III SA/Gl 595/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-11-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zinterpretowały wniosek strony o wszczęcie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Organy administracji błędnie potraktowały wniosek strony o wszczęcie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako żądanie wznowienia postępowania. Wniosek ten oparty był na informacji zawartej w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, która dopuszczała możliwość wszczęcia nowego postępowania w oparciu o nowe orzeczenia lekarskie. Ponadto, organy naruszyły przepisy o właściwości, gdyż w przypadku wznowienia postępowania właściwy byłby organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a nie organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. D. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Po odmowie stwierdzenia choroby zawodowej przez organy sanitarne i utrzymaniu tej decyzji w mocy, wnioskodawca złożył nowy wniosek, powołując się na nowe orzeczenia lekarskie i wyjaśnienia Głównego Inspektora Sanitarnego, że mogą one stanowić podstawę do wszczęcia nowego postępowania. Organy obu instancji potraktowały ten wniosek jako żądanie wznowienia postępowania i odmówiły jego uwzględnienia, co zostało utrzymane w mocy decyzją organu drugiej instancji. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Mirosław Kupiec Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 roku sprawy ze skargi W. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. D. choroby zawodowej – uszkodzenie słuchu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Po rozpatrzeniu odwołania W. D. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Skarga do sądu administracyjnego na tę decyzję nie została wniesiona. W piśmie datowanym [...] 2002 r. W. D. wniósł ponownie o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową. Wniosek ten został odczytany przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej opisaną decyzją ostateczną z dnia [...] r.. Po wznowieniu postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Odwołanie od tej decyzji nie została uwzględnione przez Głównego Inspektora Sanitarnego, bowiem decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że dołączone przez W. D., do wniosku z dnia [...] 2002 r., orzeczenia lekarskie nie mogą stanowić podstawy do wznowienia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Mogą jednak stanowić podstawę do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u W. D. i wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, przez powiatowego inspektora sanitarnego. Powołując się zatem na wyjaśnienia zawarte w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, W. D. złożył kolejny wniosek ( pismo z dnia [...] 2003 r.) do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej u niego chorobę zawodową. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wszczął postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji sprostował pomyłkę w powyższej decyzji, polegającą na błędnym oznaczeniu daty i numeru decyzji, której odmówiono uchylenia – zamiast decyzji nr [...] z [...] r. wskazano decyzję nr . [...] z [...] r.. Odwołanie od powyższej decyzji została uwzględnione przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., który uchylił decyzję wydaną w pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał kolejną decyzję w dniu [...] r., nr [...], w której powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] r., nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji W. D. podniósł, że złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia zawodowej, a nie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej niekorzystną dla niego decyzją. Składając wniosek postąpił zgodnie z wyjaśnieniami Głównego Inspektora Sanitarnego, który uznał, że orzeczenia lekarskie, wydane w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i wszczęcia nowego postępowania w tej sprawie. Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu wskazano, że powołane przez W. D. zaświadczenia lekarskie nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ noszą one datę późniejszą niż decyzja w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Na dodatek wydane zostały przez placówki, które nie mają uprawnień do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia odwołania. Powyższa decyzja zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez W. D. , który podobnie jak w odwołaniu podniósł, że składając wniosek datowany [...] 2003 r. postąpił zgodnie z wyjaśnieniami Głównego Inspektora Sanitarnego, który uznał, że orzeczenia lekarskie, wydane w dniach, [...] r., [...] r. i [...] r. mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i wszczęcia nowego postępowania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że występuje w sprawie jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może skutkować uwzględnieniem przez Sąd wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji, co zostanie wykazane w dalszych rozważaniach. Z treści odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji oraz skargi jednoznacznie wynika, że wolą skarżącego było, aby zostało wszczęte nowe postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Żądanie to zostało oparte na informacji zawartej w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., gdzie jednoznacznie wskazano, że orzeczenia lekarskie, datowane [...] r., [...] r. i [...] r., mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do Powiatowego Inspektora Sanitarnego i wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, dotyczącego uznania choroby narządu słuchu występującej u W. D. za chorobę zawodową. Tymczasem organy obu instancji, nie wiadomo z jakich przyczyn, wniosek W. D. z dnia [...] 2003 r., w którym wyraźnie wskazano, iż dotyczy on wszczęcia nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, potraktowały jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Potraktowanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wniosku skarżącego z dnia [...] 2003 r. jako żądanie wznowienia postępowania oznacza, że wydana została decyzja w innej sprawie niż wnioskowana przez stronę, co powoduje, iż jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie doszło także do naruszenia przepisu art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie wskazano, że właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ , który wydał decyzję w ostatniej instancji. Umknęło uwadze organom obu instancji, że w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u W. D. jako ostatni orzekał [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. – decyzja z dnia [...] r., nr [...]. Właściwym zatem do ewentualnego wznowienia postępowania był organ drugiej instancji, a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K.. Naruszenie przepisów o właściwości stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia naruszenia właściwości nie była podnoszona przez skarżącego, jednak Sąd dokonał z "urzędu" oceny w tym zakresie, do czego uprawniony był na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji wniosek skarżącego z dnia [...] 2003 r. potraktuje jako zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dokonane przez pracownika - § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Następnie podejmie czynności, o których mowa w § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Natomiast do oceny narażenia zawodowego mogą być wykorzystane ustalenia dokonane w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, bowiem nie wynikają z niej dla skarżącego żadne uprawnienia jak i obowiązki. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło