III SA/Gl 59/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-03-14
Skład orzekający: Ewa Karpińska, Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy towary pochodzące ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, importowane do Polski drogą lotniczą bezpośrednio z USA, mogą korzystać z obniżonej stawki celnej na podstawie Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, jeśli zostały częścią większej dostawy w ramach kontraktu na budowę "pod klucz"?Ratio decidendi
Towary pochodzące ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, importowane do Polski bezpośrednio z USA, nie mogą korzystać z obniżonej stawki celnej na podstawie Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, ponieważ nie spełniają warunku pochodzenia z Unii Europejskiej ani warunku bezpośredniego przywozu. Zastosowanie stawki konwencyjnej lub autonomicznej jest w takiej sytuacji uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła weryfikacji zgłoszenia celnego dotyczącego dostawy towaru (źródeł promieniotwórczych) ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, importowanego do Polski drogą lotniczą. Organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, stosując stawkę konwencyjną zamiast preferencyjnej, ze względu na brak pochodzenia unijnego i naruszenie warunku bezpośredniego przywozu. Firma A Sp. z o.o. wniosła skargę, kwestionując zastosowanie stawki konwencyjnej i argumentując, że towar powinien być traktowany jako część "kompletu" pochodzącego z UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi Firma A Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia oraz klasyfikacji taryfowej oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uznał zgłoszenie celne dokonane przez Firmę A sp. z o.o. z siedzibą w C. na jednolitym dokumencie administracyjnym nr [...] z dnia [...]r. za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej towaru oraz określił kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zaznaczył, że przedmiotem tego zgłoszenia celnego SAD, o zadeklarowanej wartości celnej na kwotę [...]USD na podstawie cząstkowej faktury nr [...] z dnia [...]r., była 491 dostawa towaru sprowadzonego w ramach kontraktu z dnia [...]r., zawartego na budowę nowej elektrociepłowni "pod klucz" pomiędzy stroną a firmą B z siedzibą w F.. Do zgłoszenia celnego przedłożona została także faktura zbiorcza nr [...] z dnia [...]r. Zgodnie z zapisami na w/w fakturach strona zadeklarowała, iż dostawę zrealizowano na warunkach Firmy C i dla przedmiotowego towaru zastosowano zerową obniżoną stawkę celną wskazując F. jako kraj pochodzenia towaru oraz Stany Zjednoczone jako kraj wysyłki. Podstawą do zadeklarowania preferencji celnych była deklaracja upoważnionego eksportera potwierdzająca unijne pochodzenie całości towaru zawarta w fakturze zbiorczej nr [...]z dnia [...]r. Jednakże w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej w K. w siedzibie Firmy A Sp. z o.o. stwierdzono, iż krajem pochodzenia towaru są Stany Zjednoczone, w związku z czym dla przedmiotowego w sprawie towaru zastosował stawkę celną konwencyjną w wysokości 9%.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W zarzutach podkreślono naruszenie art. 10 Protokołu 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli z dnia 16 grudnia 1991r. poprzez jego niezastosowanie (w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania); naruszenie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów poprzez niezastosowanie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów w zakresie Art.1 (f) i 10 wymienionych w ust.1 i 3 Załącznika (w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania); naruszenie art. 120, art. 121, art. 122 i art. 210 Ordynacji podatkowej
Decyzją z dnia [...]r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach zaznaczono, że obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części pierwszej postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2001r. oraz postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego; pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze; został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Jednakże z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów jednoznacznie wynika, iż w myśl przepisów Protokołu nr 4 towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD nr [...]z dnia [...]r. nie posiada pochodzenia z Unii Europejskiej; nadto nie został zachowany wymóg bezpośredniego przywozu. Zawarte w listach ładunkowych oraz w fakturze nr [...] z dnia [...]r. zapisy "Country of Origin U.S.A." oraz "air fright from USA" (zapis odnoszący się do kraju wywozu) potwierdzają pochodzenie towaru ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Podkreślono także, że towar został dostarczony do Polski drogą lotniczą bezpośrednio ze Stanów Zjednoczonych - co oznacza, iż naruszony został warunek bezpośredniego transportu z F..
W związku z powyższym, w myśl ustępu 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w sytuacji jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5, nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach - przez co należy rozumieć w niniejszym przypadku wynikający z dokumentów brak pochodzenia unijnego towaru (jednej dostawy) oraz brak zachowania warunku bezpośredniego transportu produktów - do wymiaru cła przyjmuje się stawkę celną konwencyjną lub autonomiczną.
Powyższa decyzja została przez Firmę A sp. z o.o. z siedzibą w C. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. strona skarżąca doprecyzowała zarzuty skargi kwestionując zasadność odrzucenia przez Dyrektora Izby Celnej w K. możliwości zastosowania w sprawie artykułu 10 Protokołu 4 do Układu Europejskiego i ograniczenie zakresu pojęciowego zwrotu "komplet" tylko do sprzedaży detalicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że z postanowień Układu Europejskiego korzystają produkty pochodzące z Unii Europejskiej w imporcie do Polski oraz produkty pochodzące z Polski w imporcie do Wspólnoty (art. 16 Protokołu nr 4 ).
W myśl powołanego wyżej ust. 5 części pierwszej Postanowienia wstępne A Stawki celne Taryfy celnej, stawki celne obniżone, wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej (obniżone stawki celne UE). Ustęp 6 wyżej powołanego rozporządzenia precyzuje, że jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, do wymiaru cła przyjmuje się stawkę celną konwencyjną lub autonomiczną.
Zatem jak wynika z cytowanych przepisów, o możliwości zastosowania dla importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wijże Polskę umowa o strefie wolnego handlu. Drugim warunkiem przyjęcia do wymiaru cła stawki celnej obniżonej jest przedstawienie prawidłowego dowodu pochodzenia - prawidłowego tak pod względem formalnym, jak i materialnym. Zaś trzecim, koniecznym warunkiem jest bezpośredni przywóz towaru do Polski wynikający z art.13 Protokołu nr 4.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 13 pkt 1 powoływanego Protokołu nr 4 – cyt: "Preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów spełniających wymogi tego Protokołu, które są transportowane bezpośrednio między Wspólnotą a Polską lub przez terytoria innych krajów wymienionych w artykule 3 i 4. Jednakże towary tworzące jedną przesyłkę mogą być transportowane przez inne terytoria, mogą być również przeładowywane lub czasowo składowane na tych terytoriach pod warunkiem, że pozostają pod dozorem władz celnych w państwie tranzytu lub składowania i że nie zostały one poddane innym czynnościom niż wyładunek, ponowny załadunek lub jakiejkolwiek czynności wymaganej dla utrzymania ich w dobrym stanie. Produkty pochodzące mogą być transportowane za pomocą rurociągów przez terytorium inne niż Wspólnoty czy Polski "
Natomiast w myśl pkt 2 tegoż artykułu dla potwierdzenia spełnienia warunków określonych w punkcie 1 należy przedłożyć władzom celnym w kraju importu: jednolity dokument transportowy obejmujący przejazd z kraju eksportującego przez kraj tranzytu lub świadectwo wystawione przez władze celne kraju tranzytu podające dokładny opis towarów; wskazujące datę wyładunku i ponownego załadunku towarów oraz, jeśli ma zastosowanie, nazwy użytych statków; potwierdzające warunki, na jakich towary pozostawały w państwie tranzytu; lub w przypadku braku tych dokumentów, jakiekolwiek dokumenty poświadczające.
Ponadto w myśl pkt 10 załącznika nr 49 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U.Nr 117 z 2001r. poz. 1250), dla zastosowania obniżonej stawki celnej dowód pochodzenia powinien być wystawiony w państwie - stronie umowy wolnego handlu, z którego następuje bezpośredni transport towaru.
Poza tym jak słusznie zaznaczyły organy orzekające w sprawie w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dostawą importowaną partiami, dla której tryb postępowania został uregulowany w art.25 Protokołu nr 4 w myśl , którego w sytuacji gdy na żądanie importera i na warunkach określonych przez władze kraju importu wyroby w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym w rozumieniu reguły ogólnej 2(a) Zharmonizowanego Systemu objęte sekcjami XVI i XVII lub pozycjami 7308 i 9406 Zharmonizowanego Systemu są importowane partiami, pojedynczy dowód pochodzenia dla tych produktów powinien być przedłożony władzom celnym przy imporcie pierwszej partii ".
Reasumując powyższe uwarunkowania należy skonstatować, iż w myśl powyższych przepisów produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty, z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia deklaracji, której tekst zamieszczony jest w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Deklaracja ta może zostać sporządzona przez upoważnionego eksportera w rozumieniu art.22 Protokołu nr 4. Zgodnie z art.21 pkt 6 w/w Protokołu przedmiotowa deklaracja może zostać sporządzona przez eksportera, kiedy produkty, do których się odnosi są eksportowane lub po wyeksportowaniu, pod warunkiem, że zostanie przedłożona w kraju importera nie później niż dwa lata po dokonaniu importu produktów, do których się odnosi.
Zatem warunek udokumentowania pochodzenia towaru (objętego w/w zbiorczą fakturą) prawidłowo sporządzoną deklaracją na fakturze został w powyższym przypadku spełniony.
Importer wywiązał się również ze wszystkich wynikających z art.25 w/w Protokołu procedur dotyczących importu towaru partiami.
Jednakże z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów jednoznacznie wynika, iż towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD nr [...]z dnia [...]r. nie posiada pochodzenia z Unii Europejskiej oraz nie został zachowany wymóg bezpośredniego przywozu - w myśl przepisów Protokołu nr 4. Zawarte w listach ładunkowych oraz w fakturze nr [...] z dnia [...]r. zapisy "Country of Origin U.S.A." oraz "air fright from USA" (zapis odnoszący się do kraju wywozu) potwierdzają pochodzenie towaru ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Poza tym towar został dostarczony do Polski drogą lotniczą bezpośrednio ze Stanów Zjednoczonych, co potwierdził również pełnomocnik strony skarżącej na rozprawie w dniu 14 marca 2007r. Powyższe zaś oznacza, iż naruszony został warunek bezpośredniego transportu z F..
Wobec powyższego, w świetle powoływanego powyżej ustępu 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, w sytuacji jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach - w niniejszym przypadku jest to wynikający z dokumentów brak pochodzenia unijnego towaru (dla tej jednej konkretnej dostawy) oraz brak zachowania warunku bezpośredniego transportu produktów - do wymiaru cła należało przyjąć stawkę celną konwencyjną lub autonomiczną.
Zaznaczyć również należy, iż zamieszczona w treści faktury nr [...]z dnia [...]r. deklaracja upoważnionego eksportera potwierdzająca preferencyjny wspólnotowy status pochodzenia towaru dla całości dostaw związanych z realizowanym przedsięwzięciem "pod klucz" nie stoi pod względem formalnym w sprzeczności z zamieszczonymi w treści faktury nr [...] z dnia [...]r. zapisem "Country of origin U.S.A." potwierdzającym pochodzenie towaru tej jednej dostawy dot. "źródeł promieniotwórczych [...] w obudowie [...] ze Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Ustosunkowując się do argumentacji strony uzasadniającej swoje stanowisko odnośnie zastosowania stawki celnej obniżonej poprzez powoływanie art.10 Protokołu nr 4 oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz.U.Nr 112 poz. 1199) należało uznać ja za bezzasadną. Zdaniem skarżącej zwrot "KOMPLETY" w brzmieniu art.10 Protokołu 4 stanowi, że cyt: "Komplety, jak zdefiniowano w regule ogólnej 3 Zharmonizowanego Systemu, są uważane za pochodzące, jeżeli wszystkie elementy kompletu są produktami pochodzącymi. Niemniej jednak , jeżeli komplet składa się z wyrobów pochodzących i niepochodzących, to będzie on jako całość uważany za pochodzący, pod warunkiem , ±e wartość wyrobów niepochodzących nie przekracza 15% ceny ex works kompletu ". W opinii Strony zespół urządzeń wchodzących w skład modernizacji elektrociepłowni objęty kontraktem z dnia [...]r. stanowi komplet w myśl powyższych przepisów, wartość wyrobów niepochodzących objętych fakturą nr [...] z dnia [...]r. nie przekracza 15% ceny ex works kompletu co oznacza, iż sporny w sprawie towar powinien być objęty stawką celną obniżoną z tytułu pochodzenia z Unii Europejskiej.
Tymczasem powoływany art. 10 Protokołu 4 odsyła do definicji kompletów zawartej w Regule 3 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, w której w punkcie (b) mowa jest o kompletach do sprzedaży detalicznej. Powyższe oznacza zaś, iż wynikające z tego art.10 Protokołu nr 4 zasady ustalania pochodzenia dotyczą jedynie kompletów do sprzedaży detalicznej, a taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło