III SA/Gl 641/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-07-06

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z dwóch emerytur obciążonych egzekucją, ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, którego dochód z dwóch emerytur obciążonych egzekucją, po odliczeniu kosztów mediów i leczenia, nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych i ustanawiając dla niego adwokata, uznając, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący H.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wynikającą z niskich dochodów z dwóch emerytur, które są dodatkowo obciążone egzekucją komorniczą. Ponosi również wysokie koszty leczenia. Po analizie dokumentów potwierdzających dochody i wydatki, sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. Skarżący H.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Żądanie jego obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że utrzymuje się razem ze swoją żoną wyłącznie z emerytur, których otrzymywane kwoty są pomniejszone o egzekucje komornicze ("które razem wynoszą 1.715,87 zł"). Wydatki związane z zakupem leków z uwagi na choroby skarżącego i jego żony zamykają się w kwocie około 450 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki na media zamykają się średnio w kwocie 250 zł, a pozostała kwota pozwala "ledwo przeżyć" i to bez opłat czynszowych i kosztów związanych z ogrzewaniem mieszkania. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną G.C. Na dochód ich wspólnego gospodarstwa domowego składają się dwa świadczenia emerytalne: wnioskodawcy w kwocie 1.247,96 zł oraz jego żony w kwocie 483 zł. Strona nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomości. Do wniosku dołączone zostały kserokopie decyzji ZUS o waloryzacji emerytur. Z decyzji z dnia [...] r., dotyczącej żony strony wynika, że jej świadczenie zamyka się w kwocie 755 zł. Natomiast ze stosownej decyzji z dnia [...] r., dotyczącej wnioskodawcy wynika, że jego faktycznie wypłacane świadczenie emerytalne zamyka się w kwocie 1.247,96 zł. Z tego świadczenia, egzekwowana jest kwota 455,02 zł miesięcznie (egzekucja administracyjna). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2011 r. skarżący nadesłał szereg kserokopii rachunków, obrazujących miesięczne wydatki oraz dokumenty, o które był wezwany. W piśmie przewodnim z dnia [...] r. strona oświadczyła, że nie posiada razem ze swoją żoną żadnych innych dochodów poza swoją emeryturą i nie posiadają również żadnych oszczędności. Strona nadesłała do akt wyciąg ze swojego konta bankowego i zaznaczyła, że jest to jedyne konta bankowe, jakie posiada. Koszty mediów oraz koszty leczenia zamykają się miesięczną kwotą około 660 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na wyżywienie i dodatkowe koszty związane z leczeniem. Wydatki ponoszone w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego znajdują potwierdzenie w nadesłanych kserokopiach faktur i rachunków potwierdzających dokonywanie tych opłat. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że H.C. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek skarżącego obejmuje więc żądanie przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona skarżąca z pewnością znajduje się razem ze swoją małżonką w trudnej sytuacji materialnej. Ich wspólny dochód stanowią dwa świadczenia emerytalne uzyskiwane przez każdego z nich. Dochód uzyskiwany z tego tytułu zamyka się w kwocie średnio 1.730 zł miesięcznie. Ich świadczenia emerytalne są dodatkowo zajęte w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Należy zaznaczyć, że po uregulowaniu opłat za media pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym kwota około 1.070 zł. Należy jednak mieć na uwadze, że z tej kwoty należy zakupić żywność na okres miesiąca dla dwóch osób. Nie należy tracić również z pola widzenia tego, że wnioskodawca oraz jego małżonka są osobami starszymi i schorowanymi, a w związku z tym ponoszą dodatkowe opłaty związane z intensywnym leczeniem. Jednocześnie z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na rachunku tym jest debet, czyli występuje na nim saldo ujemne. Uwzględniając powyższe dane należy stwierdzić, że skarżący z pewnością nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to zwolnieniem go od kosztów sądowych i ustanowieniem dla niego fachowego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło