III SA/Gl 594/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedstawiła swoją ciężką sytuację finansową. Stwierdziła, że znajduje się w katastrofalnej sytuacji życiowej i majątkowej. Żyje dzięki pomocy finansowej swoich rodziców i swojej babci. Jednocześnie skarżąca ma problemy zdrowotne. Strona oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnych dochodów. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 (w [...]), o wartości 100.000 zł, które jest przedmiotem hipoteki. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że poza częścią udziału we własności ww. mieszkania, nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Strona oszacowała swoje zobowiązania: kredyty – około 1.300.000 zł i zadłużenie z tytułu czynszu – 40.000 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 23 lipca 2018 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów i materiałów źródłowych, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w J., z którego domniemywać należy, że skarżąca nie osiąga dochodów (z dnia [...] r.); zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w J. z dnia [...] r., z którego wynika, że skarżąca jest aktualnie zarejestrowana, jako osoba bezrobotna, jednak od dnia [...] r. pobiera stypendium stażowe; zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej; wyciąg z rachunku bankowego skarżącej oraz wezwanie do zapłaty oraz nakaz zapłaty (oba dokumenty adresowane do skarżącej). Jednocześnie w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że jest panną i nie pozostaje w żadnym związku partnerskim. Jej stypendium stażowe wyniesie 1.300 zł, jednocześnie oświadczyła, że mieszka w lokalu po nieżyjącej już babci, natomiast zameldowana jest u swoich rodziców. Strona zaznaczyła, że obiady jada u swoich rodziców. Wydatki ponoszone na swoje mieszkanie oszacowała w sposób następujący: czynsz za mieszkanie (550 zł – niepłacony); opłata za gaz i prąd (130 zł); wyżywienie (300 zł); środki czystości (150 zł). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna udowodnić występowanie powyższych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż rzeczywiście nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny. Skarżąca wykazała, że jej sytuacja majątkowa rzeczywiście jest trudna. W roku 2017 i w roku obecnym nie osiągała żadnych dochodów. Skarżąca posiada zadłużenie, także z tytułu zaległości czynszowych. Należy jednak mieć na uwadze fakt, że skarżąca korzysta regularnie z pomocy swoich rodziców (między innymi, spożywa u nich obiady). Strona od sierpnia 2018 r. pobiera stypendium stażowe w kwocie 1.300 zł. Faktem jest, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł jest obiektywnie poza możliwościami skarżącej. Powinna jednak być w stanie wygenerować kwotę 50 zł i przeznaczyć ją na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno narazić skarżącej na uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu, tym bardziej, że osiąga ona od sierpnia bieżącego roku regularny dochód (stypendium stażowe), a ponadto w utrzymaniu wydatnie pomagają jej rodzice. Zaznaczyć należy, że kwota 50 zł, stanowi 0,05 % kwoty, którą byłaby zobowiązania uiścić tytułem wpisu, w przypadku całkowitego odmówienia przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.