III SA/Gl 627/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-08
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy, uwzględniająca jego zaległości podatkowe i w ZUS, zawieszenie działalności gospodarczej oraz egzekucję komorniczą wobec środków żony, przemawia za uwzględnieniem wniosku, nawet jeśli na obecnym etapie postępowania brak jest konieczności posiadania pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący A.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu. Wskazał na trudną sytuację finansową, wynikającą z zaległości podatkowych i ZUS, zawieszenia działalności gospodarczej oraz egzekucji komorniczej wobec środków żony. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono A.C. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla A.C. doradcę podatkowego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu postanawia: 1) zwolnić A.C. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; 2) ustanowić dla A.C. doradcę podatkowego z urzędu.
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) skarżący A.C. domagał się zwolnienia
od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem w wieku 24 lat, który jeszcze studiuje. Ich jedynym źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej wynoszące w ostatnim kwartale średnio 1.906,24 zł brutto. Tymczasem ponoszone wydatki obejmują opłaty za telefon (89,01 zł), UPC
(60,56 zł), CANAL + Cyfrowy (106,30 zł), energię elektryczną (79,75 zł),
gaz (123,17 zł) oraz czynsz (367,59 zł). Ponadto na skarżącym ciąży szereg zaległości, których nie jest w stanie spłacić, a dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w łącznej kwocie 71.766,38 zł (vide: pismo ZUS z dnia [...] r.) oraz podatku VAT w wysokości 2.346.468,41 zł (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r.). Ponieważ jego firma nie przynosi już jakichkolwiek dochodów (vide: deklaracje VAT od stycznia do marca 2011 r.) zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Tym bardziej, że w ubiegłym roku od sierpnia do października na posiadany rachunek bankowy nie wpływały żadne środki (vide: pismo Banku [...]
z dnia [...] r.), a Bank [...] w związku z saldem debetowym
za prowadzenie rachunku wypowiedział zawartą umowę (vide: pismo z dnia [...] r.).
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono zaświadczenie z dnia [...] r. wystawione przez Prezydenta Miasta B. potwierdzające fakt zawieszenia działalności z dniem [...] r. na okres ośmiu miesięcy. Ta jak wynika z zeznania podatkowego za ostatni rok przyniosła mu bowiem stratę w kwocie 2.897,94 zł. Tymczasem żona skarżącego w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa handlowego wypracowała przychód wielkości 384.519,03 zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania rzędu 378.651,16 zł, przyniósł jej dochód w wysokości 5.867,87 zł (vide: PIT-36
za 2010 r.). Natomiast w poszczególnych miesiącach bieżącego roku wykazany
w ramach ksiąg podatkowych przychód kształtował się następująco: 19.297,17 zł (styczeń), 19.727,99 zł (luty), 27.379,33 zł (marzec), 19.216,24 zł (kwiecień), podczas gdy ponoszone wydatki wynosiły: 17.329,09 zł (styczeń), 16.358,36 zł (luty), 26.631,46 zł (marzec) i 18.570,22 zł (kwiecień). Ponadto do posiadanego przez żonę rachunku bankowego skierowana została egzekucja komornicza i jego saldo w okresie od 1 lutego do 31 marca 2011 r. wykazywało wartości zerowe.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Zasadność złożonego wniosku rozpatruje się bowiem w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje. Mając zatem na uwadze to, iż skarżący posiada zaległości w podatkach, które
na dzień [...] r. wynosiły 2.346.468,41 zł oraz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 71.766,38 zł, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona na okres ośmiu miesięcy, uznać należało, iż poniesienie kosztów sądowych podobnie jak opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego rzeczywiście przekracza jego możliwości finansowe. Tym bardziej, że zamieszkuje on wraz z rodziną w wynajmowanym [...] metrowym mieszkaniu i zobowiązany jest ponosić opłaty związane z jego eksploatowaniem. Wprawdzie żona wnioskodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochody wynoszące średnio 1.906,24 zł brutto (vide: treść formularza zawierająca oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy), nie mniej jednak te z uwagi na prowadzoną odrębnie egzekucję (vide: kierowane do rachunku bankowego
"A" tytuły wykonawcze) nie mogą być uznane za wystarczające, jako że łączna kwota wpisów, do których uiszczenia wnioskodawca został w chwili obecnej zobowiązany wynosi 14.178,00 zł. Dlatego też przyjąć należało, iż wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. I chociaż na obecnym jego etapie brak jest konieczności posiadania przez skarżącego fachowego pełnomocnika, jednakże okoliczność ta jest bez znaczenia w świetle przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., na co zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 listopada
2008 r., sygn. akt I FZ 431/08, Lex nr 565760. Skoro zatem skarżący zamierza powierzyć prowadzenie niniejszej sprawy doradcy podatkowemu, a nie jest
w stanie pokryć wynagrodzenia tego pełnomocnika bez uszczerbku dla ciążących na nim należności publicznoprawnych oraz kosztów koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny zasadne było dofinansowanie w tym zakresie z budżetu Skarbu Państwa. Tym bardziej, że przed tutejszym Sądem zawisło obecnie kolejnych 12 spraw ze skargi A.C. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. , co wiązałoby się z wyższym wynagrodzeniem pełnomocnika.
Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z
art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło