III SA/Gl 639/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-06-24
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zwrotu dotacji, prawidłowo oceniło zebrany materiał dowodowy i czy uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 KPA, w szczególności w zakresie wskazania konkretnych dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 KPA, poprzez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Sąd wskazał na ogólnikowe sformułowania organów, brak wskazania konkretnych dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o określeniu wysokości dotacji niewykorzystanej w terminie, pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 17 marca 2023 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2023 r. nr SKO.FD/41.4/55/2023/9817 w przedmiocie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie, pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 17 marca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 2979 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z 21 czerwca 2023 r. nr SKO.FD/41.4/55/2023/9817 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] z siedzibą w S. – dalej Strona, Fundacja - od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 17 marca 2023 r. Nr [...] w sprawie określenia: 1. dotacji niewykorzystanej w terminie w kwocie 600 zł, 2. dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 18292,28 zł; 3. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 400 zł utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że decyzją z 21 czerwca 2023 r. nr SKO.FD/41.4/55/2023/9817 określono stronie wysokość dotacji niewykorzystanej w terminie w kwocie 600 zł, dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 18292,28 zł, dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 400 zł przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego pt. [...], 2) datę od kiedy naliczane są odsetki za zwłokę.
W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania;
- art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 107 Kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego przez co wydano decyzję, która nie uzasadnia w sposób wystarczający na jakiej podstawie prawnej i faktycznej organ oparł swoje założenia,
- art. 8 Kpa przez nieprzyczynienie się przez organ I instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
- art. 10 Kpa w zw. z art. 40 Kpa, noszącego znamiona rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, przez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, w postaci prowadzenia postępowania bez udziału Strony oraz bez umożliwienia Stronie składania wniosków, uwag oraz zastrzeżeń co do postępowania, a nadto z całkowitym pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Po rozpoznaniu odwołania SKO nie uznało jego zasadności i w dniu 21 czerwca 2023r. utrzymało w mocy sporną decyzję.
SKO wskazało, iż organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1327 z póżn. zm.) przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów niniejszej ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania.
Dalej przywołało art. 251, art. 252, art. 61 ustawy o finansach publicznych, zwanej dalej "u.f.p." (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 póżn. zm.):
Wskazało na treść § 8 ust. 2 i 3 umowy zawartej z Fundacją z 6 marca 2020 r. nr [...] normującego zasady uznania założonych rezultatów za zrealizowane.
Wskazało, iż zakładane rezultaty i stopień ich zrealizowania obejmowały:
1) wydruk materiałów szkoleniowych (500 sztuk dla uczniów, min. 170 dla nauczycieli, min. 300 dla rodziców) — rezultat został osiągnięty,
2) przeszkolenie uczniów w zakresie tżcia bez przemocy (500) podczas 25 warsztatów — rezultat został osiągnięty,
5) przeszkolenie przedszkolaków w zakresie reagowania na przemoc i kształtowania postaw empatycznych (400 dzieci) podczas 25 warsztatów - z informacji uzyskanych od zespołów szkolno- przedszkolnych wynika, iż szkolenia dla dzieci nie odbyły się (rezultat nie został osiągnięty).
SKO wskazało, iż Fundacja otrzymała dotację w kwocie 20900 zł. Ponadto zobowiązała się do wniesienia wkładu finansowego własnego w kwocie 13000 zł, wkładu osobowego o wartością 4644 zł oraz wkładu rzeczowego o wartości 3050 zł. W korekcie sprawozdania wykazano, iż wykorzystano dotację w kwocie 20900 zł, natomiast suma wydatków poniesionych z dotacji na podstawie przedłożonej dokumentacji księgowej i złożonych wyjaśnień wynosi 12900 zł. Zatem Fundacja nie udokumentowała poniesienia wydatków z dotacji na kwotę 8000 zł i stanowi ona dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Środki finansowe własne zgodnie z korektą sprawozdania wynoszą 13000 zł, natomiast suma wydatków finansowanych ze środków własnych na podstawie przedłożonej dokumentacji księgowej wynosi 16 812 zł. Zatem w ocenie SKO Fundacja wniosła do zadania środki finansowe własne w kwocie o 3812 zł wyższej niż przewidywała umowa.
SKO wskazało, iż wyliczenie kwot dotacji podlegających zwrotowi w oparciu o przedłożone dokumenty księgowe oraz stopień osiągniętych rezultatów przedstawia się następująco:
1. Kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynosi 2053,00 zł (553 zł + 1500 zł),
2. Kwota dotacji niewykorzystanej w terminie realizacji zadania wynosi 600 zł,
3. Kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi 400 zł (250 zł + 150 zł),
4. Kwota środków własnych niezakwalifikowanych do rozliczenia zadania 15812 zł (93 zł + 69 zł + 7 650 zł + 4 500 + 3 500 zł),
5. Wartość wkładu rzeczowego niezakwalifikowanego do rozliczenia zadania wynosi 50 zł.
Wyliczenie łącznej kwoty do zwrotu z tytułu:
1. Dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynosi 18292,28 zł (8 000 zł + 2 053 zł + 8 239,28 zł),
2. Dotacji niewykorzystanej w terminie wynosi 600 zł,
3. Dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi 400 zł (250 zł + 159 zł).
Oceny przedłożonej korekty sprawozdania oraz dokumentów i wyjaśnień organ I instancji dokonał w oparciu o zapisy zawartej umowy oraz zaktualizowanej oferty ze szczególnym uwzględnieniem zakładanych rezultatów i kalkulacji przewidywanych kosztów realizacji zadania.
W korekcie sprawozdania końcowego z zadania wykazano zrealizowanie wszystkich zakładanych rezultatów zgodnie z zaktualizowaną ofertą. Jednak przedłożona dokumentacja tego nie potwierdziła. Przedłożone przez Fundację zaświadczenia ze szkół nie wskazywały jakiego zadania dotyczyły i w jakim czasie były przeprowadzone. Zestawienia były rozbieżne i niemożliwym było w ocenie organu odwoławczego stwierdzenie, jakie działania i w jakim wymiarze zostały zrealizowane. Dlatego też organ I instancji dokonał samodzielnej analizy stopnia osiągniętych rezultatów w oparciu o dokumentację przedłożoną na żądanie organu przez szkoły.
Na podstawie otrzymanych informacji zestawiono liczbę działań (warsztatów, szkoleń, spotkań), czas ich trwania oraz liczbę uczestników biorących udział w trybie stacjonarnym i Online. Ostatecznie w oparciu o oświadczenia szkół - odbiorców zadania, które w ocenie organu należało uznać za wiarygodne, określono faktyczną liczbę zrealizowanych działań, co pozwoliło określić stopień osiągnięcia zakładanych rezultatów.
SKO zauważyło, iż analizując dokumentację zgromadzoną w sprawie organ I instancji wziął pod uwagę trudne warunki (okres pandemii), w których realizowane było zadanie. Uwzględniono wszystkie zrealizowane warsztaty wskazane przez szkoły, również te, które odbyły się w grudniu mimo iż zgodnie z umową miały zostać zrealizowane do 30 listopada 2020 r.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z oświadczeń Fundacji wynika, że zrealizowała wszystkie działania w pełnym wymiarze i osiągnęła rezultaty w założonym zakresie. Powyższe nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonej przez organ I instancji dokumentacji. Przedłożone przez Fundację zaświadczenia o zrealizowaniu działań na terenie poszczególnych placówek oświatowych nie były dla organu I instancji i Kolegium wiarygodne z uwagi na brak oznaczeń pozwalających na identyfikację dotowanego zadania, np. daty przeprowadzenia działań, nazwy zadania, rodzaju działania. Ponadto w aktach sprawy znajduje się dokument, z którego jednoznacznie wynika, że część działań na prośbę Fundacji było kontynuowanych w lutym kolejnego roku, a więc po zakończeniu zadania.
SKO zwróciło uwagę, iż organ I instancji zwrócił się bezpośrednio do szkół o złożenie dodatkowych wyjaśnień, kierując się wyłącznie koniecznością uzupełnienia dokumentacji o informacje, mające na celu potwierdzenie zrealizowania założonych w ofercie rezultatów. W trakcie kontroli Fundacja podważyła wiarygodność oświadczeń złożonych przez szkoły na żądanie organu, argumentując, że szkoły nie miały możliwości zweryfikowania przeprowadzonych przez Fundację działań na ich terenie. Powyższe jednak zdaniem SKO oznaczałoby, że działania Fundacji odbywały się bez wiedzy i nadzoru szkoły, czemu nie dano wiary. Potwierdzeniem na brak wiarygodności zaświadczeń składanych przez Fundację, jest w ocenie SKO również zaświadczenie Zespołu Szkolno- Przedszkolnego nr [...] z brakiem podpisu przedstawiciela placówki oraz zestawienie zawierające informacje o dacie i ilości dzieci uczestniczących w warsztatach dla przedszkolaków. Jednak z informacji przekazanej kontrolującym bezpośrednio od placówki wynika, że warsztaty dla przedszkolaków nie odbyły się. Fundacja w piśmie z 15 listopada 2021 r. ([...]) wyjaśniła, że zamiast warsztatów "zostały nagrane filmiki dla przedszkolaków o tematyce zakładanej w projekcie, które udostępniano zainteresowanym placówkom".
Na wyliczenie wysokości dotacji do zwrotu nie miały w ocenie SKO wpływu błędy w opisie faktur, czy brak ujęcia dokumentów księgowych w ewidencji księgowej albowiem kwoty podlegające zwrotowi wynikają z niezrealizowania poszczególnych rezultatów, określonych w ofercie, w wymiarze co najmniej 80%.
Zdaniem SKO Fundacja nie przedłożyła innych dowodów finansowych, z których wynikałoby, że część albo całość zadania została zrealizowana prawidłowo.
SKO odnosząc się do odwołania zauważyło, że Strona została poinformowana o terminie przeprowadzenia kontroli oraz brała czynny udział w toczącym się postępowaniu, czego dowodem są:
1. Zawiadomienie nr [...] z 14 czerwca 2021 r. (nr dok. [...]; data doręczenia 21 czerwca 2021 r.), upoważnienia [...] i [...] z 23 czerwca 2021 r.,
2. Zawiadomienie o przedłużeniu kontroli nr [...] z 31 sierpnia 2021 r. ([...]), upoważnienia nr [...] i [...] z 30 sierpnia 2021 r.,
3. Zawiadomienie o kontynuacji kontroli nr [...] z 26 listopada 2021 r. ([...]), upoważnienia nr [...] i [...] z 23 listopada 2021 r.
Kolegium zauważyło, że powtórzenie postępowania kontrolnego jest bez- zasadne, nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa oraz przyczyniło by się do niepotrzebnego wydłużania postępowania administracyjnego.
Zaznaczyło, iż w przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym sporządzono dwa protokoły, protokół z 4 listopada 2021 r. doręczony Fundacji 8 listopada 2021 r. oraz z 18 stycznia 2022 r. doręczony Fundacji 24 stycznia 2022 r. z dowodami potwierdzającymi doręczenie Fundacji w aktach sprawy. W dniach doręczenia protokołów Fundacji nie działała przez pełnomocnika (pełnomocnictwo z dnia 27 czerwca 2022 r.). w związku z powyższym zarzut braku doręczenia protokołu z kontroli SKO uznało za niezasadny.
SKO wskazało, iż organ I instancji prawidłowo zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się, a zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim zapoznaniu się organu ze stanowiskiem końcowym Strony, w szczególności z wnioskiem o powtórzenie przeprowadzenia postępowania kontrolnego.
W skardze do WSA w Gliwicach strona postawiła organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 Nr 30, poz. 168 z późn. zm., zwanej dalej "Kpa") w zw. z art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do ustalenia, że:
a. organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie kontrolne, a Strona brała czynny udział w toczącym się postępowaniu wobec czego powtórzenie postępowania kontrolnego jest bezzasadne podczas gdy Strona wskazywała, iż w trakcie postępowania kontrolnego Organ I instancji nie informował Strony o podejmowanych czynnościach i mimo ponownego rozpoznania sprawy Organ I instancji nie przeprowadził ponownego postępowania kontrolnego mimo wniosków składanych przez Stronę, gdzie na nieprawidłowość przeprowadzonej kontroli zwrócił również uwagę organ II instancji w wydanej decyzji z dnia 24 sierpnia 2022 r.,
b. organ I instancji prawidłowo zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się, a zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim zapoznaniu się przez organ I instancji ze stanowiskiem końcowym Strony, podczas gdy to zostało wysłane do organu I instancji pismem z dnia 15 marca 2023 r. i doręczone do organu w dniu 17 marca 2023 r., a decyzja została wydana przez Organ 16 marca 2023 r. wobec czego organ I instancji nie posiadał fizycznej możliwości do zapoznania się ze złożonym stanowiskiem końcowym Strony,
c. organ I instancji zapoznał się z wnioskiem Strony o ponowne przeprowadzenie postępowania kontrolnego podczas, gdy organ I instancji nie rozpoznał złożonego przez Stronę wniosku, jak i nie poinformował Strony o sposobnie rozpoznania złożonego przez Stronę wniosku,
d. Strona dokonała nieprawidłowego wydatkowania środków z udzielonych dotacji w warunkach, gdy Strona wykazała w złożonej dokumentacji prawidłowość wydatkowania środków z uwzględnieniem warunków panującej pandemii COVID-19,
e. Ze zgromadzonego w toku kontroli materiału dowodowego można przyjąć, że Strona nie wywiązała się z obowiązków wynikających z umowy, podczas gdy Organ I instancji, a w ślad za nim Organ II instancji, opierały się m.in. na dokumentach w postaci maili pochodzących od nieznanych osób lub od osób nie posiadających umocowania do reprezentowania jednostek organizacyjnych,
2. naruszenie art. 8 Kpa, poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, przez:
a. nieinformowanie Strony o przeprowadzonych czynnościach w toku postępowania kontrolnego,
b. przyjęcie, iż Strona nie dopełniła wszelkich obowiązków doręczenia wskazanej dokumentacji podczas, gdy Strona była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym oraz do składania jakichkolwiek wyjaśnień czy też wniosków,
c. pominięcie przez Organ I instancji wniosków, czy też stanowisk złożonych przez Strony,
3. naruszenie art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, w postaci prowadzenia postępowania bez jej udziału oraz bez umożliwienia składania wniosków, uwag oraz zastrzeżeń co do postępowania, a nadto z całkowitym pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w szczególności brak uwzględnienia stanowiska końcowego Strony, doręczonego Organowi w dniu 17 marca 2023 r.,
4. naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 Kpa poprzez niewskazanie w skarżonym postanowienia uzasadnienia faktycznego i prawnego, wskazującego czytelnie na motywy jakie kierowały Organem II instancji przy wydaniu skarżonej decyzji, w szczególności:
a. niewyjaśnienie jakie dokładnie dowody legły u podstaw uznania, że dotacja nie została prawidłowo rozliczona, w szczególności całkowite nie odniesienie się do treści składanych zarzutów do przeprowadzonej kontroli, czy też zarzutów dotyczących pozyskiwania informacji od osób nieuprawnionych,
b. nie odniesienie się w treści uzasadnienia skarżonej decyzji do zarzutów odwołania, zarówno w zakresie zarzutów natury faktycznej, jak i zarzutów natury prawnej, a nadto nieodniesienie się przez Organ II instancji do zarzutu wadliwości przeprowadzenia kontroli.
Wobec powyższego wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie decyzji Organu II instancji i przekazanie sprawy do dalszego prowadzeniu temu organowi, zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych,
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajął w tej sprawie następujące stanowisko ;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2023 r., poz.1634., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczenia wymaga, iż w sytuacji kiedy skarga zarzuca naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ten zarzut. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd wobec postawienia w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie ten zarzut.
W skardze strona podniosła zarzut naruszenia przepisów procesowych poprzez brak przeprowadzenia ponownego postępowania kontrolnego, zarzut naruszenia przepisów postępowania a to: art. 7, w zw. z art. 77, art. 80, art. 8, art. 10 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie WSA zarzut naruszenia przepisów postępowania zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania nad jego przebiegiem. W toku postępowania organ administracji publicznej powinien więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7) oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8). Stosownie do art. 80 KPA organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Organ administracji publicznej przed wydaniem rozstrzygnięcia ma zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, a prawidłowość jego przeprowadzenia nie powinna budzić wątpliwości. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Stąd obowiązek organu zebrania dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Z akt sprawy wynika, że organ II instancji nie przeprowadził "własnego" postępowania dowodowego, lecz orzekał wyłącznie na podstawie dokumentów uzyskanych przez Prezydenta Miasta R., które w toku całego postępowania były przez stronę kwestionowane jako niewystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można jednocześnie przy tym uznać, iż materiał dowodowy uzyskany przez ten organ uzasadniał wydanie decyzji z dnia 17 marca 2023r. w sytuacji, gdy treść decyzji nr [...] Prezydenta Miasta R. cechuje bardzo duża ogólność w zakresie braku podania szczegółowych dokumentów, w oparciu o które organ ten wywiódł wnioski o konieczności wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości dotacji do zwrotu w związku z realizacją zadania "[...]". I tak z analizy dokumentacji finansowej przedłożonej do korekty sprawozdania i stopnia osiągnięcia zakładanych rezultatów wynika, iż w zakresie przeprowadzenia spotkań dla rodziców na terenie R. w zakresie wynagrodzenia psychologa objętego fakturą [...] z 11.08.2020 na kwotę 9250 zł, w tym na wynagrodzenie psychologa – spotkania dla rodziców 4500 zł rezultat nie został osiągnięty. Wniosek ten wywiedziono z "informacji uzyskanych od szkół wskazanych przez Fundację, przeprowadzono 1 szkolenie podczas którego przeszkolono 165 rodziców, a zakładano przeszkolenie min. 300 podczas 15 spotkań. Jednak w tym zakresie organ I instancji nie wskazał jakie konkretnie szkoły były zapytywane w tym względzie i jakie informacje które konkretne szkoły wskazały. Podobny wniosek dotyczy oceny organu I instancji w aspekcie realizacji zadania dot. przeprowadzenia spotkań rodziców na terenie szkół w R.. W tym względzie podał Prezydent, iż z "informacji uzyskanych od zespołów szkolno - przedszkolnych wskazanych przez Fundację, nie przeprowadzono szkoleń dla dzieci, a zakładano przeszkolenie dzieci podczas 25 warsztatów i nie osiągnięto zakładanego rezultatu, co skutkowało nie -uznaniem środków własnych w kwocie 3500 zł. Jednak i w tym zakresie organ I instancji nie wskazał, jakie konkretnie zespoły szkolno-przedszkolne były rozpytywane w tym względzie i jakie informacje konkretne zespoły szkolno - przedszkolne podały. Powyższe ogólne sformułowania organu I instancji nie poparte konkretnymi dowodami zawarte w treści decyzji tego organu powodują, iż decyzja w tym zakresie jest wadliwa i nie czyni zadość wymogom art. 107 § 3 Kpa, co uzasadnia jej usunięcie z obrotu prawnego albowiem organ odwoławczy w jakikolwiek sposób błędów w tym zakresie nie usunął rozpoznając ponownie sprawę merytorycznie w ramach postępowania odwoławczego. W tych ramach zaś winien jako organ merytorycznie rozpoznający sprawę w ramach postępowania odwoławczego wskazać konkretne dowody w oparciu o które wywiódł, iż uzasadnioną jest decyzja w przedmiocie nałożenia na Stronę w trybie art. 252 u.f.p. obowiązku zwrotu dotacji celowej, jako pobranej w nadmiernej wysokości, niewykorzystanej w terminie oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na łączną kwotę w wysokości 19292,28 zł wraz z odsetkami przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego pt, [...]. Tego w treści spornej decyzji brak. Organ odwoławczy oparł się jedynie na ogólnikowych sformułowaniach zawartych w treści organu I instancji co oznacza, iż w ten sposób doszło do naruszenia art. 107 § 3 KPA,, który to stanowi iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przykładowo można wskazać, iż organ ten w treści decyzji wskazał iż cyt" Przedłożone przez Fundację zaświadczenia o zrealizowaniu działań na terenie poszczególnych placówek oświatowych nie były dla organu I instancji, jak też Kolegium wiarygodne z uwagi na brak oznaczeń pozwalających na identyfikację dotowanego zadania, np. daty przeprowadzenia działań, nazwy zadania, rodzaju działania. Nie było możliwe stwierdzenie, że przedłożone zaświadczenia dotyczą dotowanego zadania." W tym zakresie nie wskazano jednak o jakie konkretnie zaświadczenia chodzi, z jakiej daty, przez kogo wystawione, jakiego zadania dotyczą.
Zauważenia także wymaga, iż organ I instancji nie dopełnił wymogów wynikających z art. 10 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tym względzie zauważyć należy, iż organ I instancji pismem z dnia 3 marca 2024r. poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do dowodów zebranych w aktach sprawy wyznaczając 7 dniowy termin w tym zakresie, który upływał 15 marca 2023r. Pismem z tej daty strona z tej możliwości skorzystała wnosząc do organu pismo i kwestionując w mim procedowanie na podstawie przeprowadzonej kontroli. Zakwestionowała to, iż organ działając za pomocą wiadomości e-mail zwrócił się do poszczególnych placówek o potwierdzenie realizacji działań objętych udzieloną dotacją. Zdaniem strony, mając na względzie sposób prowadzenia postępowania w sprawie i formę uzyskanych odpowiedzi nie sposób jest ustalić czy osoby udzielające odpowiedzi były umocowane do składania określonych oświadczeń, a także czy uzyskana informacja była prawdziwa. Strona jednocześnie podkreśliła przy tym, iż przedłożone przez nią oświadczenia zawierają podpisy osób uprawnionych.
Okoliczności te skład orzekający podnosi z tej przyczyny, iż strona mocno akcentuje wadliwość tych dowodów w skardze, a stanowiły one m.in., jak wynika z treści decyzji I i II instancji podstawę, ich wydania. Jednak gdy strona kwestionowała ich legalność obowiązkiem organu I instancji była ich ocena i konieczność wyartykułowania w treści wydanej decyzji stanowiska w tym zakresie. Skoro organ I instancji zakończył procedowanie w sprawie wydając w dniu 17 marca 2023r. decyzję z pominięciem zarzutów sformułowanych w piśmie z 15 marca 2023r. wystosowanym w trybie art. 10 kpa i jednocześnie nie wskazał w oparciu o jakie dowody zgromadzone w sprawie dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w ten sposób naruszył nie tylko art. 10 Kpa ale także art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa .
Podsumowując, zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji, podobnie jak w poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie dokonano kluczowych z punktu widzenia zastosowania art. 252 u.f.p. ustaleń faktycznych.
Skoro zatem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ich uchylenie znajduje uzasadnienie w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach oparto o treść art. 200 i 205 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło