III SA/Gl 595/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-11-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zinterpretowały wniosek strony o wszczęcie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Organy administracji błędnie potraktowały wniosek strony o wszczęcie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako żądanie wznowienia postępowania. Wniosek ten oparty był na informacji zawartej w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, która dopuszczała możliwość wszczęcia nowego postępowania w oparciu o nowe orzeczenia lekarskie. Ponadto, organy naruszyły przepisy o właściwości, gdyż w przypadku wznowienia postępowania właściwy byłby organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a nie organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. D. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Po odmowie stwierdzenia choroby zawodowej przez organy sanitarne i utrzymaniu tej decyzji w mocy, wnioskodawca złożył nowy wniosek, powołując się na nowe orzeczenia lekarskie i wyjaśnienia Głównego Inspektora Sanitarnego, że mogą one stanowić podstawę do wszczęcia nowego postępowania. Organy obu instancji potraktowały ten wniosek jako żądanie wznowienia postępowania i odmówiły jego uwzględnienia, co zostało utrzymane w mocy decyzją organu drugiej instancji. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Mirosław Kupiec Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 roku sprawy ze skargi W. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. D. choroby zawodowej – uszkodzenie słuchu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania W. D. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Skarga do sądu administracyjnego na tę decyzję nie została wniesiona.
W piśmie datowanym [...] 2002 r. W. D. wniósł ponownie o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową.
Wniosek ten został odczytany przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej opisaną decyzją ostateczną z dnia [...] r..
Po wznowieniu postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Odwołanie od tej decyzji nie została uwzględnione przez Głównego Inspektora Sanitarnego, bowiem decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że dołączone przez W. D., do wniosku z dnia [...] 2002 r., orzeczenia lekarskie nie mogą stanowić podstawy do wznowienia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Mogą jednak stanowić podstawę do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u W. D. i wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, przez powiatowego inspektora sanitarnego.
Powołując się zatem na wyjaśnienia zawarte w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, W. D. złożył kolejny wniosek ( pismo z dnia [...] 2003 r.) do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej u niego chorobę zawodową.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wszczął postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r., nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji sprostował pomyłkę w powyższej decyzji, polegającą na błędnym oznaczeniu daty i numeru decyzji, której odmówiono uchylenia – zamiast decyzji nr [...] z [...] r. wskazano decyzję nr . [...] z [...] r..
Odwołanie od powyższej decyzji została uwzględnione przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., który uchylił decyzję wydaną w pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał kolejną decyzję w dniu [...] r., nr [...], w której powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] r., nr [...].
W odwołaniu od tej decyzji W. D. podniósł, że złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia zawodowej, a nie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej niekorzystną dla niego decyzją. Składając wniosek postąpił zgodnie z wyjaśnieniami Głównego Inspektora Sanitarnego, który uznał, że orzeczenia lekarskie, wydane w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i wszczęcia nowego postępowania w tej sprawie.
Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu wskazano, że powołane przez W. D. zaświadczenia lekarskie nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ noszą one datę późniejszą niż decyzja w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Na dodatek wydane zostały przez placówki, które nie mają uprawnień do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia odwołania.
Powyższa decyzja zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez W. D. , który podobnie jak w odwołaniu podniósł, że składając wniosek datowany [...] 2003 r. postąpił zgodnie z wyjaśnieniami Głównego Inspektora Sanitarnego, który uznał, że orzeczenia lekarskie, wydane w dniach, [...] r., [...] r. i [...] r. mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i wszczęcia nowego postępowania w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że występuje w sprawie jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może skutkować uwzględnieniem przez Sąd wniesionej skargi.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji, co zostanie wykazane w dalszych rozważaniach.
Z treści odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji oraz skargi jednoznacznie wynika, że wolą skarżącego było, aby zostało wszczęte nowe postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Żądanie to zostało oparte na informacji zawartej w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., gdzie jednoznacznie wskazano, że orzeczenia lekarskie, datowane [...] r., [...] r. i [...] r., mogą być podstawą do ponownego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do Powiatowego Inspektora Sanitarnego i wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, dotyczącego uznania choroby narządu słuchu występującej u W. D. za chorobę zawodową.
Tymczasem organy obu instancji, nie wiadomo z jakich przyczyn, wniosek W. D. z dnia [...] 2003 r., w którym wyraźnie wskazano, iż dotyczy on wszczęcia nowego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, potraktowały jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Potraktowanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wniosku skarżącego z dnia [...] 2003 r. jako żądanie wznowienia postępowania oznacza, że wydana została decyzja w innej sprawie niż wnioskowana przez stronę, co powoduje, iż jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie doszło także do naruszenia przepisu art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie wskazano, że właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ , który wydał decyzję w ostatniej instancji. Umknęło uwadze organom obu instancji, że w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u W. D. jako ostatni orzekał [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. – decyzja z dnia [...] r., nr [...]. Właściwym zatem do ewentualnego wznowienia postępowania był organ drugiej instancji, a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K.. Naruszenie przepisów o właściwości stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kwestia naruszenia właściwości nie była podnoszona przez skarżącego, jednak Sąd dokonał z "urzędu" oceny w tym zakresie, do czego uprawniony był na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji wniosek skarżącego z dnia [...] 2003 r. potraktuje jako zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dokonane przez pracownika - § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Następnie podejmie czynności, o których mowa w § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Natomiast do oceny narażenia zawodowego mogą być wykorzystane ustalenia dokonane w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, bowiem nie wynikają z niej dla skarżącego żadne uprawnienia jak i obowiązki.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło