wówczas, gdy wynika to z postanowień ustawy. Inaczej mówiąc prawodawca lokalny przewidział zasadę wypowiadania się przez Zarządu Województwa, a wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą mieć zakotwiczenie w przepisie ustawowym. Oznacza to, że prawodawca lokalny wyłączył możliwość ograniczania zasady kolegialności działania Zarządu Województwa Śląskiego do sytuacji wynikających z przepisów ustaw. Tym samym Zarząd Województwa Śląskiego może udzielać upoważnień do podejmowania działań jedynie w tych przypadkach, w których ustawa mu na to zezwala. W tej sytuacji rozważyć należy, czy przywołany art. 57 ust. 5 ustawy o samorządzie województwa może stanowić samoistną podstawę prawną dla udzielenia upoważnienia dla pracownika aparatu pomocniczego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy. W sprawach dotyczących rozpoznawania protestów Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 797/17 (dostępny w CBOIS) wyraził stanowisko, zgodnie z którym "rozpatrzyć protest, to jest podjąć decyzję o jego uwzględnieniu lub nieuwzględnieniu (po zweryfikowaniu prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów) powinien stosownie do art. 57 ustawy wdrożeniowej i § 4 ust. 3 Regulaminu Zarząd Województwa". Przywołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane zostało w ramach rozpoznawania protestów, jednakże jak się wydaje może być w całości przeniesione na grunt rozpoznawanej sprawy i przyznawania przedmiotowej pomocy. Jak zostało zaznaczone w obu przypadkach organem właściwym do podjęcia stosownej czynności lub wydania aktu jest zarząd województwa czyli organ wykonawczy samorządu województwa. Równocześnie należy zaznaczyć, że w ustawie o samorządzie województwa w art. 46 ust. 2 stanowi się, że marszałek województwa może upoważnić wymienione w nim osoby do podejmowania decyzji administracyjnych. Jak akcentuje się w doktrynie upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu przy podejmowaniu czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Jest do tego wyznaczony któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi, a nie sam piastun funkcji organu, czyli osoba, która powołaniem na to stanowisko jest umocowana do wykorzystywania kompetencji (J. Borkowski, /w/ B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2011 r. s. 745). W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że osoba upoważniona do wykonywania kompetencji organu nie staje się przez to organem administracji, ponieważ wykonuje tylko kompetencje innego organu. Działania podmiotu (osoby) upoważnionego zaliczane są na rachunek organu upoważniającego i traktowane są jako rozstrzygnięcie organu upoważniającego (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 20 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/SWz 1123/12 dostępny w CBOSA). Drugim pojęciem, które w omawianym zakresie odgrywa istotną rolę jest pełnomocnictwo. Pod tym pojęciem Kodeks cywilny w art. 96 rozumie umocowanie do działania w cudzym imieniu, które może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Zatem pełnomocnictwo jest instytucją, przy wykorzystaniu której uczestnik postępowania upoważnia inną osobę do podejmowania działań w jej imieniu, a w przypadku podmiotów publicznych nie posiadających osobowości prawnej do jednoosobowego działania, a w przypadku spraw przekraczających zwykły zarząd wymagany jest dodatkowy akt wyrażający na to zgodę (zob. art. 56 ustawy o samorządzie województwa). Oznacza to, że pełnomocnictwo do reprezentowania jakieś osoby czy podmiotu nie uprawnia pełnomocnika do podejmowania rozstrzygnięć przewidzianych przepisami prawa publicznego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyjdzie przypomnieć, że akt odmawiający wnioskodawcy przyznania przedmiotowej pomocy został podpisany przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Terenów Wiejskich z up. Zarządu Województwa. Przy czy upoważnienia w ww zakresie nie dołączono. Mając zatem powyższe na uwadze wskazania wymaga, że z przedłożonych akt nie wynika, aby w rozpoznawanej sprawie organ ten wypowiedział się w sprawie, zatem uznać należy, że Zarząd Województwa de facto w przedmiotowej sprawie nie podejmował żadnego rozstrzygnięcia. Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził NSA w wyroku z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2021/18 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 822/17. Zawarte tam motywy skład orzekający uznaje za własne. Stąd też ograniczył się do przytoczenia zasadniczych w tej kwestii argumentów tam przytoczonych. Przy czym nie ta okoliczność przeważyła o uwzględnieniu skargi. Za istotną mającą wpływ na rozstrzygnięcie skład orzekający uznał wadliwość oceny celów i zadań OSP w aspekcie wykonania wnioskowanego przez nią wsparciem zadania. Zdaniem Sądu jest ona wybiórcza, wyrywkowa i nieuargumentowana. W uzasadnieniu zaskarżonej informacji organ użył ogólnikowych sformułowań, nie odnosząc ich do konkretnych pozycji wniosku oraz dokumentów aplikacyjnych. Uzasadnienie odmowy przyznania pomocy ogranicza się do stwierdzenia, że strona skarżąca nie jest podmiotem, którego cele statutowe odpowiadają przedsięwzięciu. Przy czym organ ograniczył się do przytoczenia tych celów poprzez zacytowanie paragrafu 10 rozdziału II zatytułowanego: cele i sposoby działania Statutu Stowarzyszenia noszącego nazwę "Ochotnicza Straż Pożarna" w M., bez żadnej nie tylko wnikliwej ale nawet pobieżnej ich analizy, zwłaszcza pkt 7, w którym wskazano, że zadania i cele wymienione w § 9 OSP realizuje przez "organizowanie zawodów sportowych i imprez propagujących kulturę fizyczną oraz pkt 8, stanowiącego: prowadzenie innych form działalności mających na celu wykonywanie zadań z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i niniejszego statutu. Przy czym - co istotne - w § 9 pkt 4 jednoznacznie określono, że celem OSP jest rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowe. Zaś w § 9 pkt 6 jakby szeroko ujęto "wykonywanie innych zadań wynikających z niniejszego statutu". Taka forma ujęcia zadań wespół z pkt 7 i 8 § 10 ale także np. jego pkt 6 wymaga rozważań w aspekcie realizacji objętego zaskarżonym aktem przedmiotu wsparcia. Z zaskarżonej informacji nie wynika jasno dlaczego wg. organu ww. działalność nie obejmuje zakresem podmiotowo - przedmiotowym objętego wnioskiem, którego zakresem jest - jak wskazał organ - "operacja inwestycyjna polegająca na budowie boiska do gry w mini golfa oraz palcu zabaw". Uznał także, że należy wyjaśnić czy przedmiotowa inwestycja wpisuje się w działania statutowe Stowarzyszenia, czego w ocenie Sądu nie uczynił. Sąd nie zgadza się z organem, że "Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie nie przedłożył wymaganych wyjaśnień i nie ustosunkował się do zadanego pytani", albowiem udzielił on odpowiedzi dołączając dokumenty, które w jego ocenie stanowiły zadość wymogom wezwania. I tak odpowiedzi z [...] r., stanowiącej odpowiedź na wezwanie w ośmiu punktach w sposób zwięzły udzielono odpowiedzi na pytania oraz w kolejno ośmiu odniesiono się wypełnienia formularza wniosku. Tymczasem w zaskarżonej informacji organ podał, że "W dostarczonych uzupełnieniach Wnioskodawca nie ustosunkował się do zadanego pytania" jednakże nie wiadomo, którego albowiem jak wskazano powyżej strona skarżąca udzieliła - w jej opinii - pełnej odpowiedzi. Analizując pismo [...] i odpowiedź na nie nie sposób uznać, na które konkretnie pytanie organ uznaje, że nie było odpowiedzi. Można się tego domyślać jako że organ wskazał jako podstawę odmowy udzielenia wnioskowanego wsparcia, że wnioskodawca musi spełniać wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, które maja zastosowanie do tej operacji. Zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach, statut określa w szczególności cele i sposoby ich realizacji. Wszelkie działania, prowadzone przez stowarzyszenie, muszą być zgodne ze statutem (muszą z niego wynikać) i nie mogą mu zaprzeczać. Konstatując, że przedmiotowa operacja jest operacją inwestycyjną, która nie wpisuje się w działania statutowe w/w stowarzyszenia. Co z kolei pozwala na przyjęcie, że organ nie uznał celów wskazanych w § 9 pkt 4 i 6 oraz § 10 pkt 7 i 8 jako wypełniających przesłankę przedmiotową wnioskowanego zdania. Przy czym nie wiadomo dlaczego tak zostały ocenione. Brak w tym zakresie jakichkolwiek motywów nie pozwala na ich poznanie, czyniąc ją zarazem przedwczesną. Nie jest sporne, że ochotnicze straże pożarne oraz Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP funkcjonują jako stowarzyszenia na podstawie: a) przytaczanej powyżej ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach oraz b) ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz.U. nr 178 z 2009 r. poz. 1380 z późn. zm.), ale także c) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. nr 96 z 2003 r. poz. 873 i 874 z późn. zm.). Ponadto w/w stowarzyszenia działają na podstawie swoich statutów. Wskazania wymaga, że największą grupę organizacji pozarządowych w Polsce stanowią stowarzyszenia i fundacje i to one podpadają pod tzw. wąską definicję sektora pozarządowego. Szczególnym przypadkiem są tu Ochotnicze Straże Pożarne (OSP), które w Polsce mają wprawdzie formę prawną stowarzyszeń, ale ze względu na swoją specyfikę (sposób finansowania OSP jest inny niż większości stowarzyszeń, gdyż każda gmina ma obowiązek ich dotowania) wykraczają poza wąską definicję organizacji pozarządowych. Mając zatem na uwadze, że kontrola sądowoadministracyjna aktów, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020, z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odbywa się według kryterium legalności w rozumieniu art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargi, z przyczyn podanych powyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło