III SA/Gl 642/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-11-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą fizyczną, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej dochody wraz z dochodami męża, pomimo zajęcia części wynagrodzenia, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w trzynastu toczących się sprawach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wskazała na trudną sytuację majątkową, utrzymywanie małoletniej córki i niepełnosprawnego ojca, a także zajęcie wynagrodzenia. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i majątkową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wypełnionego urzędowego formularza PPF wynika, że wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca wraz z mężem utrzymuje ich wspólną małoletnią córkę oraz niepełnosprawnego ojca skarżącej, który faktycznie znajduje się pod jej opieką. Obecnie wynagrodzenie skarżącej jest zajęte przez organ celny, a kwota którą otrzymuje faktycznie tytułem wynagrodzenia nie przekracza kwoty minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Opłaty sądowe w sprawie są na tyle wysokie, że strony nie stać na poniesienie ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie samej i swojej rodziny.
Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem I. C. (obywatelem Republiki Czeskiej) oraz z córką K. ([...] lat).
Na regularne, miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę strony i jej małżonka – w obu przypadkach kwota oscyluje w granicach 1.500 zł brutto.
Na majątek strony składa się mieszkanie o powierzchni [...] m2. wnioskodawca nie posiada żadnych innych ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro.
Strona podała w formularzu orientacyjne kwoty miesięcznego utrzymania domu: czynsz – 290 zł; prąd elektryczny – 220 zł; gaz – 310 zł; wywóz nieczystości – 70 zł; telefon – 80 zł; Internet – 55 zł; lekarstwa dla małżonka – 80 zł.
Do urzędowego formularza wniosku PPF strona dołączyła następujące dokumenty: informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2011 r. (druk PIT-11); aneks do umowy o pracę z dnia [...] r.; mzdovy list zamestnance za rok 2010 i manesova [...] oraz pokwitowanie zapłaty za prąd i gaz (czeskie dokumenty, odpowiednio: zestawienie wynagrodzeń za pracę małżonka strony za rok 2010 i zestawienie należności czynszowych dotyczących mieszkania małżonka wnioskodawcy); kserokopię ugody z dnia [...] r.; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca wnioskodawcy z dnia [...] r.; protokół o stanie majątkowym strony i kserokopie 7 zawiadomień Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. (nr od [...] do [...] i [...]) skierowanych do pracodawcy skarżącej (stanowiących podstawę zajęcia jej wynagrodzenia) – na łączną kwotę [...] zł.
Jednocześnie, w piśmie przewodnim z dnia [...] r., skarżąca oświadczyła, że jej adres podany na formularzu PPF jest de facto jedynie jej adresem korespondencyjnym, ponieważ faktycznie wnioskodawca mieszka razem ze swoim mężem w C.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 12 listopada 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie określonych dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała: wydruk ze swojego rachunku bankowego prowadzonego w Banku "A"; wydruk z konta swojego męża prowadzonego w "B" Bank; postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] na mocy którego zwolniona spod egzekucji wierzytelności wpływające na rachunek bankowy skarżącej, stanowiące jej wynagrodzenie za pracę; kserokopie formularzy zapłaty za telefon (68,10 zł za wrzesień 2012 r. i 67,09 zł za października 2012 r.).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. C., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca przedstawiła w sposób dostateczny i wystarczający aktualny stan majątkowy i finansowy wspólnego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje. Analiza przedłożonego przez stronę materiału źródłowego pozwala stwierdzić, że spełnia ona przesłanki skutkujące uwzględnieniem w całości złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
A. C. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem ze swoim mężem I. C. i ich wspólną, [...] córką K. Skarżąca wykazała wysokość miesięcznego wynagrodzenia uzyskiwanego przez siebie w Polsce (wynagrodzenie to oscyluje w granicach minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę), jak również wynagrodzenie jej małżonka, pracującego w Republice Czeskiej. Łączny, miesięczny dochód ich wspólnego gospodarstwa domowego będzie wynosił obecnie około 2.500 zł. Należy mieć na uwadze fakt, że strona posiada na utrzymaniu małoletnią córkę, która uczęszcza do szkoły.
Wydatki wyszczególnione przez stronę zamykają się w kwocie około 1.150 zł, należy jeszcze jednak uwzględnić całokształt wydatków związanych z zakupem żywności, odzieży, środków czystości, jak również wydatków związanych z wychowaniem małoletniej córki.
Na marginesie, należy zaznaczyć, że strona nie wyjaśniła kwestii związanych z pomocą udzielaną swojemu niepełnosprawnemu ojcu – nie wskazała mianowicie jakiego rzędu kwoty przeznacza miesięcznie na tę pomoc. Dokonując jednak oceny całokształtu sytuacji majątkowej skarżącej i jej gospodarstwa domowego, analizując jej przychód i wydatki, oraz fakt występowania zaległości podatkowych, które są przedmiotem postępowania egzekucyjnego, należy stwierdzić, że strona nie będzie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi.
Nie należy tracić z pola widzenia bardzo istotnego faktu; aktualnie toczy się przed tutejszym Sądem 13 spraw sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 87 – 92/12; 642/12 i 1531 – 1536/12). W każdej z tych spraw ciąży na skarżącej obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Łączny wpis sądowy od skarg w ww. trzynastu sprawach wynosi 9.714 zł. Kwota ta faktycznie znajduje się, zdaniem rozpoznającego wniosek, poza zasięgiem możliwości finansowych wnioskodawcy, a uiszczenie jej z pewnością pociągnęłoby za sobą wyraźny uszczerbek w utrzymaniu strony i jej rodziny.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło