III SA/Gl 640/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 maja 2024 r. nr SKO.FD.41.4/68/2024/4960 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 24.05.2024 r. nr SKO.FD.41.4/68/2024/4960 660/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium, organ odwoławczy",) na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") po zapoznaniu się z zażaleniem G. J. – dalej strona, skarżący na postanowienie z 17 stycznia 2024 r., nr [...] Prezydenta Miasta G. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej określenia kwoty dotacji za lata 2021-2022 do zwrotu do budżetu miasta G. oraz ustalenia terminu naliczania odsetek w odniesieniu do dotacji na zadania publiczne dotyczące opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Niepublicznym Żłobku [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Stan sprawy jest następujący: Postanowieniem z 17 stycznia 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie określenia kwoty dotacji za lata 2021-2022 do zwrotu do budżetu miasta G. oraz ustalenia terminu naliczania odsetek w odniesieniu do dotacji na zadania publiczne dotyczące opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Niepublicznym Żłobku [...]. Od powyższego postanowienia zażalenie złożył skarżący podnosząc, że w przedmiotowej sprawie został złożony pozew do Sądu Okręgowego w G. na podstawie art. 189 k.p.c. o ustalenie skuteczności oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy. Zdaniem skarżącego nie jest możliwe wydanie decyzji bez zbadania skuteczności złożonego oświadczenia woli. Wydając postanowienie w dniu 24.05.2024r. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zatem zbadanie przesłanek formalnych dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia. Niedopuszczalność środka zaskarżenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji; odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Kolegium przyjęło, że zażalenie jest niedopuszczalne, jeżeli: a) postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, b) gdy czynność organu administracji publicznej nie jest postanowieniem administracyjnym, c) gdy konkretny przepis prawa nie przewiduje zażalenia na określone postanowienie bądź d) gdy zażalenie wniósł podmiot, który w sposób oczywisty nie posiada legitymacji zażaleniowej. Wskazało, iż stosownie zaś do art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowie podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Z przepisu art. 141 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że zażalenie przysługuje na następujące postanowienia: "o zawieszeniu postępowania" oraz "o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania". Natomiast postanowienia "o odmowie zawieszenia postępowania oraz "podjęcie zawieszonego postępowania" są już czynnościami niezaskarżalnymi. Zmianę w tym zakresie wprowadziła nowelizacja k.p.a. dokonana ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. Wydane postanowienie Prezydenta Miasta G. z dnia 17 stycznia 2024 r., nr [...] dotyczyło odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu dotacji. Zaskarżone postanowienie zawierało błędne pouczenie co do możliwości wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Natomiast z treści przywołanego art. 101 § 3 k.p.a. wynika jednoznacznie, że na rozstrzygnięcia w tym przedmiocie zażalenie nie służy. Błędne pouczenie dokonane przez organ nie kreuje dla strony postępowania uprawnień nieprzewidzianych normami ustawowymi, a wobec tego nie stwarza prawa do skutecznego złożenia zażalenia. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie wstępne, Kolegium wyjaśniło, że argumenty te nie mogły być przedmiotem rozważań organu odwoławczego, gdyż nie mógł on z wyżej wskazanych względów przystąpić do rozpatrzenia zażalenia. Ponadto, strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli. Zgodnie bowiem z treścią art. 142 k.p.a. strona wskazane wyżej postanowienie może kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił naruszenie art. 103 § 3 kpa poprzez uznanie, iż na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie, podczas gdy został pouczony iż taki środek zaskarżenia mu przysługuje. W konsekwencji wniósł o uwzględnienie skargi w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia organu, w którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. Organ wydał takie rozstrzygniecie na podstawie między innymi art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie, zażalenie nie służy od decyzji, postanowienia która nie weszła do obrotu prawnego lub, gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Natomiast niedopuszczalność odwołania, zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia tego środka przez osobę niemająca legitymacji do wniesienia tegoż środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 315/24).  W niniejszej sprawie postanowieniem z 17 stycznia 2024r., nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej określenia kwoty dotacji za lata 2021-2022 do zwrotu do budżetu miasta G. oraz ustalenia terminu naliczania odsetek w odniesieniu do dotacji na zadania publiczne dotyczące opieki nad dziećmi w wieku do łat 3 w Niepublicznym Żłobku [...] funkcjonującym przy ul. [...], a skarżący w piśmie z 15 lutego 2024 r. wniósł zażalenie na to postanowienie. Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie organu jest zgodne z prawem. Przede wszystkim wskazać należy iż klasyczne administracyjne postępowanie zażaleniowe składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania rozstrzygnięcia. W fazie wstępnej organ jest obowiązany ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Zagadnienie dopuszczalności zażalenia należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych zażaleniu przez k.p.a. lub przez inne przepisy szczególne. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Ponadto należy zauważyć, iż organ II instancji, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia, nie wchodzi już w ocenę jego zasadności (tj. nie bada kwestii merytorycznych). Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Zażalenie, jako zwyczajny, samodzielny i formalny środek prawny, służy jedynie od rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji pierwszej instancji w formie postanowienia, które są wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Kolegium w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie z 17.01.2024r. Nr. SKO.FD/41.4/68/2024/4960 Prezydenta Miasta K. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej określenia kwoty dotacji za lata 2021-2022 do zwrotu do budżetu miasta G. oraz ustalenia terminu naliczania odsetek w odniesieniu do dotacji na zadania publiczne. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem możliwości jego zaskarżenia. Zatem organ nie miał również prawnych możliwości odniesienia się do merytorycznych zarzutów podniesionych w przedmiocie legalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako całkowicie bezzasadną.