III SA/Gl 597/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Apollo, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę, która następnie zameldowała się czasowo w innym miejscu, z powodu konfliktów rodzinnych i potencjalnego znęcania się, może być uznane za dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu mieszkalnego z powodu konfliktów rodzinnych i potencjalnego znęcania się nie może być uznane za dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, nawet jeśli nie zostało to potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Sąd podkreślił, że organy administracji powinny wszechstronnie ocenić wyjaśnienia strony i okoliczności faktyczne, a nie opierać się wyłącznie na braku formalnych orzeczeń sądowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie I. G. z lokalu mieszkalnego. I. G. opuściła lokal z powodu konfliktów rodzinnych i znęcania się ze strony męża, A. G., a następnie zameldowała się czasowo u rodziców. Organ pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do wymeldowania, uznając opuszczenie za czasowe. Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając opuszczenie za dobrowolne i trwałe, ponieważ I. G. nie uzyskała orzeczenia sądu potwierdzającego fakt zmuszenia jej do opuszczenia lokalu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego (wymeldowanie) 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Dnia [...] 2003 r. A. G. złożył wniosek o wymeldowanie z lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul.A nr X I. G.. Wnioskodawca zaznaczył, że osoba ta nie przebywa pod tym adresem od [...].2002 r. Jego zdaniem dobrowolnie wyprowadziła się z tego mieszkania nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Przesłuchiwana w charakterze strony dnia [...].2003 r. I. G. zeznała, że obecnie wraz z dziećmi przebywa u rodziców pod adresem Ś. ul. B, a mieszkanie przy ul. A nr X opuściła ze względów osobistych, ponieważ wnioskodawca, jej mąż, znęcał się nad nią. Wskazała, że w mieszkaniu tym nadal posiada część swoich rzeczy osobistych i majątkowych. Okoliczności te potwierdziła I. C. sąsiadka, zamieszkała w tej miejscowości przy ul. A nr Y, przesłuchania w charakterze świadka. W piśmie z dnia [...].2003 r. I. G. wniosła o umorzenie postępowania ze względu na brak przesłanek do wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm., zwaną dalej u.e.d.o.) i oświadczyła jeszcze raz, że była zmuszona opuścić mieszkanie ze względu na znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią przez A. G., który, według niej, jest osobą nadużywającą alkoholu, agresywną w stosunku do niej i ich dzieci A. i S. G.. Zaznaczyła też, że toczą się postępowania w sprawach rodzinnych. Do akt postępowania została dołączona kserokopia wyciągu z protokołu sporządzonego w Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...]r. zawierającego ugodę w sprawie obowiązku uiszczenia alimentów przez A. G. na rzecz małoletnich dzieci i I. G. oraz dokumenty świadczące o konieczności rehabilitacji [...] małoletniej S. G. od [...] 2001 r. ze względu na [...]. I. G. oświadczyła, że lokal uzyskała od rodziców, który zamienili swoje mieszkanie większe na dwa mniejsze i że jest jego główną najemcą, a opuszczając go zameldowała się u rodziców tylko czasowo. W trakcie oględzin lokalu dnia [...] .2003 r. ustalono, że rzeczywiści znajdują się tam rzeczy osobiste i przedmioty gospodarstwa domowego należące do I. G.. A. G. oświadczył wówczas, że I. G. wyprowadziła się dnia [...] 2002 r. wraz z dziećmi zabierając część rzeczy osobistych, a także że w mieszkaniu tym nie nocuje i nie stołuje się. I. G. potwierdziła to zaznaczając, że nastąpiło to z powodu znęcania się nad nią.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw do wymeldowania I. G. uznając, że opuszczenie mieszkania przez I. G. miało charakter czasowy i było następstwem konfliktów rodzinnych.
W wyniku wniesionego odwołania przez A. G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ ten ustalił, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, gdyż nie przeprowadzono ustaleń, co do okoliczności trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez I. G.. Wskazano, że rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji powinien:
- w związku z pismem I. G. z dnia [...] .2003 r., uzyskać informacje o toczącym się, bądź nie postępowaniu w sprawie o fizyczne i psychiczne znęcanie się i w zależności od uzyskanej informacji rozważyć możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie;
- wyjaśnić I. G., że w kwestii opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.d.o. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że opuszczenie to powinno być dobrowolne. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego potwierdzające fakt zmuszenia tej osoby do opuszczenia lokalu oznacza, że opuszczenie to nie było dobrowolne. Organy administracji publicznej są związane orzeczeniem sądu lub innego organu państwowego;
- ustalić czy I. G. uzyskała orzeczenie potwierdzające fakt zmuszenia ją do opuszczenia spornego lokalu;
- przesłuchać do protokołu Pana A. G. w celu ustalenia czy wnioskiem z dnia [...] 2003 r. o wymeldowanie obejmuje również małoletnie A. i S. G.,
- ustalić czy I. G. wraz z dziećmi dąży do ponownego zamieszkania w spornym lokalu, bowiem z kserokopii Karty Osobowej Mieszkańca wynika, że zameldowanie na pobyt czasowy upływa z dniem [...].2003r.
- przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań.
W toku dalszego postępowania A. G. oświadczył, że nie chce objąć wnioskiem o wymeldowania małoletnich dzieci.
I. G. potwierdziła ponownie, że lokal opuściła z powodu tego, że mąż ją bił. W oświadczeniu (złożonym w Urzędzie Miejskim w Ś. dnia [...].2003 r.) poinformowała, że uregulowała zaległy od [...] r. czynsz za mieszkanie i płaci go na bieżąco, załączając dowody wpłat i że chodząc do tego mieszkania nie spotyka tam męża. Od sąsiadek dowiedziała się, że mąż rzeczywiście tam nie mieszka tylko przychodzi tam sporadycznie. Do protokołu z dnia [...].2003 r. oświadczyła również, że toczy się sprawa rozwodowa i sprawa o eksmisję męża z mieszkania. Podkreśliła, że zamierza powrócić do spornego lokalu. W piśmie z dnia [...].2003 r. adw. M. K. poinformowała, że I. G. we [...] 2003 r. zleciła jej prowadzenie sprawy o rozwód z eksmisją ale nie mogła tego uczynić, ponieważ toczyło się już postępowanie rodzinne przeciwko I. G. i małoletnim dzieciom o obniżenie alimentów. Na wezwanie organu I. G. oświadczyła dnia [...] 2004 r., że przed żadnym sądem powszechnym nie toczy się sprawa o fizyczne bądź psychiczne znęcanie się nad nią i dziećmi przez A. G., a interwencje funkcjonariuszy Policji były przeprowadzane w mieszkaniu u jej rodziców, gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy. Podkreśliła, że do mieszkania przy ul. A nr X chodzi 2-3 razy w tygodniu ale mąż utrudnia jej wejście poprzez zmianę zamków w drzwiach. Uznała, że mąż dalej stanowi zagrożenie dla niej i dzieci.
Ustosunkowując się do tego A. G. w piśmie z dnia [...].2004 r. zaprzeczył, że jakoby nie mieszka w spornym lokalu. Oświadczył, że żona wyprowadziła się w miesiącu [...] 2002 r., a w [...] 2003 r. zabrała swoje rzeczy osobistych i część wspólnego majątku małżeńskiego. Jeśli chodzi o zaległy czynsz, to wskazał on, że żona robi mu problemy z załatwieniem dotacji do czynszu.
W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] r. stwierdził ponownie brak podstaw do wymeldowania I. G.. Przeprowadzone postępowanie według tego organu wykazało, że opuszczenie mieszkania przez I. G. miało charakter czasowy i wynikło z konfliktów rodzinnych, a z orzecznictwa NSA nie wynika wprost, że strona musi udowadniać orzeczeniem sądowym, iż w sprawie występowało znęcanie się psychiczne lub fizyczne.
W odwołaniu z dnia [...] 2004 r. A. G. powołując się na wyrok NSA z dnia 28.11.2001 r. sygn. akt SA/Rz 685/2000 wskazał, że w świetle art. 15 ust. 2 u.e.d.o. utrudnianie lub uniemożliwianie pobytu w lokalu nie ma znaczenia prawnego, jeżeli strona w stosownym czasie nie skorzystała za środków prawnych przeciwdziałających takiemu utrudnieniu. Jeżeli strona od momentu opuszczenia lokalu nie występowała do sądu powszechnego z powództwem o ochronę posiadania, stosownie do art. 344 § 2 k.c. jej roszczenie wynikające z posiadania wygasło po upływie roku od opuszczenia lokalu. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego potwierdzające fakt zmuszania tej osoby do opuszczenia lokalu oznacza, że opuszczenie to nie było dobrowolne, a I. G. nie przedstawiła organowi administracyjnemu orzeczenia sądu potwierdzającego fakt zmuszania jej do opuszczenia spornego mieszkania w związku z tym, jego zdaniem, należało przyjąć, że nastąpiło faktycznie dobrowolne jego opuszczenie.
Zwrócił też uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że: " Ewidencja ludności służy przede wszystkim rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest formą kontroli legalności sytuacji prawnych. Nie rozstrzyga o statusie prawnym lokali mieszkalnych, ani o ewentualnych roszczeniach cywilno prawnych powstałych na tle zajmowania bądź opuszczenia lokalu mieszkalnego. W tych sprawach rozstrzygają sądy powszechne. Podkreślić również, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie jest uzależnione od wyników postępowania sądowego o rozwód, a w następstwie postępowania sądowego o podział majątku dorobkowego. Stwierdził, że opuszczenie lokalu mieszkalnego przez I. G. nabrało cech trwałości i dobrowolności i pomimo opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. A nr X w Ś., nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 u.e.d.o., bowiem nie wymeldowała się z dotychczasowego miejsca pobytu.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił decyzję pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu I. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A nr X w Ś. W kwestii opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.d.o. wskazano, za zarzutem zawartym w odwołaniu, że opuszczenie to powinno być dobrowolne. Powołując się na wyrok WSA z dnia 12.03.2004r., sygn. akt 3/II SA/Ka 319/02 zaznaczono, że dla ustalenia przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu najistotniejsze znaczenie mają te okoliczności przedmiotowe, które pozwalają na jednoznaczne odtworzenie rzeczywistej woli osoby, której wymeldowanie dotyczy. Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu oznacza bowiem, że na podstawie dobrowolnej decyzji, świadomego aktu woli, mamy do czynienia z sytuacją przeniesienia wszystkich najistotniejszych spraw życiowych do nowego miejsca. Nie można przy tym ustaleniu pomijać wyjaśnień strony postępowania. Kiedy zaś z ich treści wynika, że strona nie miała zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, to dopiero po dokonaniu wszechstronnej oceny tych wyjaśnień z odniesieniem tej oceny do okoliczności przedmiotowych sprawy będzie możliwe prawidłowe ustalenie istnienia przesłanki uzasadniającej wymeldowanie.
Zwrócono też uwagę, że w orzecznictwie administracyjnym przyjęto, iż dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu nie wystarczy zgłoszenie dokonania przestępstwa na szkodę osoby mającej podlegać wymeldowaniu. Podjęcie prawem przewidzianych środków powinno doprowadzić do uzyskania przez taką osobę rozstrzygnięcia organu państwa przywracającego posiadanie lokalu lub co najmniej orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszenia tej osoby do opuszczenia tego lokalu (wyrok NSA z dnia 24.06.2002 r., sygn. akt IISA/Ka 2164/00).
Mając na uwadze powyższe wykładnie organ odwoławczy podkreślił, że już na etapie przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia wskazał jakie okoliczności faktyczne należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy ze szczególnym uwzględnieniem udzielania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W szczególności zaakcentowano, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy I. G. w swoich zeznaniach do protokołu przesłuchania w dniu [...] 2004 r. przyznała, że:,,...przed żadnym sądem powszechnym nie toczy się sprawa o fizyczne bądź psychiczne znęcanie się nad nią i dziećmi przez A. G.. Interwencje były przeprowadzane przez funkcjonariuszy policji w mieszkaniu moich rodziców ...". Ustosunkowując się do tego stwierdzenia organ odwoławczy wyjaśniał, że dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu nie wystarczą dokonane interwencje Policji w lokalu, a organy administracji publicznej są związane orzeczeniem sądu lub innego organu państwowego. Zdaniem organu w świetle art. 15 ust. 2 u.e.d.o. utrudnianie lub uniemożliwianie pobytu w lokalu nie ma znaczenia prawnego, jeżeli strona w stosownym czasie nie skorzystała ze środków prawnych przeciwdziałających takiemu utrudnianiu. W tym miejscu za odwołaniem i wyrokiem tam powołanym stwierdzono, że jeżeli strona od momentu opuszczenia lokalu nie występowała do sądu powszechnego z powództwem o ochronę posiadania, to stosownie do art. 344 § 2 k.c. jej roszczenie wynikające z posiadania wygasa po upływie roku od opuszczenia lokalu (wyrok NSA z dnia 28.11.200l r., sygn. akt SA/Rz 685/2000). Organ ustalił, I. G. nie przebywa fizycznie w lokalu z zamiarem stałego pobytu. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również, aby I. G. swoim postępowaniem i zachowaniem dążyła do kumulacji swojej aktywności życiowej w spornym lokalu. Ponadto wyjaśniono, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie jest uzależnione od wyników postępowania sądowego o rozwód, a w następstwie od sprwy o podział majątku dorobkowego. Przyjmuje się, że organy meldunkowe są zobowiązane do oceny przesłanek wymeldowania z pobytu stałego według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w czasie rozpatrywania sprawy i nie mogą czekać na ewentualną zmianę tego stanu, którą może wywołać postanowienie sądowe o podziale majątku wspólnego (wyrok NSA z 16 stycznia 200l r., II SA/Ka 657/99).
Pouczono, że jeżeli I. G. spełni wynikającą z treści przepisu art. 10 ust. 1 u.e.d.o. przesłankę faktycznego zamieszkiwania w lokalu przy ul. A nr X w Ś. będzie zobowiązana do zameldowania na pobyt stały, bez konieczności uzyskania potwierdzenia uprawnienia do przebywania w nim. Jednak, zdaniem organu odwoławczego, ewentualny powrót do rzeczonego lokalu uzależniony jest od zdarzeń przyszłych i niepewnych, w czasie bliżej nieokreślonym.
Na koniec stwierdzono, że I. G., pomimo opuszczenia w sposób dobrowolny i trwały lokalu przy ul. A nr X w Ś., nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 u.e.d.o., bowiem nie wymeldowała się z dotychczasowego miejsca pobytu.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego I. G. wniosła o jej uchylenia. Podkreśliła po raz kolejny, że nie opuściła dobrowolnie spornego lokalu. Zwróciła uwagę, że pożycie pomiędzy nią i mężem od dłuższego czasu źle się układało, czego dowodem były sprawy rodzinne, a obecnie sprawa o rozwód. Jak opisuje po kolejnej awanturze w [...] 2002 r. zmuszona była chronić się u swoich rodziców z małymi dziećmi. Chce cały czas mieszkać w przedmiotowym mieszkaniu ale ze względu na agresywne zachowanie A. G. może zrobić to dopiero wówczas, gdy zostanie orzeczona jego eksmisja.
Organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, w której przedstawiono i wyjaśniono fakty, które organ ten uznał za udowodnione, a którym odmówił wiarygodności powołując się na orzecznictwo administracyjne w tym zakresie.
Na rozprawie skarżąca wywodziła jak w skardze. Zaznaczyła, że sprawę o rozwód wniosła w [...] 2004 r. wcześniej dochodząc od męża alimentów dla siebie i dzieci. W ramach sprawy zawarty został wniosek o eksmisję. Wyjaśniła, że wcześniej nie wniosła o rozwód, ponieważ, nie miała stosownych środków pieniężnych, a mieszkanie opuściła ze względu na złe traktowanie jej i dzieci przez męża oraz ze względu na choroby dzieci. Podkreśliła, że opłaciła czysz, bo mąż go nie płacił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną materialną na dzień wydania zaskarżonej decyzji był art. 15 ust. 2 u.e.d.o. o następującej treści: Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Przepis ten wprost nie wymienia przesłanki "dobrowolności" i "trwałości" w ramach czynności "opuszczenia" miejsca stałego pobytu ale wynika to z istoty ostatnio wymienionego pojęcia, tak jak określenie "pobytu" przy zameldowaniu (art. 10 ust. 1 u.e.d.o.). Brak swobody ograniczonej różnymi okolicznościami przy podjęciu decyzji o opuszczeniu danego miejsca dyskwalifikuje takie pojęcie w sensie nie wypełnienia jego treści. Jeśli chodzi o opuszczenie miejsca stałego pobytu, to nie może ono mieć charakteru czasowego tylko trwały. Na te elementy zwraca się uwagę w orzecznictwie, co słusznie podkreślił organ odwoławczy.
Nie można się zgodzić jednak z tym, że w każdym przypadku ocena, czy dana osoba dobrowolnie opuściła określone miejsce musi się opierać o orzeczenia zapadłe w sprawach karnych, czy cywilnych, chociaż mogą one mieć istotne znaczenie przy wszechstronnym rozważaniu okoliczności sprawy. Sąd w całości podziela pogląd, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu oznacza, że na podstawie dobrowolnej decyzji, świadomego aktu woli, mamy do czynienia z sytuacją przeniesienia wszystkich najistotniejszych spraw życiowych do nowego miejsca i nie można przy tym ustaleniu pomijać wyjaśnień strony postępowania. Kiedy zaś z ich treści wynika, że strona nie miała zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, to dopiero po dokonaniu wszechstronnej oceny tych wyjaśnień z odniesieniem tej oceny do okoliczności przedmiotowych sprawy będzie możliwe prawidłowe ustalenie istnienia przesłanki uzasadniającej wymeldowanie.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. był zobowiązany do oceny, czy okoliczność "dobrowolności" ze strony I. G. została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji przed i po wydaniu wcześniejszej decyzji kasacyjnej. Obowiązek ten wynikał z art. 80 k.p.a. stosowanego w związku z art. 140 k.p.a. Jeśli organ miałby wątpliwości powinien przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, pod warunkiem, że to postępowanie dowodowe nie będzie postępowaniem w całości lub w znacznej części, bo wówczas należałoby uchylić decyzję pierwszej instancji (art. 7, art. 77 § 1, art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a). Organ odwoławczy uchylając decyzję odmowną dotyczącą wymeldowania i orzekając o wymeldowaniu skarżącej naruszył zasadę swobody oceny dowodów, gdyż nie uwzględnił pewnych okoliczności, a z pewnych wyciągnął błędne wnioski.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wyjaśnienia skarżącej składane na każdym etapie postępowania, co do braku po jej stronie woli opuszczenie przedmiotowego mieszkania na trwałe są wiarygodne. Przez żadną ze stron postępowania nie jest kwestionowany fakt, że A. G. zobowiązał się na mocy ugody sądowej uiszczać alimenty na rzecz skarżącej i małoletnich córek. Świadczy to o tym, że między stronami musiał narastać konflikt, który mógł doprowadzić do opuszczenia mieszkania przez z zasady słabszą stronę. Potwierdzają to pośrednio zeznanie świadka I. C.. Nie było również kwestionowane i to, że nawet w mieszkaniu rodziców skarżącej interweniowała Policja. Jeśli w sytuacji kiedy strony mieszkały osobno dochodziło do konfliktu, to uprawdopodabnia to twierdzenia skarżącej o istnieniu takiego konfliktu przed wyprowadzeniem się. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że konieczność stworzenia warunków sprzyjających rehabilitacji [...] małoletniej S. G. mogła być też jednym z powodów wyprowadzenia się z zajmowanego mieszkania. W takiej sytuacji pozytywne rozstrzygnięcie o przywróceniu naruszonego posiadania w przypadku wystąpienia przez skarżącą z takim powództwem nie rozwiązałoby problemu, ponieważ strony zmuszone byłyby i tak do wspólnego zamieszkania, gdyż A. G. był osobą uprawniona do zajmowania lokalu. Wielkość mieszkania ([...] m² powierzchni mieszkalnej) nie pozwoliłaby go podzielić do używania tak aby każda z osób miała samodzielną jego część. Nie bez znaczenia jest również i to, że w nowym miejscu pobyty I. G. zameldowała się tylko czasowo, czyli nie był to pobyt stały, a pozostawienie części swoich rzeczy w mieszkaniu potwierdza to. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem A. G. zawartym w piśmie z dnia [...].2004 r., że zestawienie rzeczy sporządzone przez skarżącą dnia [...].2003 r. świadczy, że strona ta zabrała w [...] 2003 r. resztę swoich rzeczy. W tym zestawieniu wyraźnie zostały wymienione kolumny rzeczy, które skarżąca wniosła do małżeństwa i rzeczy, które będące tym majątkiem nie zostały zabrane. Jest ich większość. W tych okolicznościach nie byłoby racjonalnym ze strony skarżącej pogodzenie się z utratą lokalu mieszkalnego uzyskanego z zamiany dużego mieszkania jej rodziców na dwa mniejsze i zamieszkania razem z rodzicami na stałe. Logiczną konsekwencją takiego opisu zdarzeń jest ostateczna czynność skarżącej jaką było wniesienie pozwu o rozwód i eksmisję. Biorąc to pod uwagę Sąd doszedł do wniosku, że w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe należy stwierdzić, że wyprowadzenie się skarżącej ze spornego lokalu nie miało cechy dobrowolności. Organ odwoławczy powyższych okoliczności nie ocenił prawidłowo przyjmując, że nie zaistniały w sprawie stosowne orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, którymi organ byłby związany. W szczególności takim postępowaniem, zdaniem organu nie jest postępowanie o rozwód. Tym samym nastąpiło naruszenie przepisów postępowania wymienionych wyżej mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Uchylona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania sądowego (koszty sądowe poniesione tytułem wpisu – [...] zł) orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło