III SA/Gl 62/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-28

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżący wnoszą o ustanowienie pełnomocników różnych zawodów (adwokata i doradcy podatkowego)?
Ratio decidendi
Sąd, opierając się na art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, uznał, że skarżący wykazali podstawy do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, ze względu na niskie dochody, problemy zdrowotne i wysokie zadłużenie prowadzące do egzekucji. Jednakże, ze względu na to, że skarżący wnieśli o ustanowienie pełnomocników różnych zawodów (adwokata i doradcy podatkowego), sąd postanowił ustanowić tylko jednego pełnomocnika – doradcę podatkowego, uznając jego sytuację za bardziej przemawiającą za pełnym uwzględnieniem wniosku, a jego udział w postępowaniu za korzystny również dla drugiego skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący J. i T. U. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata dla skarżącego i doradcy podatkowego dla skarżącej. Uzasadnili wniosek trudną sytuacją materialną, chorobami i prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Referendarz postanowił zwolnić skarżących od kosztów sądowych, oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ustanowienia adwokata) i ustanowić skarżącej doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. i T. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżących od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie; 3. ustanowić skarżącej doradcę podatkowego. Sygn. III SA/Gl 62/09 UZASADNIENIE Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, z tym że skarżący – adwokata, natomiast skarżąca – doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreślili, że są osobami schorowanymi, utrzymującymi się jedynie z [...] i z wynagrodzenia skarżącego, które po odliczeniu kwot potrącanych w toku postępowania egzekucyjnego wynoszą odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Według wniosku majątek nieruchomy skarżących stanowi przedmiot zabezpieczenia hipotecznego oraz czynności egzekucyjnych. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżący nadesłali wszystkie żądane materiały, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, w szczególności: dokumentację dotyczącą zadłużenia skarżących i prowadzonych w stosunku do nich postępowań egzekucyjnych, m.in. odpisów zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia [...] r. (kwota dochodzonej należności głównej została w nim określona na kwotę [...] zł, a odsetek za zwłokę – na kwotę [...] zł) i wezwania do zapłaty zaległości z tytułu umowy kredytu w kwocie [...] zł z dnia [...] r.) oraz odpis zaświadczenia, potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa [...]. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, doradcy podatkowego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanego stanu faktycznego, stwierdzić trzeba, że skarżący wykazali, iż zachodzą podstawy do przyznania im prawa pomocy. Niewątpliwie bowiem dochody uzyskiwane w ramach ich gospodarstwa domowego są niewielkie i nie mogą być uznane za wystarczające zarówno do opłacenia niezbędnych kosztów utrzymania, jak i na finansową partycypację w kosztach postępowania. Nie można przy tym tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej oraz bardzo dużej wysokości zobowiązań ciążących na skarżących, których uiszczenie przekracza ich możliwości finansowe, prowadząc do egzekucji, pogarszającej zasadniczo ich sytuację majątkową, skierowanej przecież do zajmowanej przez nich nieruchomości. Nie może jednak wchodzić w rachubę ustanowienie wspólnego pełnomocnika dla obojga wnioskodawców, ponieważ każde z nich wniosło o ustanowienie pełnomocnika innego rodzaju. Tym samym ustanowienie dla nich jednego z wnioskowanych pełnomocników oznaczałoby niedopuszczalne wykroczenie poza granicę drugiego wniosku. Nieuzasadnione byłoby zaś ustanowienie w istocie dwóch pełnomocników do jednej sprawy, tj. doradcy podatkowego dla skarżącej i adwokata dla skarżącego, gdyż stanowiłoby to nadmierne obciążenie budżetu państwa kosztami postępowania prowadzonego przez skarżących wspólnie i w porozumieniu. Skarżący działają wszak razem, skarżąc tę samą decyzję dotyczącą ich obojga, podejmując czynności jednocześnie, nierzadko we wspólnym piśmie. Dlatego postanowiono przyznać tylko jednego pełnomocnika, wybierając doradcę podatkowego wskazanego we wniosku skarżącej. Jej sytuacja majątkowa, jako osoby bezrobotnej, nie uzyskującej żadnego dochodu i mającej problemy zdrowotne, przemawia bowiem w większym stopniu na rzecz pełnego uwzględnienia jej wniosku. Udział w postępowaniu pełnomocnika reprezentującego skarżącą będzie zresztą korzystny także dla skarżącego, a to z uwagi na wspomnianą równoczesność i tożsamość czynności dokonywanych przez nich w postępowaniu. Co więcej, ustanowienie dla niego adwokata mogłoby wręcz utrudnić realizację przysługującego stronom prawa do sądu, komplikując przebieg postępowania. Każdy z pełnomocników musiałby przecież uzgadniać wszelkie czynności z pełnomocnikiem współuczestnika postępowania, aby uniknąć ewentualnej sprzeczności czy niezgodności w tym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło