III SA/Gl 627/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K.-L. (K.-L.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W motywach powyższego podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnim dzieckiem. Ich jedynym źródłem utrzymania po zlikwidowaniu działalności gospodarczej, jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 3.650,00 zł brutto, tj. 2.250,00 zł netto. Tymczasem ponoszone miesięcznie wydatki wynoszą: 590,00 zł (raty kredytów), 40,00 zł (gaz), 120,00 zł (energia elektryczna), 50,00 zł (woda), 130,00 zł (telefon + internet), 50,00 zł (wyposażenie domu), 290,00 zł (leki), 800,00 zł (pieluchy, rehabilitacja, mleko i kosmetyki do pielęgnacji dziecka) oraz 320,00 zł (paliwo). Dodatkowo rocznie wydatkują: 4.800,00 zł na ogrzewanie, 1.800,00 zł na naukę, 740,00 zł na ubezpieczenie samochodu osobowego marki [...] rocznik [...] o wartości 7.500,00 zł, a także 700,00 zł na jego przegląd oraz 1.500,00 zł na naprawy. Ponieważ wskazane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia [...] r. wezwano do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - nadesłanie odpisu bądź kserokopii złożonego za 2011 r. zeznania podatkowego lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego wskazującego na wysokość i źródła uzyskiwanych w 2011 r. dochodów; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, podatek od nieruchomości oraz telefon; - udokumentowanie tytułu prawnego do nieruchomości, w której skarżący zamieszkuje oraz jej powierzchni; - przedłożenie stosownych dokumentów źródłowych wskazujących na jakim etapie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i do jakich składników majątku zostało ono skierowane; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych wskazujących na datę likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej; - przedłożenie stosownych dokumentów źródłowych obrazujących zaciągnięte kredyty, ich wysokość, oprocentowanie oraz przewidywany termin spłaty w oparciu o ustalony harmonogram; - udokumentowanie stosownymi fakturami VAT, rachunkami lub paragonami wystawionymi przez przychodnie, szpitale albo apteki ponoszonych na leczenie wydatków, natomiast w przypadku ich nieposiadania należało przedstawić zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt konieczności stałego zażywania leków oraz regularnego poddawania się odpłatnym świadczeniom leczniczym; - przedłożenie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych, w oparciu o które podany został rocznik i wartość posiadanego samochodu (vide: rubryka nr 7.2.2 formularza); - przedłożenie stosownych dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość ponoszonych na kształcenie wydatków, a nadto obrazujących terminy dokonywanych wpłat; - nadesłanie aktualnego zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie stosownego zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego fakt, iż żona skarżącego zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna z prawem lub bez prawa do zasiłku. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy wezwanie to przesłane zostało na adres [...] w R. i wobec nieobecności adresata pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienia w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tej sytuacji zgodnie z art. 73 powołanej dalej ustawy doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Z uwagi na to, że pierwsze awizo pozostawiono w skrzynce na korespondencję [...] r. powyższe wezwanie uznano za doręczone [...] r. To oznacza, że zakreślony do jego wykonania termin upłynął [...] r. (tj. w piątek) i nie został dotrzymany, jako że do dnia dzisiejszego wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Dlatego też jego bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 oraz z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia [...] r. weryfikacja złożonego przez niego oświadczenia nie była możliwa. Orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego nie jest bowiem możliwe ani dopuszczalne, zważywszy że przedstawione w treści formularza informacje nie pozwoliły na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku - wysokość zadeklarowanych w poz. 11 wydatków przekraczała bowiem osiągany przez wnioskodawcę dochód rzędu 2.250,00 zł netto. Co więcej wskazane w poz. od 5 do 11 dane pomijały kwestie odnoszące się do nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. , w której skarżący zamieszkuje, a nadto posiadanych składników majątku, do których skierowane zostały wystawione w dniu [...] r. tytuły wykonawcze. Brak było w nich również stosownych wyjaśnień pozwalających stwierdzić od kiedy żona skarżącego zarejestrowana jest w PUP jako osoba bezrobotna, na rzecz kogo ponoszone są wydatki na kształcenie oraz jaki jest stan konta skarżącego wobec zaciągniętych kredytów i prowadzonego przez Urząd Skarbowy w W. postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.