III SA/Gl 649/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-01-30
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania dodatku dla gospodarstw domowych została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania dodatku dla gospodarstw domowych nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a w tej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że na adres wnioskodawcy został już przyznany dodatek węglowy, a strona nie podjęła wystarczających kroków do wyodrębnienia odrębnego lokalu mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.4117.908.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie – dalej Kolegium- z dnia 19 maja 2023 r. nr SK0.4117.908.2023 którą to organ po rozpatrzeniu wniosku J. Z. – dalej strona, skarżąca o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. nr; [...] z dnia 21 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania stronie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła odmówił stwierdzenia jej nieważności .
W podstawie prawnej wskazał art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 oraz art, 157 § 1 i § 2ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej kpa - (t.j. DZ. U. z 2023 poz. 775). art. 24 ust. 1, ust. 5, ust. 5a, ust, 5b, ust. 5c, ust. 7 i art, 25 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw – dalej ustawa - (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.),
Stan sprawy jest następujący;
Burmistrz K. decyzją z dnia 21.03.2023r. nr [...] w oparciu o art. 24-25 ustawy w związku z art. 104, art. 107 kpa rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 października 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła (Dz.U. z 2022 r. poz. 2194) negatywnie rozpatrzył wniosek strony z dnia 21 września 2022 r. w przedmiocie dodatku dla gospodarstw domowych.
W uzasadnieniu wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła z dnia 21 września 2022 r. ustalił, iż strona nie spełnia kryterium do przyznania w/w dodatku ponieważ na adres wskazany we wniosku został już przyznany informacją nr [...] z dnia 24 października 2022 r. dodatek węglowy, a zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 15 września 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węgłowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węgłowym.
Burmistrz wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 i ust. 5 ustawy w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Dalej Burmistrz przywołał art. 24 ust. 5a-5b ww ustawy
Wskazał, iż w dniu 21 lutego 2023 r. podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż strona prowadzi odrębne gospodarstwo domowe względem swojej mamy i siostry. Posiada kominek zasilany głównie drewnem, który posiada płaszcz wodny rozprowadzający ciepło na kaloryfery i podłogowe ogrzewanie. Kolektory słoneczne służą tylko i wyłącznie do ogrzewania wody. W okresie wiosny i jesieni kiedy jest wysokie nasłonecznienie kolektory mogą służyć do lekkiego podgrzewania mieszkania, w okresie letnim służą tylko do ogrzewania wody. W okresie zimowym kolektory słoneczne nie służą do ogrzewania ani wody ani mieszkania. Wskazał także, iż 21 lutego 2023 r. strona złożyła oświadczenie, iż podjęła kroki aby wyodrębnić lokal mieszkalny jednak w Starostwie Powiatowym została poinformowana, że przy składaniu wniosku zostaną poniesione koszty.
Burmistrz stwierdził, iż stwierdzenie podczas wywiadu, że strony prowadzą odrębne gospodarstwo domowe i mają oddzielne lub współdzielone źródła ciepła, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła. Aby otrzymać w/w dodatek należało bowiem podjąć realne starania, ale z przyczyn obiektywnych nie możliwe było wyodrębnienie oddzielnego lokalu mieszkalnego (adresu zamieszkania).
Końcowo Burmistrz zauważył, że zgodnie z poradnikiem dla samorządów dotyczącym wypłaty dodatku węglowego możliwość przyznania w takim przypadku dodatku węglowego powinna być rozpatrywana w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawiono np. zaświadczenie o samodzielności lokalu, lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego (www.gov.pl/klimat)
W dniu 3 kwietnia 2023r. do Kolegium wpłynął wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia 21 marca 2023r. z powodu rażącego naruszenia prawa, tj. na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
We wniosku wskazano, iż decyzja Burmistrza K. z dnia 25 listopada 2022 r. nr [...] oraz decyzja z dnia 21 marca 2023 r. nr [...], zostały wydane w toku jednej sprawy dot. wnioskodawcy".
W uzasadnieniu wniosku strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 24 ust. 4, ust. 7 i ust. 14 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 z póżn. zm.). Zdaniem strony organ I instancji zanegował fakt zamieszkiwania nieruchomości przy ul [...] w K. przez dwa całkowite odrębne gospodarstwa domowe, a ponadto zarzucił brak rozróżnienia dodatku węglowego od dodatku dla gospodarstw domowych. Zdaniem pełnomocnika strony przepisy prawa dopuszczają możliwość, w której pod jednym adresem zamieszkania są prowadzone dwa niezależne gospodarstwa i każde z nich posiada takie źródło ciepła, które predestynuje możliwość ubiegania się przez każde z tych gospodarstw o jedno świadczenie, ale na podstawie dwóch różnych aktów prawnych.
Kolegium negatywnie rozpoznając wniosek strony w decyzji z dnia 29 marca 2023r. podniosło, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 kpa i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 k.p.a. Wniosek strony w tym zakresie nie są wiążący dla organu, który musi z urzędu zbadać, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych wart. 156 § 1 k.p.a.
W tym zakresie Kolegium takich wad decyzji się nie dopatrzyło. Kolegium powołało się na art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wyrok NSA z 13 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 713/18 gdzie wskazano, że "Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych do zastosowania wariantów wykładni danego przepisu. W sytuacji bowiem, gdy dany przepis może być w różny sposób interpretowany nie można mówić, że ma on niebudzącą żadnych wątpliwości treść".
Oceniając wniosek strony Kolegium opisało stan faktyczny sprawy wskazując, że strona 21 września 2022 r. złożyła w Urzędzie Miejskim w K. wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstwa domowego z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła wskazując, że głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest kominek, w którym wykorzystywanym paliwem jest drewno kawałkowe. W załączonej do wniosku deklaracji do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB) wskazała, że mieszka w budynku wielorodzinnym w K., ul. [...], w którym znajdują się dwa lokale mieszkalne, a jako zainstalowane i eksploatowane źródła ciepła wskazała kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe z funkcją centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją wspomagania ogrzewania oraz zaznaczyła funkcję c.o. i c.w.u.
Na adres wskazany przez wnioskodawczynię został złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który uczynił to jako pierwszy i dodatek ten został wypłacony. W związku z tym organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 25 listopada 2022 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania wnioskowanego dodatku.
W wyniku odwołania od tej decyzji Kolegium decyzją z 8 lutego 2023 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podnosząc, iż niezbędnym jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i że dotychczasowa reguła "jeden adres zamieszkania - jeden dodatek" została złagodzona i obecnie możliwe jest przyznanie tego dodatku dla faktycznie odrębnych gospodarstw domowych, których adres zamieszkania jest ten sam. Jednakże w tym przypadku, możliwość przyznania dodatku należy rozpatrywać tylko w sytuacji, jeżeli wnioskujący o przyznanie dodatku podjął działania zmierzające do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 21 marca 2023 r. nr [...] orzekł o odmowie przyznania stronie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Organ I instancji podniósł, że stwierdzenie podczas wywiadu, że strony prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i mają oddzielne lub współdzielone źródła ciepła, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła. Należało bowiem podjąć realne starania by wyodrębnić oddzielny lokal mieszkalnego czego nie uczyniono .
Kolegium przywołało art. 24 ust. 4 i ust. 7 ustawy. Wskazało, iż z dniem 4 listopada 2022 r. ustawodawca wprowadził wyjątek od powyższych reguł na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r. (Dz. U. z 2022 r,, poz. 2243).
Wskazało treść art. 24 ust. 5a i art. 24 ust. 5b ustawy, art. 24 ust. 20 ustawy.
Kolegium wskazało , że zastosowanie w/w art. 24 ust. 5a w związku z art. 24 ust. 5b ustawy, będącej wyjątkiem od zasady zawartej w art. 24 ust. 4 oraz 24 ust. 7 ustawy, jest możliwe tylko w razie wykazania, że wystąpiły okoliczności będące warunkiem zastosowania regulacji szczególnej. Z tego powodu do przyznania wnioskowanego dodatku niezbędne jest okazanie dokumentu potwierdzającego, że zostały podjęte kroki formalne prowadzące do wyodrębnienia lokalu oraz złożenie oświadczenia o braku możliwości wyodrębnienia lokalu, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Stwierdzenie tej okoliczności nie następuje poprzez działanie organu urzędu.
W drodze wywiadu środowiskowego organ ustala wyłącznie zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
W konsekwencji za błędne Kolegium uznało przekonanie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, że organ nie miał podstaw do wezwania skarżącej o wyżej wymienione dokumenty, czy oświadczenia, na okoliczność o kluczowym znaczeniu dla możliwości zastosowania wyjątku od powyższej reguły.
Z powyższych przepisów wynika bowiem, że otrzymanie dodatku węglowego przez jedno z gospodarstw domowych spośród gospodarstw domowych mających ten sam adres miejsca zamieszkania skutkuje tym, że drugie z tych gospodarstw domowych może otrzymać dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła wyłączne w przypadku ustalenia, że wystąpiły okoliczności do zastosowania opisanej powyżej regulacji szczególnej.
W konsekwencji powyższego organ uznał, iż brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Burmistrza K. nr: [...] z dnia 21 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania stronie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik strony postawił Kolegium zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez nie zastosowanie tego przepisu i tym samym wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza K. nr [...] z dnia 21 marca 2023 r.;
b) art. 24 ust 5a-5c Ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 z późn. zm.) - poprzez ich zastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy Skarżącej nie dają powodów do zastosowania rzeczonych przepisów;
c) art 24 ust 4 i 7 Ustawy poprzez ich błędne zastosowanie.
Wobec powyższych zarzutów wniósł o; stwierdzenie nieważności - na zasadzie art 145 § 1 pkt 2 P.P.S.A. - zaskarżonej decyzji w całości; zobowiązanie SKO w Częstochowie do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji GOPS w K. [...] z dnia 21 marca 2023 r. z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego; zasądzenie - na zasadzie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych;
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa skutkującym jej uchyleniem. Ocenę prawną rozpocząć trzeba od wskazania materialnoprawnej podstawy decyzji w przedmiocie której złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności. I tak zgodnie z 24 art. ustawy dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo
2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo
3) kocioł olejowy - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. 2. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). 3. Dodatek dla gospodarstw domowych wypłaca się na wniosek osoby, o której mowa w ust. 2. 4. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. 5. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. 5a. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. 5b. W przypadku, o którym mowa w ust. 5a, gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. 5c. W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 5b, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu. 6. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożyła więcej niż jedna osoba z danego gospodarstwa domowego wieloosobowego, dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. 7. Dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. 8. Dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, na potrzeby którego zostało zakupione paliwo stałe, po cenie i od przedsiębiorcy, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw (Dz. U. poz. 1477 i 1692).
9. Na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych przyjmuje się, że: 1) jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego; 2) gospodarstwo domowe może otrzymać dodatek z tytułu wykorzystania wyłącznie jednego źródła ciepła.
20 Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust.1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
22. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się.
23. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.
24. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych.
22. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się.
23. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.
24. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych.
Odmowa przyznania skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła nastąpiło decyzją Burmistrza K. z 21 marca 203 r. na podstawie regulacji 24-25 ustawy, gdzie organ odmawiając wydania decyzji stwierdził, iż stwierdzenie podczas wywiadu, że strony prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i maja oddzielne lub współdzielone źródła ciepła, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła. Należało bowiem podjąć realne starania, by ustalić odrębny adres miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Czy zatem wydanie przez organ decyzji o odmowie przyznania Skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych z uwagi na niespełnienie wymogu wynikającego z w/w przepisu prawa określonego w art. 24 ust.5a w zakresie " i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego , którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1" odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Tu docieramy do sedna tej sprawy, które dotyczy możliwości zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o treści Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Konieczna jest zatem wykładnia pojęcia rażące naruszenie prawa jako przesłanki stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Kwestia ta jest od wielu lat przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, co wydaje się być faktem oczywistym. Rozstrzygający niniejszą sprawę Sąd posłuży się definicją rażącego naruszenia prawa przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 1217/22. Otóż, odwołując się do wcześniejszych orzeczeń NSA i przywołując je w uzasadnieniu swego wyroku, NSA stwierdził, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Patrząc pod tym kątem na decyzję z 21 marca 2023 r. odmawiająca przyznania Skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych Sąd uznał, że nie jest to decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa. Można rozważać, czy wydano ją z naruszeniem prawa, ale nie ma podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a ta różnica nie pozwala na zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Trzeba bowiem mieć na uwadze wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji administracyjnych, dla której przeciwwagą jest możliwość wzruszenia takiej decyzji w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w Kodeksie. Przesłanki przemawiające za zastosowaniem trybu nadzwyczajnego z art. 156 k.p.a. muszą być na tyle mocne, by zniosły zasadę trwałości decyzji, szanowania jej skutków, zwłaszcza takiej, mocą której strona nabyła prawo do świadczenia, które skonsumowała i w żaden sposób nie przyczyniła się do jej wydania, np. przez zatajenie istotnych danych, czy wprowadzenie organu w błąd. Wchodzi tu bowiem w grę inna wartość istotna z punktu widzenia porządku prawnego, jaką jest pewność prawa. Wracając jednak do przedstawionego tu rozumienia pojęcia rażące naruszenie prawa, pierwszy warunek polega na tym, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Przyjmijmy, że chodzi o przepis, który nie wymaga wykładni innej niż językowa, wskazująca w sposób bezpośredni na jego znaczenie i zastosowanie. Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Spory i rozbieżności interpretacyjne w zakresie istniejącego prawa nie mogą stanowić o wydaniu decyzji z rażącym jego naruszeniem. Spory te dotyczą możliwości zastosowania przepisu art. 24 ust. 5a-5b ustawy. Przykładem może być wyrok WSA w Krakowie z 23 listopada 2023 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 987/23, w którym Sąd uznał, że rozważając zastosowanie przepisów art. 24 ust. 5a i 5b "organy winny też wziąć pod uwagę stanowisko orzecznictwa, kształtujące się co prawda na gruncie spraw o dodatek węglowy, ale z racji na analogiczność regulacji art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym i art. 24 ust. 5a i 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw w pełni aktualne również w przedmiotowej sprawie, że ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania przedmiotowego dodatku (dla gospodarstw domowych). Organy z urzędu posiadają bowiem wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Numer porządkowy budynku co do zasady nadawany jest z urzędu i należy do zadań własnych gminy wyjątkiem od tej zasady jest złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego przez zainteresowanych. Niemniej fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby aby wnioskodawca składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy oświadczenie strony. Przepisy nie wprowadzają zatem "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić np. poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony". (....)..
Sąd nie dopatrzył się również spełnienia pozostałych przesłanek warunkujących rażące naruszenie prawa, to znaczy, by przemawiał za tym charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Trudno zdaniem Sądu, dopatrzyć się w decyzji odmawiającej przyznania Skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych niemożliwych do zaakceptowania skutków gospodarczo-społecznych, czyli takich, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, by nie można było ich przyjąć jako wynikających z aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ponieważ nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z 21 marca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej dodatku w postaci rażącego naruszenia prawa.
Wobec tego ustalenia Sąd na podstawie 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło