III SA/Gl 59/26

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 25 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu I. P., B. P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.PSE/41.5/16/2025/15619 w przedmiocie bonu energetycznego postanawia: odrzucić sprzeciw. 5 I. i B. małżonkowie P. (dalej: skarżący; strona), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprzeciw (błędnie określony w tytule jako skarga) "na decyzję SKO w Katowicach z 3 grudnia 2025 r." domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, jak również zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania, a dalej stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, co otwiera drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 § 2 k.c.". W piśmie procesowym z 9 stycznia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej również: SKO; Kolegium) wnosiło o odrzucenie sprzeciwu jako wniesionego po terminie. Zaznaczono, że I. P. odebrała decyzję Kolegium 6 listopada 2025 r., a sprzeciw (błędnie oznaczony jako skarga) został złożony w siedzibie Kolegium w dniu 30 grudnia 2025 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego III Wydziału z 19 stycznia 2026 r. pismami z 22 stycznia 2026 r. skarżący zostali odrębnie wezwani do usunięcia braków formalnych sprzeciwu z 29 grudnia 2025 r. poprzez podanie swojego numeru PESEL. W odpowiedzi pismem z 2 lutego 2026 r. zatytułowanym jako "Sprostowanie nagłówka skargi oraz uzupełnienie braków formalnych" B. P. wyjaśnił, że skarga wniesiona "przez nas" w dniu 30 grudnia 2025 r., dotyczy decyzji Prezydenta Miasta S. z 3 grudnia 2025 r., wydanej po uprzednim uchyleniu wcześniejszej decyzji przez SKO. Natomiast błędne oznaczenie organu w nagłówku skargi (SKO zamiast Prezydenta Miasta) było oczywistą omyłką redakcyjną i nie zmienia przedmiotu ani zakresu wniesionej skargi, co jednoznacznie wynika z jej treści. Poza tym skarżący – B. P. - podał swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia. Na mocy art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia sprzeciwu, została doręczona skarżącym 6 listopada 2025 r. Z tym dniem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia sprzeciwu, który upłynął 20 listopada 2025 r. Natomiast z adnotacji uczynionej na sprzeciwie wynika, że ten został złożony osobiście w biurze podawczym Kolegium 30 grudnia 2025 r. W tej sytuacji Sąd był zobowiązany do odrzucenia sprzeciwu jako wniesionego z uchybieniem terminu i nie mógł rozpoznać merytorycznych zarzutów skarżących, prezentowanych w sprzeciwie i w piśmie z 2 lutego 2026 r. Merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu mimo jego wniesienia po terminie stanowiłoby rażące naruszenie przepisów postępowania przez Sąd. Poza tym zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sprzeciw powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W uchwale z 3 lipca 2023 roku, II GPS 3/22 (Legalis nr 2958876) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Według zaś art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych obliguje sąd do odrzucenia wniesionego sprzeciwu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca – I. P. – została wezwana do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu oraz pouczona o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pomimo doręczenia stronie wezwania w dniu 26 stycznia 2026 r. do chwili obecnej skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. Na marginesie wyjaśnić należy, że bezskuteczne pozostaje pismo skarżącego B. P. z 2 lutego 2026 r. zatytułowanego jako "sprostowanie nagłówka skargi", w którym oświadczył on, że w piśmie opatrzonym datą 29 grudnia 2025 r. błędnie oznaczył on zaskarżony akt, wskazując na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 listopada 2025 r., nr SKO.PSE/41.5/16/2025/15619, kiedy winna to być decyzja Prezydenta Miasta S. z 3 grudnia 2025 r., nr [...]). Otóż wymaga zwrócenia uwagi, że sprzeciw nie zawierał braku formalnego polegającego na nieprecyzyjnym określeniu przedmiotu sprawy lub niejasnego oznaczenia przedmiotu zaskarżenia. Obowiązki w tym zakresie należą wyłącznie do strony lub jej pełnomocnika procesowego. Skoro przedmiot sprawy we wniesionym środku zaskarżenia (sprzeciw) został jasno określony, to Sąd przedmiotu tego nie był władny samodzielnie kształtować, a strona w opisanej sytuacji, już po wniesieniu sprzeciwu nie jest uprawniona do skutecznej zmiany przedmiotu zaskarżenia na całkowicie inny, gdyż wniesienie sprzeciwu następuje za pośrednictwem organu wydającego decyzję, która może być – co do zasady – przedmiotem jednokrotnej kontroli sądowoadministracyjnej i skutkuje też obowiązkiem organu do złożenia odpowiedzi na wniesiony sprzeciw, co zresztą nastąpiło. Procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje dopuszczalności dokonania przez stronę całkowitej zmiany przedmiotu zaskarżenia i ponownego zobowiązywania organu do złożenia odpowiedzi na skargę (sprzeciw), na skutek dokonania istotnej zmiany żądania skargi. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 58 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.