III SA/Gl 613/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy zawieszenia postępowania) w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. postanowienie, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia z dnia [...] r. została postawiona w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z czym, spółka nie posiada środków na uiszczenie opłaty. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 360.000 zł. Brak na druku urzędowego formularza PPPr oświadczenia co do wartości środków trwałych wnioskującej spółki, ani co do wysokości zysku lub strat spółki za ostatni rok obrotowy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała pismo procesowe z dnia [...] r., w którym złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wykonania wezwania do nadesłania stosownych dokumentów. Wniosek ten spółka uzasadniła tym, że na chwilę obecną, spółka nie zatrudnia pracowników, którzy mogliby sporządzić odpisy lub kopie odpowiednich dokumentów. Z tego, zdaniem wnioskodawcy, wynika, że złożenie żądanych dokumentów w zakreślonym terminie jest niemożliwe. Jednocześnie w piśmie tym strona oświadczyła, że nie posiada sporządzonego zeznania CIT – 8 za 2013 r., nie posiada żadnych środków finansowych w kasie ponieważ nie są prowadzone żadne transakcje. Jednocześnie, skarżąca nie posiada sporządzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy (rok 2013), natomiast rachunki bankowe spółki są zajęte na wnioski: Urzędu Celnego w C. i Urzędu Skarbowego w C. Wniosek spółki został w przedmiotowej sprawie de facto uwzględniony, bowiem postanowienie w sprawie zostało wydane 11 sierpnia 2014 r. (prawie cztery tygodnie po wpłynięciu wniosku). W dniu [...] r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo skarżącej zatytułowane: "przedłożenie dokumentów" (datowane na dzień [...] r., natomiast nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.). Nadesłano jedynie część dokumentów: kserokopię zeznania podatkowego CIT – 8 za 2013 r.; kserokopię wydruku internetowego, obrazującego stan konta spółki prowadzonego w "A" Banku S.A. wskazujące na ujemne saldo bieżące spółki: (-) 359.798,48 zł.; oraz zestawienie ("opis") blokad na rachunku bankowym prowadzonym dla skarżącej w "B" Banku – stan na dzień 1 lipca 2014 r. Jednocześnie, w piśmie przewodnim skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych środków w kasie ponieważ nie są prowadzone żadne transakcje, poza tym, spółka nie ma sporządzonego sprawozdania finansowego za 2013 r. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że wnioskodawca nie uprawdopodobniła w sposób należyty danych i oświadczeń zawartych na druku urzędowego formularza PPF, a w efekcie nie wykazał w rzeczywistości swojej aktualnej kondycji finansowej. W istocie, wnioskodawca nie przedłożyła większości dokumentów, o które była wzywana, tym bardziej, że referendarz sądowy uwzględnił wniosek spółki o przedłużenie terminu do nadesłania żądanych dokumentów. Od postanowienia tego wniesiony został sprzeciw. W sprzeciwie tym spółka zarzuciła błędne przyjęcie, że nie wykazała okoliczności skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu, wnioskodawca polemizował z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego odnośnie: zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. (co do pierwotnego oświadczenia, że spółka nie posiada sporządzonego zeznania, a następnie jego nadesłania do akt sprawy), co do oświadczenia o braku jakichkolwiek środków finansowych w kasie, nadesłanych dokumentów z banku, nieprowadzenia żadnych transakcji, braku sprawozdania finansowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że "A" Sp. z o.o. w likwidacji w C. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że kwestia dotycząca zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (deklaracja CIT-8) za 2013 r., jest na tym etapie postępowania bezprzedmiotowa, ponieważ zeznanie to zostało przez skarżącą spółkę sporządzone i dołączone do akt sprawy. Trudno natomiast polemizować z tym, że skarżąca nie posiada sprawozdania finansowego, pomimo obowiązku jego sporządzenia i złożenia do odpowiednich akt (np. do Krajowego Rejestru Sądowego). Wnioskodawca oświadczyła, że sporządzenie sprawozdania finansowego i pozostałych dokumentów księgowo – rachunkowych wiąże się z realnymi kosztami, których spółka nie jest w stanie ponieść. Przechodząc do następnych kwestii należy stwierdzić, że przystępując do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy dokładnie zbadać i zanalizować aktualny stan finansowy wnioskodawcy, co pozwala na stwierdzenie, czy podmiot wnioskujący spełnia przesłanki skutkujące uwzględnieniem jego wniosku. Aby dokonać takiej analizy, potrzebny jest odpowiedni materiał źródłowy w postaci dokumentów i stosownych materiałów źródłowych. O zestaw takich dokumentów wnioskująca spółka została wezwana pismem referendarza sądowego z dnia [...] r. Z dokumentów i materiałów, o które skarżąca spółka była wzywana, do akt nadesłano tylko ich drobną część (de facto tylko jeden dokument – deklarację CIT-8). Tymczasem, podstawą ustaleń co do aktualnej kondycji podmiotu wnioskującego o przyznanie prawa pomocy są właśnie dokumenty i materiały źródłowe, a ściślej – zestaw dokumentów i materiałów źródłowych, obrazujących aktualną kondycję finansową wnioskodawcy. Rozpoznający wniosek nie może opierać się jedynie (bądź, jak w przedmiotowej sprawie – głównie) na oświadczeniach wnioskodawcy. Z materiałów, o które spółka była wzywana nadesłano w zasadzie jedynie zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. Brak jednak innych dokumentów, obrazujących aktualną kondycję finansową spółki. Spółka w ogóle nie nadesłała deklaracji VAT-7, o które została wezwana. W pismach procesowych (w tym także i w sprzeciwie) wnioskodawca w ogóle, w żaden sposób, nie odniósł się do tej kwestii. Tymczasem, deklaracje takie wskazują na aktywność gospodarczą podmiotu, bądź na brak tej aktywności. Analiza deklaracji VAT-7 wskazuje bowiem na obrót spółki – jego częstotliwość i rozmiar. Nie wskazuje na osiągane przez podmiot dochody, lecz obrazuje jedynie istotny fakt funkcjonowania podmiotu w obrocie gospodarczym, jego częstotliwość i rozmiary. W wezwaniu referendarza sądowego wyraźnie zaznaczono, że należy nadesłać deklaracje VAT-7 za ostatnich sześć miesięcy, jeśli natomiast deklaracje takie nie byłyby składane, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Co istotne, spółka powinna mieć również możliwość wygenerowania danych ze stanu jej kasy, obrazującego wpływy i wypływy z kasy spółki (raport kasowy). Tego dokumentu wnioskodawca również nie nadesłała do akt sprawy. Jeżeli spółka faktycznie nie ma środków finansowych, to należało przedłożyć raport kasowy, z którego fakt taki będzie wynikał. Podobnie, jak fakt nie dokonywania transakcji powinien być wykazany (pośrednio) deklaracjami VAT-7, bądź też zaświadczeniem z urzędu skarbowego, stwierdzającym, że deklaracje takie nie są składane. Należy również stwierdzić, że wnioskodawca pominął całkowicie ewidencję środków trwałych spółki. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania tej ewidencji. Wezwanie w tej części pozostało całkowicie bez odzewu, podobnie, jak wezwanie w zakresie deklaracji VAT-7, czy raportu kasowego spółki. Jeżeli spółka nie posiada żadnych środków trwałych – fakt ten powinien być wykazany stosownym dokumentem, którego brak w aktach sprawy. Natomiast odnośnie wyciągów z rachunku bankowego spółki należy stwierdzić, że nadesłane do akt druki internetowe z rachunków bankowych spółki faktycznie, wskazują na relatywnie wysokie saldo ujemne na rachunku w "A" Bank, oraz wskazują na zajęcia rachunku bankowego prowadzonego przez spółkę w "B" Banku przez organy celne i skarbowe oraz przez komornika sądowego. Jednak wyciągi z rachunków bankowych w takiej formie, jaką wskazano w wezwaniu z dnia [...] r. pozwoliłyby uwiarygodnić oświadczenia wnioskodawcy w zakresie nieprowadzenia czynności gospodarczych i obciążeń finansowych spółki innych, aniżeli zajęcia dokonywane w toku postępowań egzekucyjnych (np. z tytułu zobowiązań). Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy zawartemu w sprzeciwie nie wystarczy jedynie wydruk, z którego wynika, że rachunek bankowy posiada ujemne saldo, bądź też jest obciążony określonymi zajęciami. Należy również zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie, wniosek spółki o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów został w rzeczywistości uwzględniony, pomimo braku w tej kwestii zarządzenia (tak, jak miało to miejsce w sprawach: III SA/Gl 610/11 i 843 – 845/13). Postanowienia w przedmiocie prawa pomocy wydane zostały w dniu 11 sierpnia 2014 r., prawie cztery tygodnie po wpłynięciu wniosku spółki o przedłużenie terminu. Reasumując, wnioskodawca de facto ograniczył się w sprzeciwie jedynie do polemiki z ustaleniami zawartymi w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2014 r. Do akt nie zostały załączone żadne nowe dokumenty, a strona nie ustosunkowała się również w żaden sposób do nienadesłania deklaracji VAT-7 i ewidencji środków trwałych spółki – w tym więc zakresie wnioskująca spółka nie ustosunkowała się w ogóle do tej części wezwania referendarza sądowego w toku dotychczasowego postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W efekcie, wnioskująca spółka do tej pory nie zdołała wykazać, aby spełniała przesłanki zawarte w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Same oświadczenia zawarte na formularzu PPPr, w pismach procesowych, jak również w sprzeciwie nie są natomiast wystarczające do tego, aby rzetelnie rozpoznać merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, żądanie skarżącej spółki nie mogło zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.