III SA/Gl 634/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-20

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Machcińska, Dorota Fleszer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie robót górniczych związanych z likwidacją zakładu górniczego bez zatwierdzonego planu ruchu stanowi podstawę do wstrzymania ruchu zakładu górniczego na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 Prawa geologicznego i górniczego?
Ratio decidendi
Prowadzenie robót górniczych związanych z likwidacją zakładu górniczego bez zatwierdzonego planu ruchu stanowi naruszenie przepisów Prawa geologicznego i górniczego, co uzasadnia zastosowanie art. 171 ust. 1 pkt 2 tej ustawy i wstrzymanie ruchu zakładu. Brak planu ruchu oznacza prowadzenie robót w sposób nieskoordynowany i bez odpowiedniego ukierunkowania na bezpieczne metody działania, co może stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla zakładu, pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska.
Stan faktyczny
Skarżący prowadził likwidację odkrywkowego zakładu górniczego. Po wygaśnięciu koncesji i planu ruchu, organy nadzoru górniczego stwierdziły prowadzenie robót górniczych związanych z likwidacją zakładu (wybieranie kopaliny, przemieszczanie mas nadkładowych, wydobycie kopaliny z terenu działki) bez zatwierdzonego planu ruchu. W związku z tym, organ pierwszej instancji wstrzymał ruch zakładu w części, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc m.in., że prowadzone prace dotyczą zakładu przeróbczego, a nie wydobycia, i nie stwarzają zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 27 maja 2024 r. PR.9202.2.2024 w przedmiocie ruchu zakładu górniczego - wstrzymania ruchu w części oddala skargę. Przedmiotem skargi B. G. (dalej "Skarżący") jest decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej "Prezes WUG" lub "organ odwoławczy") wydana w przedmiocie ruchu zakładu górniczego – wstrzymania ruchu w części. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. W wyniku przeprowadzonej w dniach 20 i 21 marca 2024 r. kontroli Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w W., w likwidowanym odkrywkowym zakładzie górniczym - Kopalnia [...] "[...]" w S., Dyrektor [...] Urzędu Górniczego w K. (dalej: "Dyrektor OUG" lub "organ pierwszej instancji"), decyzją z dnia 20 marca 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633, ze zm. dalej "p.g.g.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej "k.p.a."), wstrzymał ruch tego zakładu górniczego, w części: 1) prowadzonych robót górniczych związanych z likwidacją zakładu górniczego polegających na: - wybieraniu kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych na dwóch pryzmach zlokalizowanych w południowej części Pola [...] oraz północno — zachodniej części Pola [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego o nazwie: "[...]" oraz "[...]"; - przemieszczaniu mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego zlokalizowanego po zachodniej stronie Pola [...], w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego oraz środowiska, 2) wydobycia kopaliny z terenu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...] w miejscowości S, gmina B., powiat [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]"). Jednocześnie Dyrektor OUG uzależnił możliwość wznowienia ruchu zakładu górniczego od uzyskania przez Skarżącego decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K., zatwierdzającej plan ruchu dla ww. likwidowanego zakładu górniczego. 2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że Skarżący wydobywa kopaliny na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S., podczas gdy nie zgromadzono ku takim ustaleniom żadnym dowodów, a nawet istniejące dowody zupełnie wykluczają taką okoliczność, - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenia, również wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom na skutek wadliwej ich oceny, że obiekty budowlane i urządzenia znajdujące się na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S. stanowią czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, podczas gdy jest to infrastruktura składająca się na zakład przeróbczy służąca jedynie do przygotowania zgromadzonej w magazynach kopaliny do sprzedaży, w żaden sposób nie pozostająca w związku z wydobyciem kopaliny, gdyż Przedsiębiorca nie posiada koncesji na wydobywanie kopaliny, - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne i niczym nieuzasadnione ustalenia, że przemieszczanie mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego po zachodniej stronie pola [...] odbywa się z naruszeniem art. 105 ust. p.g.g., podczas gdy przemieszczanie tych mas nadkładowych wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego poprzez budowę wału pełniącego funkcję ochronną w celu zabezpieczenia istniejących wyrobisk oraz zbiorników wodnych znajdujących się na terenie zakładu górniczego, - art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.g.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obiekty budowlane wraz z urządzeniami segregacji piasku kwarcowego i budowle ziemne służą w celach wydobywczych kopaliny podczas gdy całość techniczno-użytkowa tych obiektów i urządzeń służy wyłącznie do przerabiania kopaliny zgromadzonej w magazynach, co w konsekwencji powoduje, że organ nie ma kompetencji kontrolnych w zakresie prowadzonej działalności zakładu przeróbczego, - art. 6 ust. 1 pkt 3 i 18 p.g.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przemieszczanie po terenie zakładu wcześniej wydobytej kopaliny, jej przerabianie na zakładzie przeróbczym oraz transport stanowi wydobycie kopaliny w zakładzie górniczym, podczas gdy czynności prowadzone przez Skarżącego nie mieszczą się w tej definicji. 3. Prezes WUG decyzją z dnia 27 maja 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję, wskazał, że Marszałek Województwa [...], decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r., znak: [...], stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości S. W decyzji został zniesiony obszar i teren górniczy o nazwie: "[...]" oraz "[...]". Jednocześnie organ koncesyjny zobowiązał przedsiębiorcę – B. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", do wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, w oparciu o przepisy art. 129 p.g.g. Do dnia 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego Kopalni [...] "[...]", zatwierdzonego decyzją Dyrektora OUG w K. z dnia 3 kwietnia 2023 r., na okres od 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Od dnia 1 września 2023 r. Skarżący nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego. Przeprowadzona w dniu 20 mara 2024 r. wizja terenowa wykazała, że prowadzone były roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego. Po porównaniu dokonanych w toku kontroli pomiarów geodezyjnych i sporządzonej dokumentacji fotograficznej z wynikami poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2023 r. (protokół Nr [...]), organ pierwszej instancji ustalił, że roboty górnicze wykonane zostały w okresie pomiędzy tymi dwoma kontrolami, a zatem w czasie w którym przedsiębiorca nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego i wydal zaskarżoną decyzję. Bezspornym jest, że Skarżący nie sporządził w przewidzianym terminie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego Koplina [...] "[...]", po upływie terminu ważności planu ruchu zatwierdzonego na okres 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Prowadził natomiast w tym czasie roboty górnicze (art. 6 ust. 1 pkt 12 p.g.g.). Organ odowławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedsiębiorca, prowadząc ruch likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego z naruszeniem przepisów ustawy (bez planu ruchu), stworzył bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników oraz środowiska. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 3 p.g.g. do likwidacji zakładu górniczego stosuje się odpowiednio przepisy o ruchu zakładu górniczego, a zatem również art. 105 p.g.g. stanowiący, iż ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego. Brak tego dokumentu, ustaleń z niego wynikających, wyklucza możliwość bezpiecznego prowadzenia robót górniczych, zarówno organizacyjnie, jak i technicznie. Z tego względu w ocenie Prezesa WUG organ pierwszej instancji trafnie ocenił materiał dowodowy i działając na podstawie przepisów prawa słusznie wydał zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy za bezzasadne i niemające związku z przedmiotowym postępowaniem uznał zarzuty Skarżącego wyrażone w tiretach 2 i 4 odwołania, a odnoszące się do rzekomego uznania przez organ pierwszej instancji obiektów budowlanych i urządzeń znajdujących się na terenie Kopalni [...] "[...]" za czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, ponieważ rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji do tych obiektów i urządzeń się nie odnosi. Za chybiony uznał również zarzut wyrażony w tirecie 5 odwołania, jakoby Dyrektor OUG w K. błędnie uznał przemieszczanie po terenie zakładu wydobytej wcześniej kopaliny za jej wydobycie, gdyż w treści decyzji wyraźnie oddzielone zostały kwestie dotyczące poszczególnych rodzajów prowadzonych robót górniczych - wydobycie kopaliny stwierdzono wyłącznie w obrębie działki o numerze ewidencyjnym [...]. Prowadzenie przez przedsiębiorcę bez zatwierdzonego planu ruchu robót górniczych niewątpliwie stanowi przesłankę uzasadniającą zastosowanie art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g i wstrzymanie ruchu zakładu górniczego w części dotyczącej wykonywania tych robót. Przepisy Prawa geologicznego i górniczego przyznają organom nadzoru górniczego stosowne kompetencje i określają środki, jakie należy podjąć w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego, jak i bezpieczeństwa powszechnego w przypadku stwierdzenia określonych przepisami uchybień. Specyfiką przepisu art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. jest nie tyle nałożenie sankcji na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy wbrew zasadom bezpieczeństwa, co zapewnienie błyskawicznego środka prewencji, pozwalającego organom nadzoru górniczego przeciwdziałać sytuacjom bezpośrednio zagrażającym wskazanym w tej normie wartościom, takim, jak życie i zdrowie pracowników, a także bezpieczeństwo powszechne lub bezpieczeństwo środowiska czy też samego zakładu górniczego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2016 r. II GSK 807/15). 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K. oraz o zasądzenie od Prezesa WUG na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez: - błędne ustalenie przez organ odwoławczy, że Skarżący wydobywa kopaliny na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S., podczas gdy nie zgromadzono ku takim ustaleniom żadnych dowodów, a nawet istniejące dowody zupełnie wykluczają taką okoliczność, - wadliwe ustalenia przez organ odwoławczy, również wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom na skutek wadliwej ich oceny, że obiekty budowlane i urządzenia znajdujące się na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S. stanowią czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, podczas gdy jest to infrastruktura składająca się na zakład przeróbczy służąca jedynie do przygotowania zgromadzonej w magazynach kopaliny do sprzedaży, w żaden sposób nie pozostająca w związku z wydobyciem kopaliny, gdyż Przedsiębiorca nie posiada koncesji na wydobywanie kopaliny, - błędne i niczym nieuzasadnione ustalenia, że przemieszczanie mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego po zachodniej stronie pola [...] odbywa się z naruszeniem art. 105 ust. p.g.g., podczas gdy przemieszczanie tych mas nadkładowych wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego poprzez budowę wału pełniącego funkcję ochronną w celu zabezpieczenia istniejących wyrobisk oraz zbiorników wodnych znajdujących się na terenie zakładu górniczego, przy czym organ odwoławczy, podobnie jak pierwszej instancji nie wykazał w żaden możliwy sposób aby bezpieczeństwo było zagrożone lub prace te były dla kogokolwiek niebezpieczne, zaś gołosłowne twierdzenie o niebezpieczeństwie jest niewystarczające dla zastosowania art. 105 p.g.g., - nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego z oddzielną od decyzji organu pierwszej instancji analizą sprawy w tym oceną dowodów, a jedynie oparcie się na ustaleniach pierwszoinstancyjnych - co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a., b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego, podczas gdy była ona wadliwa; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obiekty budowlane wraz z urządzeniami segregacji piasku kwarcowego i budowle ziemne służą w celach wydobywczych kopaliny, podczas gdy całość techniczno-użytkowa tych obiektów i urządzeń służy wyłącznie do przerabiania kopaliny zgromadzonej w magazynach, co w konsekwencji powoduje, że organ nie ma kompetencji kontrolnych w zakresie prowadzonej działalności zakładu przeróbczego, b) art. 6 ust. 1 pkt 3 i 18 p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przemieszczanie po terenie zakładu wcześniej wydobytej kopaliny, jej przerabianie na zakładzie przeróbczych oraz transport stanowi wydobycie kopaliny w zakładzie górniczym, podczas gdy czynności prowadzone przez Skarżącego nie mieszczą się w tej definicji. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy jest w błędzie i nie próbuje rozróżnić zasadniczej kwestii i motywu przewodniego zarzutów, że działania przedsiębiorcy należy podzielić na te, które mają związek z prowadzeniem ruchu likwidowanego zakładu górniczego (nie są prowadzone) oraz te, które takiego związku nie mają bowiem dotyczą zakładu przeróbczego (są prowadzone, ale nie są objęte dyspozycją przepisów ustawy p.g.g., a nadto prowadzi je inny podmiot aniżeli ten zobligowany do likwidacji zakładu górniczego). Jak wynika z załącznika nr [...] do protokołu kontroli z dnia 21 marca 2024 r. "obiekty budowlane wraz urządzeniami segregacji piasku kwarcowego, będące budowlą i stanowiące całość techniczno-użytkową, nie służą bezpośrednio wykonywaniu działalności zakładu górniczego (w tym przypadku likwidowanego), stąd nie mieszczą się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 4 lit, a) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r- Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633. ze zm.), a dodatkowo ich inwestorem nie jest dotychczasowy Przedsiębiorca. Zagadnienie dotyczące legalności ich budowy, na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...] - przekazano pismem z dnia 17 listopada 2023 r. według właściwości do organu nadzoru budowlanego, tj. [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. W związku z tym obszaru tego nie objęto niniejszą kontrolą." Powyższe stoi w sprzeczności ze spostrzeżeniami Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dotyczącymi eksploatacji piasku z działki [...], gdyż z protokołu kontroli z części I jednoznacznie wynika, iż klasyfikacja piasku i sprzedaż piasku prowadzona na działce między innymi [...], jak również sam magazyn piasku znajdujący się na działce [...] - nie były objęte kontrolą. Z protokołu kontroli dopatrzeć się można nieścisłości dotyczących zakresu przedmiotowej kontroli oraz błędnej interpretacji w innej częściach protokołu, iż pobór piasku z magazynów zlokalizowanych na działce [...], budowa rowu doprowadzającego wodę do urządzeń sortujących na działce [...], budowa drogi niezbędnej do przewozu kopaliny zmagazynowanej w Polu [...] w rejon urządzeń sortujących na działce [...] - jest wydobywaniem kopaliny. Podkreślenia wymaga fakt, że przedsiębiorca na działce [...] podejmuje działania polegające na sortowaniu i sprzedaży piasku, który został wydobyty wcześniej w ramach posiadanej koncesji. Nie prowadzi obecnie wydobycia, wbrew twierdzeniom organów nadzoru górniczego. Powiększenie wyrobiska w rejonie, o którym mowa w protokole spowodowane jest budową drogi (teren został obniżony w rejonie drogi, a masy nadkładowe rozplantowane na spągu wyrobiska) w celu przewiezienia piasku z magazynu z pola [...] na pole [...] gdzie znajdują się urządzenia sortujące - wszystkie te prace wykonane zostały w warstwie nadkładowej. W celu doprowadzenia wody do urządzeń sortujących wykonany został również rów służący do przepływu wody z istniejących zbiorników wodnych do urządzeń sortujących w polu [...]. Wszelkie budowle (w tym również wodne) oraz urządzenia stanowiące całość techniczno-użytkową w celu sprzedaży piasku pozostają pod nadzorem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a nie organu nadzoru górniczego - o czym zresztą mowa w protokole kontroli (cześć I). Ponadto należy dodać, że przed Dyrektorem [...] Urzędu Górniczego toczy się postępowanie w sprawie zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego - Kopalnia [...] "[...]". Postępowanie to zostało wydłużone ze względu na konieczność uzupełnienia przez przedsiębiorcę treści planu ruchu zakładu górniczego, między innymi poprzez wyłączenie z zakładu górniczego prac związanych z sortowaniem i sprzedażą piasku. Prace te w większości prowadzone są na terenie działki [...]. Przedsiębiorca, uwzględniając uwagi Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K., wyłączył prace związane ze sprzedażą piasku z granic zakładu górniczego (obiekty budowlane, urządzenia, magazyny piasku zlokalizowane są poza zakładem górniczym). W przypadku zatwierdzenia Planu Ruchu Likwidowanego Zakładu Górniczego, Skarżący niezwłocznie przedłoży taki dokument jako dowód. Zdaniem Skarżącego w decyzji pokontrolnej oraz protokole nie wykazano ani nie opisano bezpośrednich zagrożeń związanych z prowadzonymi pracami. Należy więc uznać, że takie zagrożenia nie występowały. Tym samym decyzja nie powinna być wydana w trybie art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. 5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). W sprawie poza sporem jest, że Marszałek Województwa [...], decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r. stwierdził wygaśnięcie przyznanej Skarżącemu koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości [...] oraz zobowiązał Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", do wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, zgodnie z art. 129 p.g.g. Do dnia 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego Kopalni [...] "[...]", zatwierdzonego decyzją Dyrektora OUG w K. z dnia 3 kwietnia 2023 r., na okres od 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, Skarżący nie dysponował decyzją o zatwierdzeniu planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Okoliczność podnoszona w skardze, iż aktualnie wniosek o zatwierdzenie takiego planu ruchu został złożony i jest w trakcie procedowania, jest w świetle art. 105 w zw. z art. 129 ust. 3 p.g.g., irrelewantna. Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 p.g.g. ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej. W myśl art. 129 ust. 1, 2, 3 i 4 p.g.g.: 1. W przypadku likwidacji zakładu górniczego, w całości lub w części, przedsiębiorca jest obowiązany: 1) zabezpieczyć lub zlikwidować wyrobiska górnicze oraz urządzenia, instalacje i obiekty zakładu górniczego; 1a) przedsięwziąć niezbędne środki chroniące sąsiednie złoża kopalin; 2) (uchylony); 3) (uchylony); 4) przedsięwziąć niezbędne środki chroniące wyrobiska sąsiednich zakładów górniczych; 5) przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. 2. Do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82). 3. Do likwidacji zakładu górniczego stosuje się odpowiednio przepisy o ruchu zakładu górniczego. 4. Plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części określa również sposób wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1. Zatem likwidację zakładu górniczego, w myśl art. 105 w zw. z art. 129 ust. 3 p.g.g. prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego. W sprawie organy wykazały, że Skarżący prowadził roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego, pomimo braku decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego. W ocenie Sądu organy działały w sprawie zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.), podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), a nadto zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonały swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) - organy szczegółowo wskazały dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. ` Organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania. Z uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że organ ten przeprowadził postępowanie merytoryczne – ponownie przeanalizował i ocenił materiał dowodowy, jak również odniósł się do zarzutów odwołania. To, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy oparły się na zasadniczym w sprawie dowodzie - protokole kontroli nr [...] nie oznacza, że naruszono art. 15 k.p.a. Ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny nie został skutecznie podważony przez Skarżącego, zatem były podstawy do zastosowania art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., zgodnie z którym przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Z akt sprawy wynika, że w dniach 20 i 21 marca 2024 r. przedstawiciele [...] Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili kontrolę w przedmiotowym zakładzie górniczym w zakresie zagadnień budowlanych, ochrony środowiska, górniczych i mierniczych. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z kontroli nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną oraz dokumentację z wykonanych pomiarów geodezyjnych w terenie. Przeprowadzona w dniu 20 marca 2024 r. wizja terenowa wykazała, że prowadzone były roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego polegające na (opisane w części III i IV protokołu): - wybieraniu kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych na dwóch pryzmach zlokalizowanych w południowej części Pola [...] oraz północno - zachodniej części Pola [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego o nazwie: "[...]" oraz "[...]"; - przemieszczaniu mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego zlokalizowanego po zachodniej stronie Pola [...]. - wydobyciu kopaliny z terenu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości S., gmina B., powiat [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]"). W protokole (w części III i IV) opisano szczegółowo działania Skarżącego stanowiące o naruszeniu art. 105 ust. 1 p.g.g. Na dołączonych do protokołu fotografiach widoczne są świeże ślady poruszania się maszyn na terenie likwidowanego obszaru górniczego. Wykonane przez organ pomiary geodezyje (opisane szczegółowo w części IV protokołu) są dowodem, że stan ukształtowania- zagospodarowania terenu likwidowanego zakładu górniczego uległ zasaniczym zmianiom na skutek robót w terenie. Po porównaniu dokonanych w toku kontroli pomiarów geodezyjnych i sporządzonej dokumentacji fotograficznej z wynikami poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2023 r. organ pierwszej instancji ustalił, że opisane w protokole roboty wykonane zostały w okresie pomiędzy tymi dwoma kontrolami, a zatem w czasie w którym Skarżący nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego i wydal zaskarżoną decyzję. Prawidłowo organy uznały, że wybieranie kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych, a także przemieszczanie mas nadkładowych w części wału ochronnego, nawet jeśli to ostatnie wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i zabezpieczenia istniejących wyrobisk i zbiorników, jak również eksploatacja kruszywa z działki [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]") stanowiły roboty górnicze w rozumieniu ustawy (art. 6 ust. 1 pkt 12 p.g.g.). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że brak planu ruchu zakładu górniczego powoduje, że jakiekolwiek roboty prowadzone w terenie takiego zakładu wykonywane są w sposób nieskoordynowany, a przede wszystkim bez odpowiedniego ukierunkowania na bezpieczne metody działania. Plan ruchu zakładu z istoty bowiem uwzględnia nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale i występujące w odkrywkowych zakładach górniczych naturalne zagrożenia mające wpływ na stan bezpieczeństwa, środki które należy przedsięwziąć w celu zminimalizowania powstania zagrożeń, a także rygory prowadzenia robót maszynami urabiającymi lub zwałującymi. Również zakres i sposób wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i samej likwidacji zakładu górniczego, wynikające z decyzji marszałka województwa stwierdzającej wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny, znajdują rozwinięcie właśnie w planie ruchu. Wbrew zarzutom skargi organ pierwszej instancji nie uznał obiektów budowlanych i urządzeń znajdujących się na terenie Kopalni [...] "[...]" za czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, ponieważ rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji do tych obiektów i urządzeń się nie odnosi. Wynika to jasno z części I protokołu. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności w wydanych przez organy decyzjach. Decyzje opierają się na wynikach kontroli. Protokół z kontroli podzielony został na części. W części I pkt 3 wskazano, że obiekty budowlane i urządzenia budowlane (opisane w tym własnie punkcie) stanowiące całość technicznie-użytkową związaną z urządzeniami i obiektami budowlanymi służącymi do klasyfikacji i płukania piasku kwarcowego, w zakresie których obecnie toczy się postępowanie w PINB w S., nie są obiektami budowlanymi likwidowanego zakładu górniczego, o których mowa w artykule 6 ust. 1 punkt 4 lit. a-d ustawy prawo geologiczne i górnicze. W pkt 1 części I protokołu napisano, że obszar, na którym znajdują się ww. obiekty (których użytkownikiem i właścicielem nie jest dotychczasowy Przedsiebiorca (Skarżący) nie został objęty kontrolą. Wbrew twierdzeniom Skarżącego w protokole wskazano na miejsca niebezpieczne na terenie obszaru górniczego, na którym ujawniono roboty i na brak ich zabezpieczenia, co, jak podano, stanowi zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników oraz niepowetowaną szkodę materialną w gruntach sąsiednich i stanowi również naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1008). Reasumując, ustalony prawidłowo przez organy stan faktyczny sprawy uzasadniał wydanie decyzji w oparciu o art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. Mając powyższe na względzie, Sąd uznal zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło