III SA/Gl 613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na decyzję Prezesa zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o prawo pomocy postanawia: ustanowić skarżącemu adwokata. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił w szczególności, że jest emerytem, osobą ciężko chorą - dializowaną trzy razy na tydzień i znaczną część emerytury przeznaczającą na leki. Zwrócił również uwagę na zaległości w opłatach związanych z bieżącym utrzymaniem oraz toczące się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne dotyczące kwot wynoszących łącznie [...] zł. Wnioskodawca stwierdził nadto, że jest zadłużony, m.in. u znajomych, na kwotę [...] zł oraz że po rozwodzie zamieszkuje samotnie. We wniosku nie wskazano majątku, poza częścią nieruchomości, w której strona zamieszkuje. Odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżący nadesłał odpisy większości żądanych dokumentów, wskazując równocześnie, iż pozostałe żądane przez Sąd dokumenty (dowody źródłowe) przesłał do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 790/09 i wnosi o ich zaliczenie w niniejszej sprawie. Dowody te, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, w tym: wyciągi z rachunku bankowego skarżącego (odnotowano w nich przychody jedynie w postaci emerytury i świadczenia rodzinnego w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł. Część środków przeznaczana jest na podstawie zlecenia stałego na spłatę kredytów - w [...] była to suma [...] zł; ujemne saldo na rachunku na dzień [...] zamknęło się kwotą [...] zł).Wyrokiem z dnia [...] orzeczono rozwód małżeństwa skarżącego i zasądzono od niego alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Nadto odnotowano dokumenty związane z leczeniem oraz z postępowaniem egzekucyjnym i innym zadłużeniem skarżącego, m.in. liczne wezwania do zapłaty i upomnienia. Skarżący, przedkładając kopie stosownych faktur, wyjaśnił również, iż jego wydatki na leki wykazują tendencję wzrostową i [...] wyniosły [...] zł. Jest osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada [...]-letni samochód osobowy marki [...], który wg. jego oświadczenia ma wartość złomową i nie nadaje się do sprzedaży oraz jest obciążony zabezpieczeniem. Nadto skarżący oświadczył w piśmie z dnia [...], iż prowadzi działalność gospodarczą: "ale aktualnie jest zamrożona (brak klientów)." Z dołączonej kserokopii zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2008 wynika, iż w tym roku osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowy - czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości albo w części lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.sa.a.). Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania. Odnosząc tę regulację do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący w wystarczającym stopniu wykazał, iż w jego sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Wprawdzie bowiem do jego dyspozycji pozostaje stały dochód, jednak nie jest on wysoki i nie wystarcza nawet na pokrycie podstawowych kosztów bieżącego utrzymania, czego dowodem są liczne upomnienia i wezwania do zapłaty w tym zakresie. Ponadto wnioskodawca ponosi koszty zadłużenia kredytowego oraz stoi przed koniecznością spłaty zaległości objętych postępowaniem egzekucyjnym, których wysokość z pewnością przekracza jego możliwości finansowe. Nie można również tracić z pola widzenia poważnych problemów zdrowotnych skarżącego, które nie tylko wiążą się dla niego z dużymi wydatkami, ale i utrudniają mu osobisty udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, przyznając skarżącemu pomoc w postaci ustanowienia adwokata. W kwestii wniosku skarżącego o zwolnienie go w niniejszej sprawie z ponoszenia kosztów sądowych Sąd stwierdza, iż skarżący jest zwolniony od ponoszenia tych kosztów z ustawy (zwolnienie ustawowe o charakterze przedmiotowym), co wynika z treści art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż: "Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: 1) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach: e) z zakresu ubezpieczeń społecznych". Zwolnienie ustawowe skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie powoduje, że Sąd nie podejmuje rozstrzygnięcia odnośnie tej części wniosku skarżącego, gdyż rozstrzygnięcie takie byłoby zbędne (bezprzedmiotowe).