III SA/Gl 588/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Danuta Bazan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" K. G., A. O. Sp. j. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., powołując się na art. 162 § 1 i 2, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej powoływana jako ustawa O.p.), po rozpatrzeniu wniosku "A" K. G., A. O. spółki jawnej w G. o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] – odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: Wskazano, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał decyzję nr [...] odmawiającą Spółce zwrotu podatku akcyzowego z tytułu eksportu dwóch samochodów osobowych. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony – F.U.- za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] r. W związku z tym termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]r. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało nadane przez pełnomocnika Strony w dniu [...] r., tj. uchybieniem terminu. Postanowieniem numer [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. numer [...] z dnia [...] r. Jednocześnie pełnomocnik strony pismem z dnia [...] r. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. numer [...] z dnia [...] r. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w dniu [...] r. przebywał służbowo w K. i nie mógł - z powodu odwołanych ze względu na warunki atmosferyczne lotów - powrócić w przewidzianym terminie i złożyć odwołanie. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku dowodami na to są rezerwacja z pierwotnymi datami i godzinami odlotu, karta pokładowa na lot powrotny oraz zmieniony bilet na powrót dnia następnego. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej wydał opisane na wstępie postanowienie. Wyjaśniając swoje stanowisko podniósł, że pełnomocnik Strony nie dochował należytej staranności w zakresie prowadzenia przedmiotowej sprawy. W ocenie organu odwoławczego powinien on, albo odwołanie sporządzić wcześniej i nadać je w placówce pocztowej w W. lub w K., lub też zlecić czynności nadania przesyłki zawierającej odwołanie jednemu ze swoich pracowników. Zwrócono uwagę, że odwołanie nie było sporządzone w dniu upływu terminu, a przy uwzględnieniu planowanej godziny wylotu z K. i średniego czasu trwania lotu jego sporządzenie i nadanie było niemożliwe, co prowadzi do wniosku, że pełnomocnik nie dochował należytej staranności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik strony skarżącej, radca prawny R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 162 § 1 i 2 O.p. polegające na błędnym uznaniu, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek okoliczności zawinionych przez stronę oraz art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 O.p. poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej powoływana jako p.p.s.a.) Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby celnej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa są całkowicie chybione. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zakwestionowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] odmawiającej Spółce zwrotu podatku akcyzowego z tytułu eksportu dwóch samochodów osobowych oraz prawidłowości zastosowania przez organ przywołanych w sentencji zaskarżonego postanowienia przepisów. Z mocy art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kontrola więc dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością jaką podejmuje organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, a merytoryczne rozpatrzenie określonej sprawy przez tenże organ może nastąpić dopiero wówczas, jeśli po wstępnej kontroli odwołania okaże się, że jest ono dopuszczalne i zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, że odwołanie - dopuszczalne zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych - zostało złożone po upływie ustawowo określonego terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednakże zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl utrwalonego w doktrynie i orzecznictwie poglądu przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, zależny od właściwości osobistych danej strony wprowadziłoby element niepewności i byłoby nie do przyjęcia (por. wyrok SN z 19 czerwca 1962 r. IV CZ 35/62, RPiE, 63/2/356). Bez znaczenia jest tutaj stopień zawinienia. W analizowanej sprawie uprawdopodobniono fakt przebywania pełnomocnika strony skarżącej poza miejscem wykonywania swojej pracy w ostatnim dniu terminu, tj. [...] r. oraz niemożność powrotu w tym dniu przed północą. Należy jednak podkreślić, że wyjazd służbowy sam w sobie nie jest niezawinioną przeszkodą w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. Sam fakt, że przeszkoda w nadaniu odwołania pojawiła się dopiero w ostatnim dniu terminu nie stoi na przeszkodzie przywrócenia tegoż terminu. Nie dająca się bowiem usunąć czy przewidzieć wcześniej przeszkoda powinna trwać do ostatniej minuty danego dnia. Jednak o ile można przyjąć, że pobyt w K. i odwołanie lotu powrotnego mogło uniemożliwić nadanie odwołania w urzędzie pocztowym w W., to zasadne jest założenie – na podstawie daty wpisanej w nagłówku odwołania – że zostało ono sporządzone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu [...] r., tzn. 4 dni po upływie terminu do jego wniesienia. Poza tym dokonana przez organ szczegółowa analiza czasu trwania lotu do chwili wylądowania wykazała, że nawet gdyby pełnomocnik skarżącego wrócił zgodnie z pierwotnym rozkładem lotów tj. około godziny 21.30 nie zdążyłby sporządzić i nadać odwołania do godziny 24.00. Poza tym zauważyć należy, że nadanie pisma nie musiało odbyć się w W. ale mogło nastąpić w placówce w K.. Nadto profesjonalny pełnomocnik powinien przewidzieć okoliczność specyfiki okresu świątecznego i podjąć w tym zakresie stosowne działania organizacyjne. Skoro więc nie dochował należytej miary staranności tym samym zasadne pozostaje stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie uchybiono nie tylko obowiązkowi terminowego nadania odwołania, ale również jego sporządzenia. Dlatego też na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.