III SA/Gl 622/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka "A" z siedzibą w C. domagała się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Wniosek ten - zgodnie z zarządzeniem referendarza z dnia [...] r. - powtórzyła następnie na urzędowym formularzu (druk PPPr) precyzując, iż jej żądanie obejmuje wszystkie występujące w sprawie koszty sądowe (vide: rubryka 4). W jego uzasadnieniu podała, iż od [...] r. znajduje się w stanie zawieszenia, albowiem nie prowadzi już działalności gospodarczej. Stąd nie posiada środków pieniężnych zarówno w kasie jak i na rachunku bankowym. Podobnie nie dysponuje żadnymi składnikami majątku, które mogłaby zbyć lub zabezpieczyć na poczet przyszłych należności. Wprawdzie kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, jednakże w ostatnim roku obrotowym poniesiono stratę w kwocie [...] zł. Dodatkowo jako uzupełnienie złożonego wniosku do akt sprawy nadesłano kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - umowy [...] z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. na kwoty [...] zł, [...] zł i [...] zł; - zgłoszenia aktualizacyjne [...] w przedmiocie likwidacji posiadanych dotychczas rachunków bankowych (ostatni wyciąg z konta pochodził z [...] [...] r.); - zeznania podatkowe [...] za [...] r., gdzie wykazano [...] przychód oraz stratę w kwocie [...] zł, podczas gdy w poprzednim roku podatkowym osiągnięto przychód w wysokości [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł dochód w wysokości [...] zł (vide: zeznanie [...] za [...] r.); - raporty kasowe za miesiąc[...], [...] i [...] [...] r., których saldo końcowe wynosiło [...] zł, [...] zł i [...] zł; - [...] deklaracje [...] za ostatnie [...] miesięcy; - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową za lata [...] i [...], z których ustalono, iż poniesiona w tym okresie strata netto wynosiła [...] zł i [...] zł, natomiast środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych zamykały się w kwocie [...] zł i [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz przedłożone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżąca Spółka "A" z siedzibą w C. wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Od [...] do [...] [...] r. nie przeprowadziła bowiem żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (vide: deklaracje [...]), a rok obrotowy [...] zakończyła ujemnym wynikiem finansowym, tj. stratą w kwocie [...] zł (vide: zeznanie podatkowe [...]). Co więcej aktywa trwałe Spółki oraz wartości niematerialne i prawne od [...] lat wykazują wartości [...] (por. bilans za [...] i [...] r.). Nie można zatem wymagać od wnioskodawczyni aby wygospodarowała odpowiednie środki na potrzeby postępowania lub poczyniła na te cele jakiekolwiek oszczędności. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.