III SA/Gl 63/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-03-20

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że żona (J.W.) posiadała pełnomocnictwo do reprezentowania męża (D.W.) w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, opierając się jedynie na oświadczeniu o wspólności majątkowej i czy decyzja rozstrzygnęła sprawę w całości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności dotyczące pełnomocnictwa. Oświadczenie o wspólności majątkowej nie jest wystarczające do uznania istnienia pełnomocnictwa, a brak pisemnego pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu, a także brak rozstrzygnięcia wszystkich żądań strony (koszty upomnienia), skutkowały wadliwością decyzji.
Stan faktyczny
J.W. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne męża, D.W. Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu strony. Decyzje zostały utrzymane w mocy po ponownym rozpatrzeniu. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia należności. Sąd administracyjny uznał, że organy naruszyły przepisy proceduralne, błędnie przyjmując istnienie pełnomocnictwa J.W. do reprezentowania męża oraz nie rozstrzygając wszystkich żądań strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi D.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] do [...]w łącznej kwocie [...] zł odmówił ich umorzenia J. i D.W. Zaskarżone rozstrzygnięcie wskazuje jako podstawę prawną art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz.74, dalej u.s.u.s.) oraz art. 138 ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy . W dniu [...] r. do ZUS Oddział w C. wpłynął wniosek J.W. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych od męża D.W. Do wniosku J. W. dołączyła poświadczenie zameldowania, z którego wynikało, iż małżonek został czasowo wymeldowany z miejsca zamieszkania. W związku z tym, iż do wniosku nie załączono pełnomocnictwa Oddział ZUS pismem z dnia [...]r. wezwał J. W. do przedłożenia pełnomocnictwa lub innego dokumentu potwierdzającego: posiadanie przez J. W. ustawowej wspólności majątkowej z małżonkiem. W odpowiedzi na wezwanie w oświadczeniu z dnia [...]r. J. W. wyjaśniła , iż pozostaje z mężem w ustawowej wspólności majątkowej. Następnie J. W. w dniu [...] r. uzupełniła złożony wniosek o: wypełniony załącznik do wniosku o umorzenie, oświadczenie dotyczące pomocy publicznej, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, pismo kierowane do Urzędu Skarbowego informujące o zawieszeniu prowadzenia działalności przez małżonka, kopie rachunków dotyczące miesięcznych opłat, zaświadczenia o stanie zdrowia syna oraz swoim. Zakład w uzasadnieniu wydanej decyzji podał, iż z dokumentów oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, iż D. W. nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Figuruje jako osoba zatrudniona przez Urząd Miasta w S. Aktualnie przebywa na urlopie bezpłatnym poza granicami kraju i jak wynika z wniosku małżonki nie ma zamiaru wracać do kraju. J. W. jest osobą zatrudnioną z wynagrodzeniem miesięcznym netto [...] zł. Stałe miesięczne wydatki ponosi w kwocie [...] zł. Na jej utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] lat, przy czym jedno dziecko jest stale leczone w poradni [...]. Dalej w treści decyzji ZUS Oddział w C. stwierdził iż w myśl art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 3a ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, przy czym całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, 4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednocześnie zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie zapisów art. 28 ust. 3a ww. ustawy określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W myśl uregulowań ww. rozporządzenia umorzenie należności może nastąpić w sytuacjach gdy: 1. opłacenie należności pozbawiłoby dłużnika i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2. opłacenie składek mogłoby pozbawić przedsiębiorcę, który poniósł straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3. przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwia przedsiębiorcy uzyskiwanie dochodu i opłacanie składek. Organ podniósł, iż decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza że nawet ustalenie, że istnieją ww. przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, nie zobowiązuje Zakładu do wydania decyzji uwzględniającej żądanie strony. Zastosowanie omawianej instytucji mogą zatem uzasadniać jedynie wyjątkowe okoliczności, a zatem takie, na które płatnik nie miał wpływu lub, które były niezależne od sposobu jego postępowania. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, iż nie zaszła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w zapisie art. 28 ust. 3 pkt. 1-6 uzasadniających uznanie ww. należności za całkowicie nieściągalne. W zakresie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy organ stwierdził, iż co prawda działalność gospodarcza nie jest prowadzona, co częściowo czyni zadość przesłance wymienionej w tym przepisie jednakże w stosunku do należności nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez naczelnika urzędu skarbowego oraz komornika sądowego. Zdaniem organu J. W. nie wykazała, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się w chwili obecnej z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z uzyskiwanych dochodów w kwocie [...] zł po uregulowaniu koniecznych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych wydatków w kwocie [...] zł J. i D. W. są w stanie uregulować istniejące zadłużenie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. W. opisała sytuację materialno – finansową w jakiej się znajduje i jednocześnie podniosła, iż zaległe składki uległy przedawnieniu . Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w C. działając z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowił utrzymać w mocy sporną decyzję z dnia [...] r. Po ponownej analizie sytuacji materialnej strony ZUS nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Stwierdzono, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. uzasadniających uznanie wnioskowanych należności za całkowicie nieściągalne, w tym określonej w art. 28 ust.3 pkt 3. Podniesiono, iż nie stwierdzono braku majątku, a ponadto w stosunku do należności nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne administracyjne jak i sądowe. Osiągane zaś dochody J. W. pozwalają na spłatę zadłużenia. Nie podzielił organ zasadności zarzutu w zakresie przedawnienia wnioskowanych należności powołując się na art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W tym względzie podniósł, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze J. W. powtórzyła zarzut przedawnienia wnioskowanych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazała, iż z uwagi na długi okres czasu jaki upłynął od momentu gdy małżonek zakończył prowadzenie działalności gospodarczej uznała, iż sprawa należności z tego tytułu została zamknięta. Podkreśliła, iż małżonek był wzywany do uzupełnienia dokumentów które zaginęły w ZUS, a po ich przedłożeniu został poinformowany, iż sprawa jest definitywnie zakończona. Stąd uważa, iż małżonek nie posiada już zaległości w ZUS. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, iż nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek zdrowotnych należnych od D. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - dalej p.p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem stwierdzenie, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione. Badając zaskarżoną decyzję w takim zakresie Sąd stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.- postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z treści przepisu art. 61 § 1 k.p.a. wynikają dwie istotne zasady postępowania administracyjnego. Pierwsza wskazuje, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte tylko z urzędu, bądź na wniosek strony. Druga wskazuje, że w obu przypadkach czynności inicjujące wszczęcie postępowania administracyjnego winny zostać podjęte przez podmioty uprawnione i powinny odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach prawa. Z brzmienia przytoczonych powyżej przepisów prawnych wynika, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Organ, więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Art. 61 k.p.a. wyznacza, bowiem granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). W myśl art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W sprawach mniejszej wagi organ administracji może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony (art.33 k.p.a.) Na wstępie zauważyć należy, iż złożenie podania nie jest czynnością procesową o charakterze osobistym, a zatem za stronę czynności procesowej może dokonać pełnomocnik. Regułą obowiązującą jest, że warunkiem skuteczności czynności procesowego pełnomocnika jest dołączenie pełnomocnictwa. Skutkiem prawnym braku dołączenia pełnomocnictwa do złożonego podania jest wezwanie do uzupełnienia tego braku, którego nie usunięcie powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W postępowaniu administracyjnym uznaje się, że pełnomocnictwo powstaje, a zatem jest udzielone gdy osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych w formie pisemnej złoży oświadczenie woli, w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli pełnomocnictwo nie zostało formalnie doręczone organowi , a pełnomocnik podjął czynności w postępowaniu, to na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wystosowania wezwania do usunięcia braku formalnego w zakresie przedłożenia pisemnego pełnomocnictwa w trybie art. art. 64 § 2 k.p.a. Również nie doręczenie pełnomocnictwa przy podaniu o wszczęcie postępowania powinno być traktowane jako jeden z braków o którym mowa wyżej (tak wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1993 r., II SA 1308/92, niepubl., zamieszczony (w) Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem NSA ... , s 156). Jak wynika z akt administracyjnych J. W. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do ZUS Oddział w C. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne D.W., jej małżonka, odsetek za zwłokę od tych należności oraz kosztów upomnienia naliczonych oddzielnie za każdy miesiąc. We wniosku wskazując na obecną sytuację materialno – finansową jej rodziny wskazała, iż małżonek w dniu [...] r. wymeldował się czasowo ze wspólnego miejsca zamieszkania, na dowód czego do wniosku dołączyła poświadczenie zameldowania na pobyt stały sporządzone przez Prezydenta Miasta S. Organ zawiadomieniem wystosowanym w trybie art. 64 § 2 k.p.a. pouczając, iż postępowanie w sprawie umorzenia należności wszczyna się na wniosek płatnika składek lub osoby czyjej interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie wezwał J. W. do przedłożenia pełnomocnictwa lub dokumentów potwierdzających posiadanie wraz z małżonkiem wspólności ustawowej. W odpowiedzi na pismo J. W. nadesłała organowi oświadczenie z dnia [...] r. w którym oświadczyła, iż pozostaje z małżonkiem we wspólności ustawowej . Po otrzymaniu tegoż oświadczenia i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na okoliczność istnienia przesłanek z art. 28 u.s.u.s jak i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne organ uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi w zakresie umorzenia należności z tytułu nie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł w tym: składek [...] zł i odsetek naliczonych na dzień złożenia wniosku [...]zł. W konsekwencji wydał decyzję odmowną, a jako adresata wydanego rozstrzygnięcia wskazał J.W. i D.W. Rozstrzygnięcie sprawy jakie zostało podjęte w dniu [...]r. i znajdujące swój wyraz w decyzji nr [...] zostało w całości podzielone w decyzji wydanej w dniu [...] r. kiedy to organ ponownie rozpatrywał sprawę z wniosku J. W. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. decyzją nr [...] skierowaną do J. i D. W. utrzymał w mocy uprzednio wydane rozstrzygnięcie . Dalej zauważyć należy, iż bezspornym jest, iż sprawa umorzenia należności składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego i pochodnych odsetek za zwłokę dotyczy składek, których obowiązek uiszczenia ciążył na D.W. za okres od [...]do [...]. Wskazać trzeba też, iż ustawodawca w art. 31 u.s.u.s. nakazał do należności z tytułu składek stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w tym art. art. 26 i 29. W myśl zatem art. 26 " Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki". Zgodnie natomiast z art. 29 § 1 "W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka". Powyższe oznacza, że stosując w analizowanej sprawie powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej J. W. z mocy ustawy odpowiada całym swoim majątkiem dorobkowym za należności z tytułu składek, których obowiązek uregulowania spoczywał na małżonku D. W. To zaś oznacza, że istnieje wobec niej możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia składek na podstawie art. 28 u.s.u.s. Jednakże uznając, iż organy miały podstawę prawną do wydania decyzji merytorycznie rozpatrującej wniosek J. W. o umorzenie należności z tytułu składek należnych od D. W. nie można nie zauważyć, iż decyzja została skierowana do obojga małżonków co oznacza, że organy zarówno rozpatrując wniosek z [...]r., jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjęły iż J. W. jest jednocześnie też pełnomocnikiem D. W. i w imieniu swoim i małżonka wnosi o umorzenie należności składkowych. Umocowanie zaś do występowania w imieniu D. W. zdaniem organów wynikało ze złożonego oświadczenia J. W. z dnia [...] r. o istnieniu małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej. Takie postępowanie organów nie może jednak zasługiwać na aprobatę w świetle zarówno obowiązujących przepisów procesowych jak i materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Jego konsekwencją jest bowiem zaskarżona decyzja odmawiająca zarówno J. jak i D.W. umorzenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne jak i odsetek za zwłokę . Przypomnieć należy , iż zgodnie z art. 33 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, przy czym pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie prawidłowości przyjęcia przez organy iż J. W. posiadała pełnomocnictwo do występowania w imieniu D. W. w badanej sprawie, przede wszystkim podnieść należy, iż w aktach administracyjnych nie ma pisemnego pełnomocnictwa, z którego to wynikałoby umocowanie udzielone przez D. W. dla J. W. do występowania w imieniu małżonka w sprawie, której zakres określony został pismem z dnia [...]r., to jest o umorzenie należności z tytułu składek zdrowotnych . Również oświadczenie J. W. z dnia [...] r. nie może być uznane za wystarczające do uznania istnienia wspomnianego pełnomocnictwa. Z oświadczenia tego wynika jedynie, iż strona pozostaje w ustawowej wspólności z małżonkiem. Z powyższego faktu po pierwsze nie można wywodzić, iż J. W. mogła w imieniu małżonka wnosić o umorzenie należności składkowych, po drugie w postępowaniu administracyjnym pełnomocnictwo nie może być dorozumiane, lecz musi mieć formę pisemną . Wprawdzie przepisy k.p.a. stanowią, iż w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony (art. 32 i art. 33 § 4 k.p.a.), niemniej kwestia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zdaniem Sądu do tego typu spraw nie należy. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, iż kwestia ta mogłaby być uznana za sprawę mniejszej wagi, to i tak zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych wynikających z akt administracyjnych nie można uznać, by w sprawie nie występowały wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia dla J. W. do występowania w imieniu D. W. Takie wątpliwości istnieją i wynikają chociażby z załącznika do wniosku z dnia [...]r (k-17 akt administracyjnych), w którym to J. W. wskazała cyt " mąż przebywa na urlopie bezpłatnym i nie łoży na utrzymanie i nie wiem gdzie obecnie przebywa, planował wyjechać za granicę". Dalej nadmienić należy, iż strona skarżąca we wniosku sama wskazała na fakt wymeldowania przez małżonka czasowego z dniem [...]r. z miejsca stałego pobytu co uwiarygodniła kserokopią poświadczenia sporządzonego przez Prezydenta Miasta S. (k 2 akt administracyjnych) . W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie odpowiada zdaniem Sądu przepisom postępowania, powodując naruszenie art. art. 9, art. 33 § 2, art. 64 § 2 k.p.a. Organy błędnie pouczyły J. W. o możliwości wykazania faktu udzielenia jej pełnomocnictwa przez małżonka poprzez złożenie oświadczenia o posiadaniu małżeńskiej wspólności ustawowej, a następnie uznając, iż J. W. w rozpoznawanej sprawie jest pełnomocnikiem D. W. W konsekwencji uznać należy , iż organy wydając sporną decyzję przedwcześnie odmówiły D. W. umorzenia zaległych należności składkowych. Ponadto analizując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż wydana ona została także z naruszeniem art. 104 § 2 k.p.a, w myśl którego decyzja powinna załatwiać sprawę co do istoty w całości lub w części (bądź w inny sposób kończyć sprawę w danej instancji). Organy bowiem obu instancji wydając decyzje rozstrzygnęły wniosek J. W. jedynie w części dotyczącej: umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz odsetek za zwłokę naliczonych na dzień złożenia wniosku. Pominęły natomiast żądanie strony w zakresie umorzenia kosztów upomnienia. To zaś oznacza, iż organy nie rozstrzygnęły sprawy co do jej istoty w całości. W zakresie natomiast zarzutu strony dotyczącego przedawnienia składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego zauważyć należy iż nie jest on zasadny. Jak trafnie wskazano zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę składki za okres objęty sporną decyzją nie uległy przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl natomiast art. 24 ust. u.s.u.s .należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne,(...).Biorąc zatem pod uwagę te regulacje stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie składki na ubezpieczenie zdrowotne należne za okres od [...] do [...]nie uległy przedawnieniu. W opisanym stanie faktycznym w sytuacji, gdy przy wydaniu spornej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzja ta jako wadliwa podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone ramach wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez tutejszy Sąd .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło