III SA/Gl 646/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków WSA Małgorzata Walentek Protokolant : referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. nie stwierdził u p. M. F. choroby zawodowej uszkodzenia pylicy płuc wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Zaś w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Szpital instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Dalej stwierdzono, iż p. F. pracował w latach 1961 – 1987 w "A" S.A., gdzie był narażony na działanie pyłów zwłókniających. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu p. M. F. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Bowiem jego obecny stan zdrowia, duszności, kaszel są następstwem warunków w jakich pracował przez 21 lat. Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową. W rozpoznanej sprawie dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u p. F. pylicy płuc. Ustaliły, iż w oparciu o analizę radiogramów klatki piersiowej , iż u badanego nie wystąpiły typowe zmiany radiologiczne zgodne ze standardem radiograficznym płuc Międzynarodowego Biura Pracy, upoważniające do rozpoznania choroby. Dlatego, chociaż p. F. pracował w narażeniu go na działanie pyłów zwłókniających zawierających wolną krzemionkę, a więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania pylicy płuc nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach p. M. F. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i stwierdzenia u niego choroby zawodowej, będącej następstwem trudnych warunków, w jakich pracował przez 21 lat. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Podtrzymał argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Dalej wskazać także należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sad rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami, zarzutami skargi oraz przytoczoną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Natomiast w odniesieniu do postępowań w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczętych przed dniem 2 września 2002r., zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). Zatem dla oceny zarzutu skarżącego zasadnicze znaczenie ma ustalenie, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie brak w aktach kopii zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej lub skierowania skarżącego przez lekarza na badanie w Poradni Chorób Zawodowych. Nie sporządzono, bądź nie dołączono do akt karty oceny narażenia zawodowego pracownika. Natomiast dołączono kserokopię wywiadu środowiskowego dotyczącego przebiegu i warunków pracy noszący datę [...] 2002r.. w którym jako czynniki szkodliwe wskazano pył przemysłowy i hałas. Orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. – Poradnię Chorób Zawodowych w S. wydano dopiero [...] r. Z tego dokumentu także nie wynika, kto skierował skarżącego na specjalistyczne badania do placówki diagnostycznej, lekarz zgłaszający podejrzenie choroby, czy inspektor sanitarny i kiedy to uczyniono. W sprawie nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania. Nie wiadomo, czy wszczęto je na jego wyraźny wniosek i kiedy to uczyniono. Data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego ma istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem definicja choroby zawodowej w ujęciu przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych ( ... ) różni się od definicji tej choroby zawartej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych z 1983r. W ujęciu przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. chorobę zawodową można było stwierdzić, jeżeli placówka diagnostyczna rozpoznała u pracownika chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, a w dochodzeniu epidemiologicznym ustało, iż pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Istniało wówczas domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy mogącymi ją wywołać. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zasad ( ... ) z 2002r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych i jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ponadto postępowanie o rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej rozpoczyna się od zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, które to zgłoszenie dokonywał zakład społecznej służby zdrowia, lekarz, zakład zatrudniający pracownika bądź sam pracownik - § 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2002r.. W oparciu o materiał zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie. Tym samym nie można przesądzić, w oparciu o które przepisy materialnego należy rozstrzygnąć sprawę. Także za nieprawidłowe należy uznać przeprowadzenie w sprawie dochodzenie epidemiologicznego dopiero [...] 2004r., a więc po wydaniu przez obie placówki diagnostyczne ich orzeczeń. Nie wiadomo zatem w oparciu o jakie materiały oceniła narażenie pracownika na działanie czynnika szkodliwego i wpływ tego czynnika na możliwość zachorowania przez niego na pylicę płuc. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylono zaskarżoną decyzję. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania uchylonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku, na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ inspekcji sanitarnej w pierwszej kolejności winien ustalić, kiedy faktycznie rozpoczęto postępowanie w sprawie, na potrzeby jakiej sprawy sporządzono wywiad środowiskowy noszący datę [...] 2002r., kiedy zgłoszono podejrzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dopiero po ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie winien rozpatrzyć merytorycznie sprawę z wykazaniem, przepisy którego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych należało zastosować w sprawie. Rozważy także zasadność, w świetle wniosków zawartych w orzeczeniu placówki diagnostycznej II stopnia, celowość ponownego zbadania skarżącego, skoro stwierdzono już u niego zmiany w płucach mogące ewentualnie rozwinąć się w pylicę płuc.