III SA/Gl 594/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-09-15

Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za naruszenie ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 mogła zostać wymierzona w okresie, gdy przepis przewidujący tę karę miał inne brzmienie, dotyczące uprawnień ratowników medycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona bez podstawy prawnej. W okresie, w którym skarżący naruszył zakazy epidemiczne, przepis art. 48a ustawy o zwalczaniu zakażeń, który przewidywał kary pieniężne, został zmieniony i dotyczył uprawnień ratowników medycznych. Późniejsze sprostowanie legislacyjne nie mogło być stosowane wstecz, a wątpliwości co do podstawy prawnej kary nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca prowadzący działalność gastronomiczną został ukarany karą pieniężną za niezastosowanie się do ograniczeń w prowadzeniu działalności w okresie pandemii COVID-19. Organy administracji uznały, że skarżący umożliwiał spożywanie posiłków na miejscu wbrew obowiązującym przepisom. Skarżący kwestionował legalność nałożenia kary, podnosząc m.in. zarzut niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia oraz brak podstawy prawnej do wymierzenia kary w związku ze zmianą brzmienia art. 48a ustawy o zwalczaniu zakażeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r., nr [...]; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] r. nr [...] nr [...], wymierzającą skarżącemu A.K., prowadzącemu działalność gospodarczą pn. "A" A. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wymierzył stronie karę pieniężną, o której wyżej mowa. Wskazał, że ograniczenie w zakresie przygotowywania i podawania posiłków do spożycia na miejscu wynikało z §10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 r. poz. 2316 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie. Wymierzenie kary pieniężnej uzasadnił tym, że strona jako przedsiębiorca prowadzący restaurację "B" w C. w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] r. nie zastosowała się do obowiązujących obostrzeń. Restauracja była otwarta dla klientów, którym wydawane były posiłki do konsumpcji spożywane na miejscu przy stołach. Wymierzając karę pieniężną w wysokości [...] zł organ I instancji kierował się dyrektywami jej wymiaru określonymi w art. 189d Kpa. W szczególności wziął pod uwagę wielokrotność naruszeń, liczbę osób potencjalnie narażonych na zakażenie oraz fakt, że strona nie odpowiedziała na wezwanie do podania informacji o stanie majątkowym i sytuacji rodzinnej. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu I instancyjnym, z którego to prawa strona skorzystała. Pismem z [...] r., pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Podniósł zarzut niekonstytucyjności ograniczeń, gdyż zamieszczone zostały w rozporządzeniu, a nie w ustawie. Wskazał na naruszenie art. 31 ust. 2 Konstytucji akcentując tę jego część która stanowi, że ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Wskazał na niewprowadzenie stanu nadzwyczajnego. Weryfikując decyzję organu I instancji, organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Wskazał, że fakt, że w restauracji znajdowali się goście konsumujący na miejscu przy stolikach posiłki i napoje przygotowane i podawane w restauracji przez personel, został stwierdzony przez funkcjonariuszy Policji w notatkach urzędowych z [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] r., a także przez funkcjonariuszy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w protokole z [...] r. Z ustaleń Policji wynika, że [...] w zakładzie, który był otwarty, około godziny 19:30 było 11 osób, był także właściciel, w dniu [...] około godziny 13:40 w zakładzie na miejscu podawano posiłki; w dniu [...] funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę w godzinach 12:50, 15:15 i po 18. Zakład był otwarty, była obsługa za barem, kelner obsługiwał klientów. O godzinie 15:15 w restauracji było około 30 osób spożywających posiłki lub oczekujących przy stolikach na realizację zamówień. W dniu [...] - około 17:50 było 11 osób także siedzących przy stolikach i konsumujących posiłki i napoje. W dniu 12 stycznia lokal był otwarty, wylegitymowano osoby, które wyszły z lokalu z powodu braku wolnych miejsc, a także te osoby, które po wyjściu z zakładu potwierdziły konsumpcję żywności w restauracji. Tożsamy stan był w dniach od [...] do [...]. Zmienna była liczba gości w restauracji spożywających posiłki (od 6 do 14 osób). W protokole kontroli zakładu przeprowadzonej [...] r. przez funkcjonariuszy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazano zły stan sanitarny m.in. magazynu spożywczego, odzieży roboczej, w urządzeniach chłodniczych brak segregacji asortymentowej, nieprawidłowo przechowywaną żywność, w kuchni brudne były stoły robocze, brudne naczynia usytuowano pod blatem roboczym stołu produkcyjnego, brudna była komora zlewozmywaka. Książeczki do celów sanitarno-epidemiologicznych dwóch osób miały wpis nieaktualny. Strona odmówiła podpisania protokołu nie wskazując jednakże, które ustalenia organu są kwestionowane. Zgodnie z art. 46a i art. 46b pkt 2 i pkt 8 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ustawodawca dopuścił w okresie stanu epidemii wprowadzenie czasowych ograniczeń określonych zakresów działalności przedsiębiorców, a także do czasowego ograniczenia korzystania z lokali, upoważniając Radę Ministrów do uregulowania w wydanym w tym celu rozporządzeniu ograniczeń, nakazów lub zakazów. W dacie popełnienia zarzucanych stronie czynów obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2316 ze zm.). W rozdziale 3 określone zostały ograniczenia zakazy i nakazy obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W §10 ust. 9 w/w rozporządzenia wprowadzono regulację, zgodnie z którą podawanie posiłków i napojów gościom restauracji może się odbywać jedynie na wynos. Obowiązywała ona także w dacie orzekania przez organ odwoławczy, co wzięte zostało pod rozwagę ze względu na postanowienia art. 189c Kpa nakazującego uwzględnienie zmiany stanu prawnego i stosowanie ustawy względniejszej dla strony. Obowiązujące w dacie wydania decyzji II instancji rozporządzenie Rady Ministrów z 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 512 ze zm.) w innej jednostce redakcyjnej bo w § 9 ust. 10 utrzymuje do 9 kwietnia 2021 r. ograniczenie działalności przedsiębiorców prowadzących działalność ujętą w PKD w podklasie 56.10.A i 56.30.Z poprzez dopuszczenie świadczenia usług wyłącznie w przypadku realizacji usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub jej przygotowywaniu i dostarczaniu oraz w przypadku działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków lub napojów przeznaczonych do spożycia przez pasażerów. Sankcje grożące za naruszenie obowiązujących w okresie epidemii zasad zachowania i postępowania określone zostały w ustawie z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art 48a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ten kto w stanie epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł. W ocenie organu odwoławczego działalność strony w dniach przeprowadzonych interwencji i kontroli objęta była hipotezą przepisu §10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. Obowiązywał zatem stronę bezwzględny zakaz prowadzenia działalności polegającej na umożliwieniu gościom spożywania żywności i napojów na miejscu w restauracji. Strona naruszając zakaz dopuściła się deliktu administracyjnego zagrożonego karą pieniężną. Z uwagi na wielokrotność naruszeń, liczbę osób potencjalnie narażonych na zakażenie wirusem (poza obsługą ponad 80 gości - suma osób stwierdzonych jako spożywających w dniach kontroli) zasadnym było wymierzenie kary w wysokości maksymalnej określonej art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Nadto strona nie odpowiedziała na wezwanie do podania informacji dotyczącej stanu majątkowego osobistego i sytuacji rodzinnej. Organ I instancji nie miał więc podstaw do ustalenia kary w innej wysokości. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 31 ust.3 Konstytucji ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie, gdy jest to konieczne dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podobnie art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) stanowi, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju (...) ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Wskazane przepisy dopuszczają nakładanie przepisami prawa krajowego określonych obowiązków ze względu na konieczność ochrony zdrowia publicznego. Nie istnieją wątpliwości co do podstawy ustawowej nałożenia kary na stronę administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł. Stosownie do art. 46a cyt. ustawy, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 46b pkt 2 cyt. ustawy, w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców. Zatem podstawa do nałożenia kary ma charakter ustawowy, a w rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy jedynie doprecyzowywane są ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Takie działania ustawodawcy są wręcz konieczne. Umożliwiają bowiem bieżące reagowanie na zmieniającą się sytuację epidemiczną, co byłoby znacznie utrudnione, o ile nie niemożliwe, w przypadku procedowania ustawowego z uwagi na czas trwania procesu legislacyjnego. Zgodnie z obowiązującą zasadą praworządności organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, w tym ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i wydawanych na jej podstawie. Wobec treści art. 38 Konstytucji każdy obywatel RP ma prawo oczekiwać od organów administracji publicznej poszanowania prawa do ochrony ich życia, co przejawia się w ochronie przed skutkami działań osób, które swoim zachowaniem doprowadzają zdrowia podstawowej chronionej prawnie wartości. Na tych samych zasadach każdy ma prawo do ochrony zdrowia widzenia zapobiegania epidemii. Konsekwencje finansowe będące następstwem nałożonej kary administracyjnej są środkiem przymusu dyscyplinującym adresatów norm do poszanowania prawa powszechnie obowiązującego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił więc zarzutów strony i nie podzielił jej stanowiska, że nie prowadziła zakazanej działalności. Organ nie znalazł też podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na tę decyzję strona zarzuciła jej: 1. naruszenie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, polegające na błędnym zastosowaniu ww. przepisów i wskutek tego uznaniu, że zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej; 2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również naruszenie art. 76 § 1 k.p.a., w związku z wydaniem decyzji opartej na notatkach policyjnych, pomimo iż okoliczności wskazane w notatach nie są objęte domniemaniem prawdziwości twierdzeń w nich ujętych; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 189c i art. 105 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy w okresie, za który wymierzono karę pieniężną tj. w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] r., nie obowiązywał przepis wskazany jako podstawa wymierzenia kary pieniężnej, w wyniku czego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Natomiast w uzasadnieniu skargi skarżący rozszerzył zarzuty skargi podnosząc nadto, że art. 22 Konstytucji przewiduje, że ograniczenie swobody wykonywania działalności gospodarczej dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny; podobnie art. 31 ust. 2 Konstytucji stanowi, że ograniczenia konstytucyjnych wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie. Natomiast omawiane ograniczenie sposobu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej zostało określone w rozporządzeniu, przez co nie spełnia wymogów konstytucyjnych. W takim zaś razie zakazy w nim ustanowione nie mogą być uznane za powszechnie obowiązujące normy prawne, a ich naruszenie nie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Dla potwierdzenia tego stanowiska powołał szereg wyroków sądów administracyjnych. Następnie skarżący rozwinął zarzut dot. braku możliwości wymierzenia kary na podstawie art. 48a ustawy o zwalczaniu chorób, skoro w dacie popełnienia zarzucanych stronie czynów nie stanowił on o karach, lecz kompetencjach ratowników medycznych. Podniósł wreszcie, że organ poczynił ustalenia dowodowe jedynie na podstawie notatek policyjnych, podczas gdy notatka taka nie może być jedynym dowodem i podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie stanowi bowiem dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa i nie korzysta z domniemania prawdziwości. Przyznał, że organ oparł się także na protokole z kontroli przeprowadzonej przez organ, ale podniósł, że okoliczności sprawy, udział osób postronnych, Policji, medialny charakter sprawy wyłączyły możliwość swobodnej weryfikacji stanu faktycznego, dlatego odmówił jego podpisania. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia wprowadzającego ograniczenia na przedsiębiorców stwierdził, że stanowiska tego nie podziela, gdyż znajdują one umocowanie w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi. Co do zarzutu wymierzenia kary w oparciu o przepisy nieobowiązujące w dacie naruszenia zakazów określonych rozporządzeniem podniósł, że ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem C0VID-19 (Dz.U. poz. 2112) wprowadziła zmiany w rozdziale 8 "Zasady postępowania w razie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii" ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi. Zmiany w ustawie polegały m.in. na przyznaniu dodatkowych uprawnień ratownikom medycznym, nie dotyczyły zatem kar pieniężnych zawartych w rozdziale 8a i nie mogły wyeliminować z obrotu prawnego art. 48a dotyczącego tych kar. Omyłka legislacyjna w oznaczeniu jednostki redakcyjnej przepisu została zauważona i usunięta ustawą z 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy Covidowej poprzez oznaczenie przepisu dotyczącego uprawnień ratowników medycznych jako art. 47c ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie na skarżącego za dziesięciokrotne nieprzestrzeganie w okresie od 8 do 18 stycznia 2021r. ograniczeń i zakazów wprowadzonych w §10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 r. poz. 2316 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie, została nałożona kara administracyjna. Podstawowy zarzut skargi dotyczył naruszenia art. 48a ust.1 pkt 3 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020r., poz.1845) - zwana dalej ustawą o zwalczaniu zakażeń oraz tego przepisu w związku z art.7, 77, 80, 107 i 189c Kpa, co do którego skarżący stwierdził, że w dacie popełnienia zarzucanych skarżącemu czynów, naruszenie zakazów epidemicznych nie było zagrożone karą z uwagi na zmianę brzmienia tego przepisu od 29 listopada 2020r. Zarzut ten Sąd uznał za uzasadniony. Wymierzając sankcje grożące za naruszenie obowiązujących w okresie epidemii zasad zachowania i postępowania organ powołał się na art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Art. 48a został zamieszczony w rozdziale 8a dodanym do ustawy o zwalczaniu zakażeń przez art. 8 pkt 22 ustawy z 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020r., poz. 567) zmieniającej tę ustawę z dniem 1 kwietnia 2020 r. Dotyczył on kar pieniężnych, a jego ust. 1 i 2 posiadały brzmienie: 1. Kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w: 1) art. 46 ust. 4 pkt 1 lub w art. 46b pkt 5 i 9-12, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł; 2) art. 46 ust. 4 pkt 2 lub w art. 46b pkt 3, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł; 3) art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł; 4) art. 46 ust. 4 pkt 6, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł; 5) art. 46 ust. 4 pkt 7 lub w art. 46b pkt 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł. 2. Kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie wykonuje decyzji, o których mowa w art. 47 ust. 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł. Następnie art. 15 pkt 7 ustawy z 28 października 2020 r. (Dz.U. z 2020r., poz. 2112) zmieniającej ustawę o zwalczaniu zakażeń, z dniem 29 listopada 2020r. wprowadził zmianę art. 48a. Po owej zmianie stanowił on, że w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ratownik, o którym mowa w art. 13 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, jednostki: 1) współpracującej z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy, 2) podległej Ministrowi Obrony Narodowej - może pobierać materiał z górnych dróg oddechowych w celu wykonania testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 po odbyciu w tej jednostce przeszkolenia obejmującego procedurę pobrania materiału i jego zabezpieczenia oraz bezpieczeństwa osób pobierających, potwierdzonego zaświadczeniem. Zmiana oznaczenia ww. przepisu została dokonana dopiero przez art. 12 pkt 3 ustawy z 21 stycznia 2021 r. (Dz.U. z 2021r., poz. 159) zmieniającej ustawę o zwalczaniu zakażeń z dniem 26 stycznia 2021 r. Powołany art. 12 pkt 3 ww. ustawy stanowił, że art. 48a dodany przez art. 15 pkt 7 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112 i 2113) oznacza się jako art. 47c. Z powyższego wynika, że w okresie od [...] r. do [...] r. w ustawie o zwalczaniu zakażeń istniał art. 48a w brzmieniu regulującym uprawnienia ratowników medycznych. Oznacza to, że w całym okresie, w którym skarżący nie stosował się do zakazu prowadzenia działalności gastronomicznej polegającej na podawaniu posiłków do spożycia na miejscu, nie było w ustawie o zwalczaniu zakażeń przepisu wprowadzającego kary za jego nieprzestrzeganie. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z zasadą wykładni prawa lex posterior derogat legi priori, przepis późniejszy uchyla przepis wcześniejszy. Skoro wersja art. 48a regulująca kompetencje ratowników medycznych została wprowadzona później, niż przepis o karach, to należy przyjąć, że uchyliła wcześniejszą wersję tego artykułu. Argumenty te przemawiają za poglądem, że w okresie, który obejmuje zaskarżona decyzja w ustawie o zwalczaniu zakażeń nie obowiązywał art. regulujący zagadnienie nakładania kar za nieprzestrzeganie przepisów ustawy, gdyż został z niej usunięty przez art. 15 pkt 7 ustawy z 28 października 2020 r. Odnosząc się do zarzutu strony braku podstawy do nałożenia kary w ustawie o zwalczaniu zakażeń organ podnosił, że nadanie przepisowi regulującemu materię uprawnień ratowników medycznych oznaczenia 48a było wynikiem pomyłki. Być może jest to prawda, na co wskazywałoby wspomniane już późniejsze sprostowanie oznaczenia wspomnianego przepisu. Tym niemniej nie może to być argument przemawiający za dopuszczalnością nałożenia kary, która może być zastosowana tylko wówczas, gdy postawa prawna do jej nałożenia jest ewidentna i bezsporna i obowiązuje w dacie zdarzenia podlegającego karze. Natomiast wątpliwości co do tego, czy nowe brzmienie art. 48a było wynikiem jedynie pomyłki w oznaczeniu przepisu dot. kompetencji ratowników czy też świadomym działaniem ustawodawcy, który artykułowi temu zamierzał nadać nową treść nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony. Z uwagi na powyższe, analiza pozostałych zarzutów skargi okazała się zbędna, gdyż już tylko wyżej przytoczone okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni prezentowane wyżej stanowisko. Z uwagi na powyższe, ponieważ zaskarżona decyzja naruszyła prawo materialne, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło