III SA/Gl 642/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku w przedmiotowej sprawie, skarżący M.M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że nie jest w stanie opłacić kosztów, gdyż jest jedynym żywicielem rodziny i ma na utrzymaniu trzy osoby. Żona nie pracuje, córka studiuje, a syn jest uczniem liceum ogólnokształcącego. Sytuacja ta powoduje zwiększone wydatki. Skarżący zamieszkuje u rodziców, którzy od dłuższego czasu przebywają w [...]. W tej sytuacji samodzielnie ponosi wszelkie koszty utrzymania domu rodziców. Wspólne gospodarstwo wnioskodawca prowadzi ze swoją żoną E.M. oraz dwójką dzieci: B. i A. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani zasobów pieniężnych. Jest natomiast właścicielem samochodu osobowego z [...] r., który jest nadal zajęty przez ZUS. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje dochód w kwocie [...] zł. Strona została wezwana zarządzeniem referendarza z dnia 30 marca 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT – 37) za 2009 r.: swoje i swojej żony (wspólne zeznanie), wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla firmy skarżącego, bilans firmy za okres od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r., kopie księgi przychodów i rozchodów, zaświadczenie organu skarbowego o tym, że zajęcie samochodu skarżącego na poczet jego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest nadal aktualne, oraz oświadczenie małżonki skarżącego o tym, że nadal nie prowadzi działalności gospodarczej i w bieżącym roku nie uzyskuje żadnych dochodów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wraz ze skargą kasacyjną, zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Na mocy postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 9 września 2009 r. skarżący został już zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy dokonać porównania sytuacji materialnej wnioskodawcy z okresu, kiedy przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (wrzesień 2009) z jego obecną sytuacją materialną. Porównanie to pozwoli ustalić, czy aktualny stan majątkowy skarżącego uległ pogorszeniu, czy też poprawie, a to z kolei znajdzie swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydanym po rozpoznaniu wniosku. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że skarżący oświadczył, że jego dochód miesięczny oscyluje w granicach [...] zł brutto. Faktycznie jednak, prowadzona przez niego działalność wykazuje obecnie straty. Tymczasem, rozpoznając poprzedni wniosek o prawo pomocy, dokonując analizy księgi przychodów i rozchodów za okres pierwszych sześciu miesięcy roku 2009, należało stwierdzić, że skarżący osiągał dochód z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w uśrednionej kwocie miesięcznej w wysokości [...] zł. Małżonka skarżącego nie uzyskuje aktualnie żadnego dochodu. Tylko więc na wnioskodawcy ciąży obowiązek utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego. Na marginesie należy jeszcze zaznaczyć, że nadal aktualne jest zajęcie samochodu na poczet zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, dokonanego w dniu [...], chociaż samochód ten jest w dyspozycji strony, ponieważ został pozostawiony pod jej dozorem. Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że jego obecna sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu z września 2009 r. Nie jest on aktualnie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nawet w kwocie 50 zł, tym bardziej, że obowiązek taki powstał w sześciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (III SA/Gl 640 – 645/09). W tej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek, strona skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.