III SA/Gl 617/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z [...] r. nr [...], odmawiającą skarżącemu W. K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2020 r. i styczeń 2021r. W podstawie prawnej Prezes ZUS powołał art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) – dalej powoływana jako ustawa oraz § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152) – dalej rozporządzenie. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z [...] r. strona wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Decyzją z [...] r. organ I instancji odmówił zwolnienia, bo stwierdził, że strona nie spełniła ku temu przesłanek wynikających z § 10 ust. 1 rozporządzenia. Wskazany we wniosku kod PKD działalności prowadzonej przez stronę nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek, którzy na dzień 30 listopada 2020r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia. Od tego rozstrzygnięcia strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy określony jako odwołanie. Podniosła w nim, że od roku 2009 równolegle z działalnością handlową prowadziła również hotelarstwo z kodem PKD 55.10.Z. W maju 2019r. skarżący zlikwidował działalność handlową, o czym w tym samym miesiącu poinformował na stosownym druku Urząd Gminy, co łatwo sprawdzić u Urzędzie. Skoro złożył taką informację, uznał sprawę za zakończoną. Oświadczył, że wszystkie świadczenia podatkowe, ZUS, opłaty za media pokrywane są tylko z działalności pensjonatowej, a on nie miał obrotów przez 3,5 miesiąca w związku z zamknięciem obiektu na polecenie władz. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podtrzymał stanowisko ZUS, że na 30 listopada 2020r. strona miała zgłoszoną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 47.59.Z, a zmian w tym zakresie dokonała dopiero [...] r. W skardze strona stwierdziła, że powinna zostać zwolniona z obowiązku opłacania składek, gdyż nie mogła świadczyć usług hotelarskich, jako że z polecenia władz hotele były zamknięte. Odmowa zwolnienia jest w takiej sytuacji niesprawiedliwa i krzywdząca. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. We wniosku z [...]r. skarżący jako kod przeważającej działalności wskazał PKD 55.10.Z. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152), zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 55.10.Z, - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Organ stwierdził, że wg stanu na 30 listopada 2020r. kod ten nie został potwierdzony, gdyż wg rejestru CEIDG ówczesna działalność strony oznaczona była kodem PKD 47.59.Z. Natomiast w ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl). Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do CEIDG w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu. Należy zauważyć, że strona konsekwentnie podnosiła, że prowadzi działalność hotelową, a działalność handlowa została zlikwidowana jeszcze w [...] r., wskazywała na dokonanie zmian w ewidencji poprzez ich zgłoszenie w Urzędzie Gminy. Z drugiej strony nie przedłożyła na potwierdzenie swego stanowiska żadnych dowodów, nie oświadczyła też, że działalność hotelarska jest jedyna ani nawet przeważająca, a zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy to działalność przeważająca objęta jest jednym z kodów PKD wymienionych w rozporządzeniu. Jeśli działalność hotelarska jest jedyną faktycznie prowadzoną, to siłą faktu jest ona przeważająca; jeśli działalności jest więcej, konieczne jest ustalenie, która z nich ma charakter przeważający, ale w znaczeniu faktycznym, a nie deklarowanym w CEIDG. Z powyższego wynika, że w zakresie ustalenia stanu faktycznego zachodzą istotne braki, co wskazuje, że organ naruszył art. 7 K.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podkreślić jednak należy, że skarżący nie jest zwolniony z obowiązku współdziałania z organem przy ustalaniu stanu faktycznego poprzez gromadzenie dowodów, jeśli chce dowieść swoich racji, tym bardziej, że jakieś fakty istotne dla ustalenia, która z działalności ma charakter przeważający mogą być znane tylko jemu. Nadto zauważyć należy, że organ w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie dochował swych obowiązków, w szczególności w zakresie informowania. Stosownie bowiem do art. 9 K.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast w piśmie z [...]r. (karta 7 akt administracyjnych) organ poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, ale informacja o tym, że jeśli skarżący dysponuje dowodami, że prowadził inną działalność, to musi je przedłożyć znajduje się nie w piśmie adresowanym do strony, lecz piśmie wewnętrznym (karta 5). Odnośnie treści wpisu do CEIDG zauważyć należy, że ze znajdującego się w aktach wydruku jasno wynika, że kody w nim ujawnione wpisane są rosnąco, a zatem losowo i nie muszą odzwierciedlać faktycznego stanu rzeczy co do tego, która z działalności ma charakter przeważający. Przy ustalaniu, która działalność podmiotu ma charakter przeważający pomocne może okazać się rozporządzenie Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015r., poz. 2009). Zgodnie z jego § 9 ust. 2 pkt 1 i 3 rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku: 1) osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących; 3) osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wyżej przedstawionego stanowiska Sądu. Przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie jaka działalność strony ma charakter przeważający i wyda rozstrzygnięcie stosowne do wyników poczynionych ustaleń. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ naruszył art. art. 7, 9 i 77 § 1 K.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS.