III SA/Gl 639/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 października 2017 r. i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskodawca wraz ze skargą na powyższą decyzję, złożył na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając złożony wniosek strona skarżąca wskazała, że zajmuje się sprzedażą hurtową wyrobów stalowych. Ponieważ od [...] r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. prowadzi wobec Spółki egzekucję nie dysponuje żadnym majątkiem. Wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Natomiast saldo posiadanych na rachunku bankowym środków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi (-) [...]zł, podczas gdy kapitał Spółki to [...]zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - sporządzony na dzień [...]r. bilans obejmujący aktywa Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat; - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w "A", gdzie saldo końcowe na dzień [...]r. wynosiło (-) [...]zł; - deklarację VAT za czwarty kwartał [...] r. Ponadto w piśmie z dnia [...]r. skarżąca Spółka oświadczyła, że nie posiada należności i zobowiązań od kontrahentów. Nie posiada też środków trwałych, nieruchomości czy papierów wartościowych. Na chwilę obecną nie prowadzi też działalności gospodarczej. Postanowieniem z 4 października 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Od tego postanowienia, w terminie ustawowym strona skarżąca wniosła sprzeciw. Strona skarżąca w sprzeciwie nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego. Uważa, że we wniosku o udzielenie jej prawa pomocy wykazała, że nie ma ona środków na poniesienie kosztów sądowych w jakiejkolwiek wysokości oraz spełnia ona warunki do przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy. Skarżąca spółka wyjaśniła, że wykazywana w bilansie za [...] rok kwota [...] zł wynika z umorzenia udziałów skarżącej, które nie zostało jeszcze ujęte w rejestrze przedsiębiorców KRS i z powyższego w żaden sposób nie wynika, aby skarżąca kiedykolwiek dysponowała ww. kwotą, gdyż jest to operacja stricte rachunkowa. Skarżąca podkreśliła, że z załączonych do przedmiotowego wniosku wyciągów bankowych oraz zajęć egzekucyjnych jednoznacznie wynika, że nie posiada ona środków i możliwości na zapłacenie ww. wpisu sądowego. Wobec powyższego skarżąca podtrzymała wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia jej w całości z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 §2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że "B" sp. z o.o. w D. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku strony skarżącej, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że rozstrzygnięcie swoje referendarz sądowy oparł na sprzeczności oświadczeń strony skarżącej z przedłożoną dokumentacją. W szczególności stwierdzono, że mimo niewielkiego przychodu rzędu [...] zł skarżąca spółka była w stanie ponieść w [...] r. wydatki w łącznej kwocie wynoszącej [...] zł, jak również kwestia zgromadzonych na koniec [...] r. środków rzędu [...]zł. W sprzeciwie skarżąca spółka wyjaśniła, że wykazywana w bilansie za [...] rok kwota [...] zł wynika z umorzenia udziałów skarżącej, które nie zostało jeszcze ujęte w rejestrze przedsiębiorców KRS i z powyższego w żaden sposób nie wynika, aby skarżąca kiedykolwiek dysponowała ww. kwotą, gdyż jest to operacja stricte rachunkowa. Skarżąca podkreśliła, że z załączonych do przedmiotowego wniosku wyciągów bankowych oraz zajęć egzekucyjnych jednoznacznie wynika, że nie posiada ona środków i możliwości na zapłacenie ww. wpisu sądowego. Sąd stwierdził również, że skarżąca spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej, na rachunku bankowym strony skarżącej nie znajdują się żadne środki finansowe mogące pokryć choćby w części wpis sądowy od skargi a względem spółki toczy się postępowanie egzekucyjne. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, "B" sp. z o.o. w D. wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącego uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.