III SA/Gl 636/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na druku urzędowego formularza PPF sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jednakże w końcowej części pisma procesowego z dnia [...] r., wnioskodawca oświadczył, że prosi jedynie o zwolnienie z kosztów sądowych bez przydzielania pomocy radcy prawnego. Oświadczenie tej treści znajduje się również w końcowej części kolejnego pisma procesowego skarżącego z dnia [...] r. ("proszę jedynie o zwolnienie z kosztów sądowych bez przydzielania pomocy radcy prawnego"). W tym stanie rzeczy, uwzględniając dwukrotne oświadczenie skarżącego o zmniejszeniu zakresu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało przyjąć, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że od roku jest pracownikiem [...] s.c. w C. Z kolei jego żona nie pracuje, ponieważ obecnie trudno jest uzyskać zatrudnienie w wieku małżonków S. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe razem ze swoją żoną I. S. Jednocześnie oświadczył, że nie posiadają jakichkolwiek nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Skarżący i jego żona są dłużnikami egzekwowanymi w toku egzekucji sadowej. Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego składa się: jego wynagrodzenie w kwocie 1.458 zł oraz kwota 300 zł, osiągana przez żonę skarżącego z tytułu podejmowanych prac dorywczych. Wnioskodawca oświadczył, że stałe, miesięczne zobowiązania jego gospodarstwa domowego obejmują: spłatę kredytów (600 zł); opłaty za media (400 zł). Zaznaczono jednocześnie, że strona nie uiszcza czynszu za zajmowane mieszkanie, ponieważ użycza je bezpłatnie od swojej siostry. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie do akt wpłynęły następujące dokumenty: umowa o pracę wnioskodawcy; zaświadczenie z PUP w C., z którego wynika, że żona skarżącego nie jest aktualnie zarejestrowana, jako osoba bezrobotna (ostatni okres, w którym była zarejestrowana to okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.); umowa zlecenia z dnia [...] r. zawarta przez żonę wnioskodawcy z firmą [...] Sp. z o.o. w C.; zaświadczenie o wysokości rat kredytowych w [...]; (???); druczki opłat za wodę, gaz i prąd elektryczny. Pismem z dnia [...] r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania zeznań podatkowych za 2016 r. – jego oraz jego żony, wyciągów z rachunków posiadanych w [...] oraz przedłożenia zawiadomieniu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego o sygn.: [...]. W odpowiedzi na powyższe, drugie wezwanie, do akt nadesłano: wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016 r., składane przez małżonków S.; szereg pism procesowych dotyczących postepowania egzekucyjnego, prowadzonego pod sygnaturą: [...] (zajęcia rachunków bankowych byłej firmy skarżącego i zajęcie innych wierzytelności). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku Z. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie stwierdzić należy, że w zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wartość tę ustalić. Strona jest w postępowaniu sądowym skarży postanowienie wydane przez organ podatkowy w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że w sprawie, przedmiotem której jest akt administracyjny w formie postanowienia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że od skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (w tym przypadku podatkowym) pobierany jest wpis sądowy stały w kwocie 100 zł. Kwota ta obliczona jest na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową, jako ciężką. Należy jednak stwierdzić, że w przedłożonym przez niego do akt sprawy materiale źródłowym występują pewne luki – i to pomimo dwukrotnego wezwania przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku. Przykładowo, w formularzach dotyczących umowy zlecenia (zlecającym była firma [...] Sp. z o.o. w C.), ściślej w oświadczeniu – punkty od 1 do 3 włącznie w ogóle nie są przez żonę skarżącego wypełnione. Brak jest w ogóle odniesienia się do kwestii zatrudnienia jej na podstawie umowy (umów) o pracę, pozostawania w innej firmie (firmach) na urlopach bądź zwolnieniu lekarskim. Kolejne punkty tego oświadczenia zostały natomiast przez I. S. wypełnione (pkt 4 – 9). Generalnie jednak wnioskodawca zdołał wykazać, że toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne oraz, że spłaca raty zaciągniętego kredytu. Żona skarżącego nie ma stałego zatrudnienia. Dano wiarę oświadczeniom skarżącego co do tego, że mieszkając w mieszkaniu swojej siostry – nie ponosząc opłat za jego użytkowanie, ponosi jednak opłaty za media. W tej sytuacji stwierdzić należy, że uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi mogłoby stanowić niedogodność w jego budżecie domowym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.