III SA/Gl 624/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-04-21
Skład orzekający: NSA Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe okoliczności faktyczne i dowody, dotyczące stopnia i czasu narażenia na hałas, uzasadniają wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie wpływają na zasadnicze ustalenia dotyczące istnienia związku przyczynowego między pracą w hałasie a chorobą?Ratio decidendi
Nowe okoliczności faktyczne i dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, jednakże muszą być one istotne dla sprawy, co oznacza, że muszą mieć znaczenie prawne i potencjalnie wpływać na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W niniejszej sprawie ujawnione nowe fakty dotyczące krótszego okresu narażenia na hałas nie były istotne, ponieważ nie podważono ustaleń o pracy w hałasie przekraczającym normy przez wiele lat przed 1996 r. ani nie wskazano innej przyczyny choroby słuchu, co uniemożliwiło uchylenie ostatecznej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. (następca prawny pracodawcy) wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją stwierdzającą u J. P. chorobę zawodową (uszkodzenie słuchu). Jako podstawę wskazała nowe okoliczności dotyczące krótszego okresu narażenia na hałas i zmiany warunków pracy. Organ odmówił wznowienia, następnie uchylił decyzję i umorzył postępowanie, by ostatecznie postanowieniem wznowić postępowanie. Po ponownym rozpoznaniu organ odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając nowe dowody za nieistotne. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak spełnienia wymogów formalnych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
III S.A./GL 624/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia: NSA Henryk Wach Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Protokolant Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
III S.A./GL 624/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. orzekł o stwierdzeniu u J. P. obustronnego zawodowego uszkodzenia słuchu czyli choroby zawodowej wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z [...] r., która to placówka wobec udokumentowanego narażenia na hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne rozpoznała z medycznego punktu widzenia chorobę zawodową narządu słuchu. Stwierdzony ubytek słuchu wynosił 49 dB.
J. P. nie odwołał się od powyższej decyzji. Nie uczynił tego również pracodawca czyli Spółka "B w B..
W dniu [...] r. "A" Spółka z o.o. jako następca prawny Spółki "B" złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Jak wyjaśniła w jego uzasadnieniu decyzja powyższa jest dla niej krzywdząca i wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Jak wynika z akt toczącego się przed Sądem Okręgowym w B. postępowania o zasądzenie na rzecz J. P. renty wyrównawczej wyszły na jaw nowe, istotne dla niniejszej sprawy okoliczności faktyczne, nie znane organowi ani pracodawcy w chwili wydania wskazanej wyżej decyzji.. Dotyczyły one faktu zatrudnienia J. P. w latach 1982-1994 w Zakładach C w T., które były następcą prawnym "D" w T., a nie MZP w M. oraz ograniczenie czasu pracy w narażeniu na hałas w stosunku do przyjętej ekspozycji na hałas ze względu na wykonywaną równolegle pracę kierowcy. Dalej podniesiono, że od 1996 r. spadła produkcja co również rzutowało na ograniczenie czasu pracy w ponadnormatywnym hałasie, podobnie jak zmiana profilu produkcji. Podkreślono, że przeprowadzone we wrześniu 1997 r. pomiary narażenia zawodowego pracowników na stanowisku pracy w "E" w C. nie dotyczyły wprost stanowiska elektromontera i nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm parametrów hałasu. W szczególności zaś orzeczenie rozpoznające chorobę zawodową zostało wydane na podstawie nieprawdziwych danych środowiskowych i przy założeniu prawdopodobieństwa narażenia.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 kpa Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u J. P.. Decyzja ta została zaskarżona przez Spółkę "A" i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. Uznał bowiem, że organ I instancji wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania bez wznowienia i bez rozpatrzenia materiału dowodowego.
Postanowieniem z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art.149 § 1 i 2 k.p.a wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Decyzją z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art.104 § 1 i art.151 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art.37 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r. stwierdzającej chorobę zawodowa słuchu u J. P..
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono przyczyny takiego stanowiska. Podniesiono, że wnioskodawca wskazał nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które jednocześnie nie były znane organowi orzekającemu, a tym samym zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie. Pracodawca dołączył do akt sprawy zestawienie czasu pracy J. P. na stanowisku kierowcy w latach 1994-1996. Sam zainteresowany oraz świadek C. H. podkreślał, że była to praca w godzinach nadliczbowych. Okoliczność ta wskazała, że w latach 1994- 1996 pracownik zatrudniony na stanowisku kierowcy i elektromontera mógł być narażony na hałas nieco różniący się od zmierzonego na hali i dzisiaj niemożliwy do odtworzenia. Ustalenia natężenia hałasu na stanowisku elektromontera organ I instancji poczynił na podstawie wyników pomiarów hałasu na stanowiskach produkcyjnych z lat 1988,1990,1992-1997, gdyż były to jedyne dowody pozostałe po zlikwidowanym zakładzie pracy w którym pracował elektromonter i gdzie był narażony na hałas zainstalowanych i pracujących maszyn.. Reasumując poczynione ustalenia organ sanitarny uznał, że podniesione przez pracodawcę nowe okoliczności i przedłożone dokumenty nie miały istotnego znaczenia w sprawie i nie stanowiły podstawy do uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej na podstawie art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka "A" powtórzył argumenty powołane w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania i zażaleniu. Podkreśliła, że nowe fakty i dowody dotyczą stopnia i czasu narażenia zawodowego i z tej racji nie można uznać ich za nieistotne. Nadto podkreślił, że uzasadniały one przeprowadzenie ponownego rozpoznania medycznego choroby narządu słuchu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie podzielił zasadności argumentów odwołania i decyzją z dnia [...] r. na podstawie art.138 § 1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu podkreślono, że zdaniem organu odwoławczego została ona wydana zgodnie z wymogami określonymi w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, a wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o stwierdzeniu u J. P. zawodowego uszkodzenia słuchu nie mógł być uwzględniony, gdyż nie zaistniała żadna z przesłanek wyliczonych wyczerpująco w art.145 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] r wniesionej za pośrednictwem zaskarżonego organu Spółka zakwestionował legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz decyzji ją poprzedzającej i wniosła o ich uchylenie. Zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art.149 § 1-3, art.151 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podkreśliła, że decyzja nie spełnia także wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Dalej podkreślono, że na etapie rozpoznawania choroby zawodowej do organu sanitarnego nie należy ocena czy pomiędzy konkretnymi warunkami zatrudnienia, ustalonymi w dochodzeniu epidemiologicznym, a stanem zdrowia konkretnego pracownika istnieje związek przyczynowy uzasadniający zakwalifikowanie tego stanu jako choroby zawodowej. Zdaniem skarżącej ustalenia w tym zakresie należą do jednostek orzeczniczych wymienionych w § 7 wskazanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
W odpowiedzi na skargą organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie godzi się przypomnieć, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem bada czy przy ich wydaniu nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które uzasadnia wzruszenie zaskarżonych decyzji czy aktów.
Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi nie sposób nie zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowana wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (Dawidowicz. Ogólne postępowanie administracyjnego ,str. 230). Żądanie wznowienia postępowania zaliczane jest do środków zaskarżenia, i tak art. 145 k.p.a określa przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczna i stanowi, że następuje to jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu wskazanemu w tym przepisie,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał,
6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu zaskarżonej decyzji
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Analiza tego przepisu, jak i przepisu art.145a k.p.a wskazującego na fakultatywne przesłanki wznowienia postępowania pozwala uznać za trafne twierdzenie organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie wystąpiła. Bezspornym jest, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody nie znane organowi istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie były one istotne dla sprawy. Za chybione należy uznać zarzuty podniesione w skardze, które właściwie sprowadzają się do braku wydania nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie ze względu na ujawnienie zatrudnienia pracownika w godzinach nadliczbowych na stanowisku kierowcy i prawdopodobieństwa zmniejszenia natężenia hałasu w miejscu jego pracy jako elektromontera ze względu na przekształcenia własnościowe zakładu, ograniczenie i zmianę profilu jego produkcji w latach 1996-1997. Należy zauważyć, iż skarżąca nie kwestionuje ustaleń dowodowych co do pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne J. P. w latach 1982-1996. Podkreśla, tylko że w latach 1994-1996 czas pracy w hałasie był ograniczony ze względu na dodatkowe zatrudnienie w charakterze kierowcy. I ograniczenia produkcji. Pomija znajdujące się w aktach sprawy "Świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych" za okres 1 marca 1982 do 31 grudnia 1996 r. potwierdzające wykonywanie przez J. P. prac przy remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w Zakładach Produkcji Wyrobów Papierowych w C. na stanowisku elektromontera. Faktem jest również, że stosownie do zapisu § 7 rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych wskazane w nim jednostki organizacyjne do rozpoznawania chorób zawodowych (poradnie i kliniki) wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Jednakże stosownie do § 10 tegoż rozporządzenia decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje państwowy wojewódzki organ sanitarny lub z jego upoważnienia powiatowy inspektor sanitarny na podstawie wskazanego wyżej orzeczenia lekarskiego oraz wyników dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego. W przedmiotowej sprawie placówka orzecznicza rozpoznała zawodowe uszkodzenie słuchu u badanego pracownika (charakterystyczne dla urazu akustycznego), a uczestniczący w postępowaniu administracyjnym pracodawca potwierdził występowanie w środowisku pracy hałasu o natężeniu szkodliwym dla zdrowia (do 85,8 dB). Okoliczność tą potwierdziło przeprowadzone przez organ inspekcji sanitarnej postępowanie wyjaśniające z [...] r. oraz zapisy w karcie informacyjnej pracownika narażonego na działanie hałasu z [...] r. Z treści orzeczenia lekarskiego z [...] r. wynika, że przyjęto okres narażenia na zawodowe uszkodzenie słuchu od 1982 r. do 1999. Tym samym, gdyby nawet przyjąć za skarżącą, że okres narażenia był krótszy (do roku 1996) to i tak nie będzie miał wpływu na zmianę treści decyzji. Nie wskazano bowiem innej przyczyny choroby słuchu pracownika, ani nie wykluczono związku przyczynowego pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne przez wiele lat przed rokiem 1996 r.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowego nowe dowody i nowe okoliczności mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem musza dotyczyć przedmiotu sprawy, oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (zobacz K.P.A. Komentarz, J. Borkowski, B. Adamiak, W-wa 2004, C.H. BECK, str.641). W przedmiotowej sprawie, jak już wskazano wyżej ujawnione nowe okoliczności faktyczne nie miały wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nie było też potrzeby ponownego badania przez biegłych orzeczników, gdyż wydane przez nich orzeczenie odnosiłoby się do aktualnego stanu zdrowia pracownika, a nie daty wydania decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd na zasadzie art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło