III SA/Gl 593/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 maja 2024 r. nr SKO.K/41.3/935/2024/6562/AW w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie "P." z siedzibą w C. (dalej jako "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 9 maja 2024 r., nr SKO.K/41.3/935 /2024/6562/AW, którą organ ten stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. z 2 sierpnia 2021 r., nr [...], o rejestracji pojazdu marki Skoda Superb. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia SKO wskazało przepisy art. 156 § 1 pkt 4 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w jej uzasadnieniu stwierdziło, że decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania. Zgodnie z przepisem art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1047), za właściciela pojazdu uważać należy tego komu służy prawo własności pojazdu. W niniejszej sprawie decyzją z dnia 2 sierpnia 2021r., której nieważność stwierdziło SKO, Prezydent C. zarejestrował samochód, który Skarżąca sprzedała 23 lipca 2023 r. Wprawdzie wniosek o rejestrację i zawiadomienie o nabyciu pojazdu został złożony 13 lipca 2021 kiedy to strona była jeszcze właścicielem pojazdu, jedna stan ten uległ zmianie 31 lipca kiedy to pojazd sprzedała. W konsekwencji decyzja z 2 sierpnia 2021r o rejestracji pojazdu nie jest skierowana do strony postępowania . W swej skardze Spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego: 1) art. 156 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne polegające na zmianie statusu prawnego pojazdu z fabrycznie nowego niezarejestrowanego na pojazd zarejestrowany, 2) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez unieważnienie decyzji, które zostały skierowane do podmiotu, który wszczął postępowanie i w dniu wystąpienia z wnioskiem o rejestrację samochodu był jego właścicielem, 3) art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym przez uznanie, że stan własności na dzień fizycznego odbioru decyzji stanowi przesłankę wydania decyzji o rejestracji samochodu, 4) art. 73c ust. 4 pkt 10 w zw. z art. 73c ust. 9 pkt 4 oraz art. 73c ust. 10 Prawa o ruchu drogowym i art. 140 Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, że odbiór lub doręczenie decyzji jest równoznaczne z jej wydaniem, 5) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i ryt. 107 § 1 pkt 6 i § 3 oraz w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niedokładny, brak analizy unieważnionych decyzji, brak ustalenia daty ich wydania. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Spółka wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji na postawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a."), - umorzenie postępowania administracyjnego na postawie przepisu art. 145 § 3 p.p.s.a., - zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swe stanowiska zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 28 stycznia 2025r strona poszerzyła argumentację skargi podnosząc, iż zaskarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne albowiem pojazdu nie da się zarejestrować i użytkować w ruchu drogowym. Pojazd musi spełniać aktualnie obowiązujące normy bez względu na to kiedy został wyprodukowany czemu obecnie nie można zadośćuczynić gdyż pojazd nie posiada wymaganego prawem rejestratora danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wymienione powyżej zarzuty skargi nr 2, 3 i 4 oparte są na twierdzeniu, że w chwili składania wniosku o zarejestrowanie samochodu Skarżąca była jego właścicielką, a zatem w chwili wszczęcia postępowania miała przymiot strony i to powinno decydować o tym, do kogo decyzja ta powinna być skierowane. Poglądu tego sad nie podziela. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że Skarżąca sprzedała przedmiotowy samochód 23 lipca 2021 r., czyli po złożeniu wniosku o jego rejestrację, co miało miejsce 13 lipca 2021 r. Dowodem potwierdzającym sprzedaż jest faktura VAT z 23 lipca 2021 r. dokumentująca sprzedaż przez Skarżącą tego samochodu. Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym Rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Tak więc rejestracji samochodu dokonuje się wyłącznie na wniosek jego właściciela, który obowiązany jest wykazać swe prawo własności samochodu. Tylko zatem właściciel pojazdu może być stroną postępowania o jego zarejestrowania, a przedstawione przez niego dokumenty muszą być zgodne z prawdą. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca albowiem wprawdzie w chwili złożenia przez Skarżącą wniosku o zarejestrowanie samochodu (13 lipca 2021r) była ona właścicielem, ale stan ten uległ zmianie 23 lipca 2021r., kiedy to dokonała jego sprzedaży, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że decyzja Prezydenta C., której nieważność stwierdziło SKO, została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania, a to wprost stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wynikającą z przepisu art. 156 k.p.a. W związku z tymi twierdzeniami również zarzut z pkt 5 skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy dla wyniku sprawy fakt, że już w chwili orzekania w sprawie przez organ Spółka nie była jego właścicielką. To zostało prawidłowo ustalone nie jest kwestionowane. Rozważanie zatem, który moment decyduje o wydaniu decyzji, czy jest to chwila jej sporządzenia, czy dzień wezwania strony do jej odbioru, czy dzień jej wydania stronie, traci na znaczeniu w tej sprawie, ponieważ w każdym z tych momentów Spółka nie miała przymiotu strony postępowania. Pozostaje zatem zarzut naruszenia przepisu art. 156 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. Tego zarzutu Sąd również nie podzielił. W tym zakresie Sąd odwoła się do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 24 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 87/22, z którym się zgadza. Zgodnie z tym poglądem nieodwracalne skutki prawne odnoszą się skutków prawnych, które powodują niemożność powrotu do stanu poprzedniego. Już z tego punktu widzenia decyzja o zarejestrowaniu pojazdu nie oznacza niemożności powrotu do stanu poprzedniego, ponieważ zawsze możliwe jest, a niekiedy obligatoryjne, wyrejestrowanie samochodu, a zatem powrotu do stanu, w którym pojazd jest (ponownie) niezarejestrowany. Nadal jesteśmy na gruncie stanu prawnego, w którym organ administracji jest uprawniony tak przez przepisy prawa materialnego, jak i procesowego do odwrócenia, cofnięcia lub zniesienia tego skutku przez wydanie decyzji. Sumując, z nieodwracalnym skutkiem prawnym mamy do czynienia wówczas, gdy poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (wyrok NSA dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Spółka argumentuje naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. tym, że w toku dalszego obrotu samochodem i jego rejestracją mogą wystąpić niekorzystne następstwa, ale to dotyczy przyszłego stanu faktycznego, a nie stanowi o nieusuwalnym skutku prawnym. Ponadto, trzeba wziąć pod uwagę to, że do pierwszej rejestracji samochodu doszło wskutek złożenia przez Spółkę wniosku zawierającego informacje, który następnie wskutek zmiany stanu faktycznego uległ zmianie. Obowiązkiem strony było zatem powiadomienie o tym fakcie organu. W tej sytuacji strona traci prawo do powoływania się na ochronę swych praw (interesów), które nabyła postępując niezgodnie z prawem. Stanowisko organu w takim stanie nie może być ocenione jako naruszające zasadę z art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.). Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.