III SA/Gl 621/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Zaskarżonym tu postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. nr [...] i orzekł co do istoty sprawy. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 17 września 2009 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone wniesieniem sprzeciwu. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 17 września 2009 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..)- art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym- art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania(art. 246 § 2 ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. W niniejszej sprawie Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych – uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł, a zatem w ograniczonym zakresie. Wniosek uzasadniła zablokowaniem wszystkich kont bankowych przez organy podatkowe, co uniemożliwia pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia uiszczenie wpisu. W związku ze zgłoszonym wnioskiem strona została wezwana o złożenie wniosku na stosownym formularzu, a kolejnym pismem z [...] r. do uzupełnienia danych zawartych we wniosku celem wykazania swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Wezwanie zostało doręczone [...]r. Pismem z [...]r. strona skarżąca odmówiła wykonania wezwania wskazując, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż została sparaliżowana naruszającymi prawo działaniami organów skarbowych i wymiaru sprawiedliwości. Łącznie w ostatnich latach organy państwa spowodowały straty w jej majątku na kwotę [...] zł. Do pisma strona nie dołączyła żadnego dokumentu wskazanego w wezwaniu z [...] r. Okoliczności podniesione w sprzeciwie również nie dają podstawy do przyjęcia, że Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. Wynika z nich jedynie, że Spółka nie powinna być obciążana kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, w sytuacji, kiedy została pozbawiona przez organy podatkowe środków finansowych i nie jest wstanie ponosić kosztów postępowania sądowego, a w sprawach części skarg we [...] r. została zwolniona przez Sąd z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przypomniano, że już postanowieniem z [...] r. Komornik Sądu Rejonowego w Z. umorzył postępowania egzekucyjne ze względu na bezskutecznośc egzekucji, postanowienie sygn. akt [...] . Stan ten nie uległ zmianie. Należy podkreślić, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie wie jakimi dowodami dysponował sąd przyznający wnioskodawcy prawo pomocy w [...] r., a jak sam podkreślił "wziął pod uwagę okoliczności istniejące w czasie, w którym wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony." Przypomnieć zatem przyjdzie, że w świetle przedstawionych wyżej zasad udzielania prawa pomocy, Sąd rozpoznając wnioski w tym zakresie bierze pod uwagę tylko dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Nie może natomiast na tym etapie postępowania sądowego badać zarzutów wskazujących na wadliwość postępowania organu, który wydał zaskarżony akt. Należy też wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Ponieważ strona częściowo wykonała wezwanie Sądu wniosek został rozpatrzony, ale brak nadesłania żądanych materiałów źródłowych na dzień złożenia wniosku uniemożliwia rzetelną ocenę jej aktualnego stanu finansowego i możliwości uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł. Wskazane w uzasadnieniu sprzeciwu przesłanki uzasadniające zwolnienie Spółki z kosztów sądowych odwołują się do "możliwości obserwowania przez sąd sytuacji finansowej firmy od trzech lat". Dalej skarżąca wskazała sygnatury spraw z lat [...], [...] i [...] , w których przyznano jej prawo pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Nie wyjaśniła jednak dlaczego nie przedstawiła żądanych dokumentów obrazujących aktualną sytuację Spółki, a w szczególności potwierdzającego zaprzestanie prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej czy obniżenia kapitału zakładowego oraz braku składników majątkowych. Wręcz przeciwnie ze złożonego wniosku wynika, że kapitał pozostał bez zmian, a wartość środków trwałych wynosi [...] zł i zostały zajęte przez komorników. Obciążenia hipoteczne uniemożliwiają sprzedaż nieruchomości. Działalność zaś przyniosła straty w kwocie [...] zł. Dane te dotyczą, wg oświadczenia bilansu za ostatni rok i spowodowały konieczność zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Brak dokumentów źródłowych i możliwości weryfikacji tych danych powoduje, że Sąd nie znalazł uzasadnienia dla zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł. Mając na względzie powyższe na zasadzie art. 260 i art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że strona skarżąca nie wykazała zasadność złożonego wniosku odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.