III SA/Gl 64/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Asesor WSA Marzanna Sałuda (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi D.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] wydanym w oparciu o art. 134 w związku z art.144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000. Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 18 , art. 23 §1 i § 4 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005r. Dz. U. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, zostawiając je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy . Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...] mocą którego umorzył w części koszty egzekucyjne w kwocie: [...] zł stanowiące zapłatę za zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego do tytułu wykonawczego nr [...] i zaliczył kwotę umorzonych kosztów egzekucyjnych na należność objętą tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym przez wierzyciela tj. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. wobec Pani D.J. W rozstrzygnięciu zawarto pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Postanowienie to odebrała Pani D.J. w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. którego wpływ odnotowano w Urzędzie Skarbowym w Z. w dniu [...] r. D. J. zwróciła się z prośbą o uwzględnienie późniejszego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...], wskazując iż jest chora . Zażalenie na wskazane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] D. J. a złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] a następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych W uzasadnieniu wskazano, iż strona pouczona była o treści art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określającym 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia, liczony od daty otrzymania aktu . Powołano także art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 17§ 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako przepisy mające zastosowanie w sprawie, podnosząc iż 7 - dniowy do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...] r. Zażalenie złożono pismem z dnia [...] r. (wpływ do organu egzekucyjnego w tym samym dniu) , co skutkowało koniecznością stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia o czym orzeczono i w konsekwencji pozostawiono zażalenie bez merytorycznego zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona nie precyzuje zarzutów przeciwko skarżonemu orzeczeniu wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Opisuje swoje negatywne doświadczenia wynikające z kontaktów z pracownikami urzędów, Domu Pomocy Społecznej w Z. Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie , pracownikami ZUS, którzy nie potrącali z emerytury prawidłowej wysokości należności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej , co skutkuje obecnymi sporami. Kwestionuje pobór w wysokości 70 % w drodze postępowania egzekucyjnego należności z otrzymywanej emerytury za pobyt w Domu Opieki Społecznej w Z. Wskazuje przy tym, iż obciążanie jej dochodów emerytalnych pozbawia jej możliwości nabycia lekarstw niezbędnych z racji podeszłego wieku . Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w spornym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonym akcie. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub procesowe - w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu argumentacja skargi skierowana na nieprawidłowości występujące w ocenie skarżącej w zakresie działania organów egzekucyjnych wynika z nieporozumienia związanego z niedostatecznym rozróżnieniem przez skarżącą poszczególnych instytucji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności pierwszego etapu postępowania zażaleniowego (postępowania wstępnego) oraz etapu drugiego tj. postępowania rozpoznawczego. Pierwszy z wymienionych etapów jest to etap badania formalnego, a czynności podejmowane w tym czasie przez organ ograniczają się jedynie do ustalenia zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności zażalenia. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek dopuszczalności zażalenia wówczas wydawane jest postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art.144 który kończy nie tylko ten etap postępowania, lecz jednocześnie całe postępowanie zażaleniowe (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie). Natomiast pozytywny rezultat wskazanych wyżej czynności rodzi prawo i obowiązek organu zbadania sprawy w ramach wskazanego wyżej postępowania rozpoznawczego. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy, zaakcentowania wymaga, że przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest tylko i wyłącznie skontrolowanie prawidłowości postanowienia z [...] r. wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., w którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]. nr [...] i pozostawił je bez rozpatrzenia. W niniejszym postępowaniu sądowo- administracyjnym nie może być zatem badana zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko stronie skarżącej ani legalność postanowienia w przedmiocie którego strona złożyła zażalenie. Przechodząc do kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy przywołać art. 134 k.p.a. Stosownie do tych przepisów organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie zaś z art.144 k.p.a w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (Rozdział 11 k.p.a. dotyczy zażaleń) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań . Uwzględniając powyższe, organ zażaleniowy przy stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia winien stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Zaskarżone orzeczenie nie zostało w ten sposób sformułowane jak też mieści się w nim dodatkowe stwierdzenie "pozostawia zażalenie bez merytorycznego rozpatrzenia. Jednakże, w ocenie Sądu, omówiona wadliwość zaskarżonego postanowienia nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, stąd nie jest możliwe (z tego tylko powodu) wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanego aktu. Omówione wyżej stwierdzenie należy uznać za swoistą nadinterpretację przepisu art. 134 k.p.a. przy posiłkowym stosowaniu art. 144 k.p.a, bowiem stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia zażalenia samo przez się rozumiane jest jako niemożność rozpatrzenia (merytorycznego) wniesionego środka zażaleniowego. Przechodząc dalej do oceny legalności postanowienia należy wskazać, iż podstawę prawną postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. nr [...] stanowiły przepisy art.17 art. i art. 64e ustawy z dnia 16 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.;). Stosownie do tych przepisów o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie zaś z art.64e § 5 tej ustawy na postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych służy zażalenie zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Z powołanych przepisów wynika zatem, iż w sytuacji jaka miała miejsce, to jest w sytuacji wydania postanowienia dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych służyło stronie zażalenie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Doręczenie postanowienia z [...] r. nr [...] nastąpiło w dniu [...] r. zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] r. Tymczasem zażalenie wniesiono w dniu [...] r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia . Za prawidłowe zatem uznać należy zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia . W tym stanie rzeczy powyższą skargę oddalono uznając ją za niezasadną, a to na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .