III SA/Gl 657/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza (pod nazwą "A") straciła płynność finansową, a jej działalność została ograniczona z uwagi na brak środków. Natomiast Spółka "B" w G., w której skarżący posiada 90 procent udziałów znajduje się w fazie rozwoju. Na potwierdzenie powyższych danych skarżący przedłożył kopię zeznania podatkowego za rok 2010, w którym zadeklarował przychód z działalności gospodarczej w kwocie 44.029,99 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 92.774,68 zł, czego konsekwencją jest strata w wysokości 48.774,69 zł . Dodatkowo przedłożono wyciąg z rachunku bakowego firmy "A" wskazujący, że poza wpływami w kwocie 470 zł ze spółki "B" nie odnotowano innych operacji. Z kolei w sporządzonym za ubiegły rok bilansie firmy posiadane środki wyniosły 165,20 zł. Wymagane na dzień 31 maj 2009 r. zobowiązania wynosiły około 1.633.176 zł. Obecnie przychody firmy "A" wynoszą 4.550,50 (por. oświadczenie z [...] r. oraz deklaracje VAT-7 za ostatni kwartał) a jej wydatki kształtują się w wysokości 8.381,73 zł. Natomiast odnośnie spółki "B" skarżący nadesłał dokumenty wykazujące, że w roku 2007 kupiła ona od firmy "A" lokal użytkowy o powierzchni [...] cm2. Koszty jego utrzymania przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 120,49 zł, eksploatacja i fundusz remontowy- 832,23 zł, telefon – 166,66 zł oraz podatek od nieruchomości -230,00 zł. W lokalu tym nieodpłatnie zamieszkuje skarżący. Jest on osobą samotną, w dniu [...] r. jego małżeństwo uległo rozwiązaniu przez rozwód. Źródłem jego utrzymania są środki w kwocie 17.868,94 zł pochodzące ze zlikwidowanej w dniu [...] r. polisy na życie. W spółce "B" skarżący posiada 90 procent udziałów, jednak funkcję członka zarządu sprawuje nieodpłatnie. Przychód spółki za 2010 r. wyniósł 2.838.004,34 zł, a po potrąceniu kosztów utrzymania przyniósł stratę w wysokości 85.877,70 zł. Postanowieniem z 17 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie tym skarżący zawarł polemikę z uzasadnieniem postanowienia referendarza sądowego oraz podtrzymał wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. nr 153, poz. 1270 – określanej odtąd jako p.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podniósł między innymi, że środki ze zlikwidowanej polisy przeznaczył na własne potrzeby (w kwocie 800 złotych miesięcznie, wykorzystano 16 rat) a 3.000 zł na spłatę zobowiązań wobec matki. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt sprawy niniejszej Sąd podkreśla, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności przemawiających za zwolnieniem go od kosztów sądowych. Należy zauważyć, że firma skarżącego "A" wciąż prowadzi działalność gospodarczą (por. deklaracje VAT-7). Zarówno przychód za rok ubiegły z tej działalności jak i bieżące przychody ze sprzedaży przewyższają zarówno kwotę wpisu w bieżącej sprawie (674 zł) jak i łączną kwotę wszystkich wpisów w zawisłych przed tut. Sądem sprawach (1474 zł). Zatem nic nie stoi na przeszkodzie aby skarżący pokrył ów wpis z bieżących przychodów. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że skarżący jest udziałowcem w spółce "B", również przynoszącej stałe przychody. Nawet przyznając rację skarżącemu, że jako wspólnik spółki z o.o. może uzyskać dywidendę z początkiem następnego roku należy zwrócić uwagę, że skarżący sprawując nieodpłatnie funkcję członka zarządu pozbawia się stałego źródła utrzymania. Jako właściciel 90 procent udziałów skarżący może w każdym czasie zmienić ten stan rzeczy poprzez trwałą wypłatę określonej kwoty pieniężnej ze środków finansowych spółki tytułem wynagrodzenia. Z kolei nieodpłatne zajmowanie lokalu należącego do spółki wiąże się z brakiem ponoszenia przez skarżącego opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, co w znaczący sposób wpływa na wydatki skarżącego. Podkreślić należy także, że oświadczenie skarżącego o zagospodarowaniu środków z tytułu zlikwidowanej polisy na życie nie zostało poparte żadnymi dokumentami. Jeżeli jednak faktycznie pozostało mu do dyspozycji – jak pisze w sprzeciwie 2.068,94 zł na okres 3 miesięcy – tym bardziej zasadne jest wykorzystanie innych potencjalnych źródeł przychodu. Skarżący mógłby nie tylko – jak wskazano powyżej -zacząć pobierać wynagrodzenie za sprawowaną funkcję członka zarządu spółki "B", ale i zbyć część udziałów tej spółki. Z kolei podniesiony w sprzeciwie fakt przeznaczenia kwoty 3.000 złotych ze zlikwidowanej polisy na spłacenie długu wobec matki skarżącego jest bez znaczenia w sprawie, albowiem opłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają charakter danin publicznoprawnych, co oznacza, że mają pierwszeństwo przed należnościami o charakterze cywilnoprawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Co więcej w wypadku skarżącego wierzycielem jest osoba najbliższa, obciążona obowiązkiem alimentacyjnym, co tym bardziej nie pozwala na preferencyjne traktowanie tego typu należności. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.