III SA/Gl 62/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-04-10
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Małgorzata Herman, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydana w trybie art. 155 k.p.a. w składzie przewodniczący zespołu i sekretarz, z pominięciem lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 155 k.p.a. w składzie dwuosobowym (przewodniczący zespołu i sekretarz), z pominięciem lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a.). Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności są organami kolegialnymi, a wyjątki od zasady podpisywania aktów administracyjnych przez wszystkich członków organu kolegialnego muszą mieć wyraźne umocowanie ustawowe, którego w tym przypadku brak.Stan faktyczny
Matka małoletniego wniosła o zmianę orzeczenia o niepełnosprawności syna w trybie art. 155 k.p.a., jednak organ I instancji odmówił zmiany. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej wydanie w niewłaściwym składzie orzekającym (bez lekarza jako przewodniczącego).Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany orzeczenia o niepełnosprawności stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy lub WZON) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) w związku z art. 6 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 511, dalej: ustawa) po rozpatrzeniu odwołania A. K. jako przedstawiciela ustawowego małoletniego A. K. od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z [...] r., nr [...], o odmowie zmiany orzeczenia o zaliczeniu małoletniego A. K. do osób niepełnosprawnych z [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r., nr [...].
Wyjaśniając motywy swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że
orzeczeniem, nr [...], z [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. zaliczył małoletniego A. K. do osób niepełnosprawnych. Matka małoletniego jako przedstawiciel ustawowy odebrała orzeczenie o niepełnosprawności syna w dniu [...] r. i pomimo pouczenia nie odwołała się do organu II instancji, nie wnosiła też o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Przedstawicielka ustawowa małoletniego, pismem z [...] r. zwróciła się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z wnioskiem o zmianę orzeczenia o niepełnosprawności z [...] r., w trybie art. 155 k.p.a., w zakresie wskazań dotyczących: pkt 7) tj. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz pkt 10) tj. prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Decyzją z [...] r. organ odmówił zmiany orzeczenia o niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji, PZON wskazał, na zasadę trwałości decyzji ostatecznej, zgodnie z którą sprawa administracyjna zakończona decyzją administracyjną nie może być przez organ ponownie rozpoznawana. Dalej zauważył, że przepis art. 155 k.p.a. przewiduje postępowanie nadzwyczajne stanowiące wyjątek od tej zasady. Jego celem jest sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki określone w tym przepisie, które z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Organ wskazał, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na podstawie art. 4 a ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 2.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz.U. nr 17, poz. 162 ze zm).
Organ stwierdził, że miał na względzie ocenę stanu zdrowia wystawioną przez lekarza oraz ocenę specjalisty uczestniczącego w postępowaniu orzeczniczym, a także badania przeprowadzonego przez członków składu orzekającego, co pozwoliło ustalić, że dziecko nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto nie spełnia przesłanki określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1110) zgodnie z którą, przy ocenie konieczności korzystania przez dziecko z prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, bierze się pod uwagę rodzaj niepełnosprawności, w szczególności, czy dziecko porusza się na wózku inwalidzkim, jest leżące ma znaczne ograniczenia w przyjmowaniu pokarmów i innych czynności fizjologicznych. W przypadku małoletniego takich okoliczności nie stwierdzono. Zatem, organ I instancji, nie stwierdził konieczności zmiany orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego.
Pismem z 30 października 2018 r., matka małoletniego wniosła odwołanie od tej decyzji, podtrzymując żądanie wniosku, a ponadto podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, a w szczególności art. 6 -12, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 ust 3 k.p.a., art. 155 w zw. z art. 154 k.p.a., § 3 ust 1 pkt 2 i 3, § 5 ust. 3, § 13 ust 4, § 28, § 33 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podniosła w uzasadnieniu odwołania, że rozwój syna przebiega poniżej przeciętnej, a sposób komunikowania się z otoczeniem przy pomocy gestów wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto potrzebuje uprawnienia do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, żeby w spokoju mógł skupić się na nauce i rehabilitacji.
Organ odwoławczy uznał odwołanie za bezzasadne, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji z [...] r..
Wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 155 k.p.a. zgodnie z którym "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio".
W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. co do zasady dokonał prawidłowej oceny istoty przedmiotowej sprawy. Stwierdził, że w trybie art. 155 k.p.a. organ rozstrzygający sprawę nie posiada uprawnienia do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ale do zweryfikowania wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem określenia czy uchyleniu lub zmianie decyzji na podstawie, której strona nabyła prawa nie sprzeciwiają się przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Dalej wskazał, że podstawowym trybem postępowania w sprawie uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności jest tryb określony w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia kwalifikacja dziecka do osób niepełnosprawnych w tym ustalenie przez skład orzekający związanych z nim wskazań następuje w oparciu o rzetelną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Skład orzekający zespołu po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego obejmującego badanie lekarskie oraz wywiad sporządzony przez co najmniej jednego specjalistę, w tym po naradzie podczas której członkowie składu przedstawiają swoje opinie i wnioski, i wydają orzeczenie w przedmiocie zaliczenia bądź nie zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych oraz określają właściwe wskazania orzeczenia. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, a taki merytoryczny charakter miałaby żądana przez stronę postępowania zmiana wskazań orzeczenia. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych, po dokonaniu analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, przedstawicielka ustawowa małoletniego wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 156 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a., bowiem organ wydał decyzję w składzie kolegialnym, ale bez lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego. Alternatywnie wniosła o uchylenie decyzji WZON jako wydanej z naruszeniem, alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego a to art. 6, art. 7, art. 7 b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 15, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 art. 155 i art. 154 k.p.a. oraz § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a) i d) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz art. 7 Konstytucji RP.
Podkreśliła w uzasadnieniu skargi że właściwym składem do wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest tzw. skład merytoryczny składający się co najmniej z dwóch członków WZON, w tym lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że decyzja składem orzekającym właściwym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jest skład złożony z przewodniczącego oraz sekretarza zespołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1307 ze zm.,). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w przedmiocie odmowy zmiany w trybie art. 155 k.p.a. orzeczenia z [...] r. o zaliczeniu małoletniego A. K. do osób niepełnosprawnych.
Najdalej idącym zarzutem skargi, wymagającym kontroli w pierwszej kolejności jest zarzut nieważności decyzji organu odwoławczego.
Zgodnie z art. 146 § 1 pkt 2) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Kwestią kluczową jest zatem ocena, czy w przedmiotowej doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 156 k.p.a., a w szczególności czy zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowym składzie osobowym, jak twierdzi organ, czy też nie jak zarzuca strona skarżąca.
Należy wskazać, że organem właściwym do prowadzenia postępowania na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. jest organ, który wydał decyzję orzekającą co do meritum w danej sprawie. W rozpatrywanej sprawie był to organ I instancji, który po rozpatrzeniu wniosku, na posiedzeniu składu orzekającego z udziałem lekarza medycyny jako przewodniczącego i pedagoga wydał decyzję odmawiającą zmiany orzeczenia o niepełnosprawności w składzie kolegialnym – czteroosobowym, z udziałem Przewodniczącego składu orzekającego (lekarza medycyny), Przewodniczącego PZON, pedagoga i sekretarza.
Konstrukcja postępowania administracyjnego zasadza się na dwukrotnym rozpatrzeniu danej sprawy przez organy obu instancji. Uruchomienie postępowania odwoławczego wywołuje konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zespoły powiatowe (jako pierwsza instancja) i wojewódzkie (jako druga instancja) powołane są do orzekania o niepełnosprawności. Orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego lub, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej (art. 6b ust.1). Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ust. 9 tej ustawy szczegółowe zasady orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania tych zespołów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia, powiatowe i wojewódzkie zespoły wydają orzeczenia o : 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia; 2) o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 roku życia; 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy.
Z kolei, § 3 ust. 1 rozporządzenia określa kwestie brane pod uwagę przy orzekaniu o niepełnosprawności osoby która nie ukończyła 16 roku życia, a § 5 tego rozporządzenia zawiera kryteria orzekania o konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia, ulg i uprawnień, uczestnictwa w terapii zajęciowej oraz prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Wniosek o wydanie orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności oraz stopnia niepełnosprawności rozpatruje co najmniej dwuosobowy skład orzekający, a wniosek o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień rozpatruje jednoosobowo lekarz - członek zespołu. Z posiedzeń w tych sprawach sporządza się protokół (§ 7 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia).
Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 14 oraz ust 2 pkt 16 rozporządzenia orzeczenie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności musi zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska przewodniczącego składu orzekającego oraz pozostałych członków tego składu.
Do postępowania odwoławczego przed zespołem wojewódzkim w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed zespołem powiatowym ( § 17 rozporządzenia).
Omawiane rozporządzenie zawiera odrębne regulacje dotyczące składu orzekającego zespołów powiatowego i wojewódzkiego przy wydawaniu orzeczenia o umorzeniu postępowania i innych orzeczeń o charakterze procesowym. Zgodnie bowiem § 19 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia powiatowy zespół i wojewódzki zespół orzeczenie o umorzeniu postępowania oraz postanowienie w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz niedopuszczalności wniesienia odwołania, wydaje w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu. Zaskarżona decyzja została podjęta i podpisana właśnie w takim składzie, chociaż nie mieści się w ww. katalogu rozstrzygnięc. Również zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia dokonywane są we wskazanym składzie ( § 19 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia). Stosownie do pkt 4 ust. 3 § 19 rozporządzenia przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu mogą w formie pisemnej upoważnić członka zespołu do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie określonym przepisami niniejszego rozporządzenia. Jak zaś stanowi ust. 5 § 19 rozporządzenia przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu reprezentują zespół na zewnątrz i organizują jego obsługę administracyjno-biurową.
Przedstawione regulacje prawne wskazują, że zespoły powiatowe i wojewódzkie są organami kolegialnymi, mają przypisane własne kompetencje orzecznicze i związaną z nimi właściwość. Natomiast przewodniczący wojewódzkiego i powiatowego zespołu mają niezależne od zespołów zadania własne - reprezentują zespoły na zewnątrz i organizują ich obsługę administracyjno - biurową.
Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest więc sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r, sygn. II OSK 593/17, LEX nr 2496101).
Wskazując na powyższe regulacje, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja WZON jako organu odwoławczego powołanego do ponownego rozpoznania sprawy w granicach określonych w art. 155 k.p.a. mogła zostać podjęta z pominięciem Przewodniczącego składu orzekającego w osobie lekarza, skoro Przewodniczący zespołu wydaje wraz z sekretarzem lub wyznaczonym przez przewodniczącego zespołu członkiem zespołu (skład dwuosobowy) rozstrzygnięcia wymienione w § 19 ust. 3 pkt od 1) do 3. W tym katalogu nie mieści się orzeczenie wydane w trybie art. 155 k.p.a, stanowiące przedmiot skargi w którym organ weryfikuje wydaną już decyzję ostateczną pod kątem określenia czy uchyleniu lub zmianie decyzji na podstawie, której strona nabyła prawa nie sprzeciwiają się przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym istnieje możliwość zmiany bądź uchylenia zarówno decyzji prawidłowych, jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, jeżeli przemawiają za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Takiej oceny powinien jednak dokonać właściwy skład orzekający, jako że przedstawicielka ustawowa dziecka będącego adresatem orzeczenia o niepełnosprawności, domagała się w tym trybie zmiany tego orzeczenia co do dwóch jego elementów stanowiących przedmiot orzekania.
Oznacza to, że kontrola jego legalności odbywać się musi w świetle procedury administracyjnej, do której odsyła art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania (...).
Zespoły powiatowe i wojewódzkie do spraw orzekania o niepełnosprawności działające jako organ administracji publicznej w sprawach indywidualnych są organami kolegialnymi. W ocenie Sądu, organ II instancji, z jednej strony aprobując stanowisko zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, z drugiej strony nieprawidłowo przyjął, że decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. może być podjęta w składzie dwuosobowym przewidzianym dla konkretnych rozstrzygnięć o charakterze procesowym.
Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że decyzja organu odwoławczego podpisana tylko przez Przewodniczącego zespołu i sekretarza , z pominięciem Przewodniczącego składu orzekającego - lekarza, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wyjątki od zasady podpisywania aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) przez wszystkich członków organu kolegialnego muszą mieć bowiem wyraźne umocowanie ustawowe. Skoro kontrolowana decyzja została podpisana jedynie przez Przewodniczący WZON i sekretarza, oznacza to, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 107 § 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie orzekał mając na względzie powyższe wskazania. Uwzględnienie zarzutu nieważności decyzji organu odwoławczego powoduje niecelowość i przedwczesność oceny pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło