III SA/Gl 588/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżący P. J. złożył wniosek o prawo pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jego rodzina znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący jest głównym żywicielem rodziny, a jego żona, po urodzeniu dziecka pozostaje na zwolnieniu lekarskim. Wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie egzekucyjne, w związku z czym spłata zaległego zobowiązania podatkowego pociąga za sobą obniżenie dochodów. W efekcie strona nie posiada stabilności finansowej, która pozwoliłaby na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną S. J. oraz roczna córką N.. P. J. prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej dochód miesięczny w kwocie [...] zł brutto, natomiast jego żona uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Strona jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości, żadnych oszczędności, papierów wartościowych. Jest natomiast właścicielem samochodu ciężarowego, który jest niezbędny w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Aktualnie prowadzone jest przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne z jego majątku. Organem egzekwującym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.. Skarżący został wezwany zarządzeniem referendarza z dnia 30 marca 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołał się w tym wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. Skarżący nadesłał wydruk, uwzględniający zapisy w buforze, wskazujący dochód osiągnięty z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej za okres od [...] do [...] 2010 r. Z wydruku tego wynika, że osiągnięty przez niego dochód za ten okres wyniósł [...] zł, co daje średnio kwotę [...] zł miesięcznie. Z kolei z zeznania podatkowego za rok 2009 wynika, że skarżący osiągnął w tym roku dochód w wysokości [...] zł. Wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2010 r. wykazuje dodatnie saldo po dokonanych w tym okresie operacjach. Na rachunku znajduje się kwota [...] zł. Wnioskodawca dołączył również kserokopie dwóch zawiadomień Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. o wpisach w księdze wieczystej w przedmiocie hipoteki. Z zawiadomień tych wynika, że dwie nieruchomości obciążone są hipoteką przymusową kaucyjną. Hipoteki te zabezpieczają należności organu skarbowego w kwotach: [...] zł oraz [...] zł. Żona skarżącego jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia [...] 2010 r. w Przedsiębiorstwie "A" Sp. z o.o. w T. Jednak od dnia [...] 2009 r. do chwili obecnej przebywa ona na zwolnieniu lekarskim. Skarżący nadesłał także zaświadczenie o zatrudnieniu swojej małżonki u drugiego pracodawcy – "B" K. M., W. H. Spółka jawna w B. na stanowisku księgowej. U tego pracodawcy żona skarżącego jest zatrudniona na czas nieokreślony, w zaświadczeniu nie zamieszczono jednak wysokości uzyskiwanego przez nią miesięcznego wynagrodzenia. Z zeznania podatkowego PIT – 37 za 2009 r., złożonego przez żonę wnioskodawcy wynika, że osiągnęła ona w tym roku dochód w kwocie [...] zł. Aktualnie jednak żona wnioskodawcy, po urodzeniu córki, przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. S.J. oświadczyła w piśmie z dnia [...] 2010 r., że świadczenie to wynosi [...] zł miesięcznie i jest ono przelewane na jej rachunek bankowy. Z załączonego jednak wyciągu z jej rachunku bankowego wynika, że w dniu [...] 2010 r. wpłynęło świadczenie w kwocie [...] zł, w dniu [...] 2010 r. – [...] zł a w dniu [...] 2010 r. – [...] zł. Skarżący oświadczył, że koszty jego miesięcznego utrzymania zamykają się w kwocie [...] zł. Wnioskodawca ponosi następujące opłaty miesięczne: czynsz ([...] zł), prąd elektryczny ([...] zł), gaz ([...] zł), wywóz nieczystości ([...] zł), telewizja ([...] zł), woda ([...] zł) oraz średnio [...] zł miesięcznie tytułem spłaty zobowiązania podatkowego, rozłożonego na raty. Pozostała kwota przeznaczona jest na bieżący zakup żywności. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. dwiema decyzjami z dnia [...] r. rozłożył skarżącemu na raty zapłatę zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł (za rok 2004) oraz [...] zł (za rok 2003). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku P. J., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na uwadze fakt, że pełnomocnik skarżącego wniósł 16 skarg na 16 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej, trzeba mieć na uwadze, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych nie dotyczy jednostkowej sprawy, lecz występuje w 16 równolegle toczących się sprawach (III SA/GL 579 – 588/10 i III SA/GL 648 – 653/10). W sumie wpis sądowy od wszystkich skarg zamyka się w kwocie [...] zł. Dokonując oceny stanu majątkowego skarżącego oraz jego możliwości płatniczych należy mieć na uwadze kwotę stanowiącą sumę poszczególnych, jednostkowych opłat sądowych. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., obowiązek uiszczenia kosztów sądowych limitowany jest granicami koniecznego utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Poniesienie kosztów sądowych nie może wiązać się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania skarżącego. Wykazanie natomiast, że taki uszczerbek może wystąpić w przypadku uiszczenia wpisu w pełnej wysokości, uprawnia do przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym. Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że żądanie zawarte we wniosku o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarówno prowadzący działalność gospodarczą skarżący, jak i jego małżonka, pracująca zarobkowo na podstawie umów o pracę (aktualnie pobierająca świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) są osobami osiągającymi miesięczny dochód w sposób ciągły i regularny. Aktualny dochód skarżącej wynosi około [...] zł miesięcznie, natomiast skarżący osiągnął w ciągu pierwszych trzech miesięcy bieżącego roku dochód w kwocie [...] zł, co daje średnio [...] zł na miesiąc. Należy jednocześnie zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF oświadczył, że jego dochód z działalności gospodarczej wynosi [...] zł. Wniosek ten został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2010 r. Niezależnie od tego, we wskazanych wyżej decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., w uzasadnieniach organ podaje, że P.J. osiąga z prowadzonej działalności gospodarczej dochód w wysokości [...] zł. Różnice powyższe mogą wynikać z dynamiki charakteryzującej prowadzenie działalności gospodarczej. Dochód, który osiąga przedsiębiorca, może ulegać okresowym wahaniom. Nie musi stanowić on wartości stałej i niezmiennej. W tej sytuacji istotną kwestią jest analiza przedłożonego przez wnioskodawcę wyciągu z rachunku bankowego za okres od stycznia do kwietnia bieżącego roku. Z wyciągu tego wynika, że skarżący dysponuje kwotą [...] zł. Mając na względzie, że łączny wpis sądowy od 16 skarg wynosi [...] zł, należy stwierdzić, że kwota pieniężna aktualnie zdeponowana na rachunku bankowym P. J. z pewnością wystarcza na pokrycie opłat sądowych w niniejszej sprawie. Nie należy również tracić z pola widzenia wniosków, które wynikają z analizy tego rachunku bankowego. W sposób ciągły i regularny dokonywane są przez skarżącego operacje obciążające ten rachunek. Jednocześnie dokonywane są jednak z taką samą częstotliwością operacje uznaniowe, których przedmiotem są wysokie kwoty pieniężne. W sumie, operacje uznaniowe kwotowo wyraźnie przewyższają kwoty operacji obciążających rachunek bankowy wnioskodawcy. Przykładowo "C" Sp. z o.o. w T. dokonała w tym okresie dziewięciu transakcji. Najniższe kwoty transakcji wyniosły [...] zł ([...] 2010 r.) i [...] zł ([...] 2010 r.), natomiast najwyższe kwoty to [...] zł ([...] 2010 r.) i [...] zł ([...] 2010 r.). Z analizy tej wynika, że przedsiębiorstwo skarżącego wykazuje płynność finansową. Regularnie wpływają wysokie kwoty pieniężne, a saldo rachunku jest dodatnie i znajduje się na nim relatywnie wysoka kwota – kwota, która z pewnością wystarcza na poniesienie pełnych kosztów sądowych we wszystkich szesnastu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, przynajmniej na etapie uiszczania wpisu sądowego od skargi. Na marginesie, należy zaznaczyć, że środki zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego pozwalają mu także na wywiązywanie się z "układu ratalnego", będącego istotą decyzji organu podatkowego z [...] 2009 r. Także całokształt wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego wskazuje na to, że jest on w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym nie spełnia on przesłanki unormowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, której wystąpienie skutkowałoby uwzględnieniem jego żądania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.