III SA/Gl 659/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-05-18

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji materialnej, w tym niskich dochodów, przyznanego dodatku mieszkaniowego oraz zajęcia wierzytelności przez organ celny, potwierdziła pogorszenie jego stanu majątkowego w stosunku do okresu, gdy przyznano mu już częściowe prawo pomocy. W związku z tym, skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wraz ze skargą kasacyjną od decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazał na brak środków pieniężnych, przedstawiając swoje dochody, dochody żony oraz fakt zajęcia wierzytelności przez organ celny na kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych oraz dokumenty dotyczące zajęcia wierzytelności. Przyznano mu również dodatek mieszkaniowy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku w przedmiotowej sprawie, skarżący S. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że nie ma środków pieniężnych na uregulowanie wpisu sądowego. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną R. M. oraz dwójką dzieci: W. i M. ([...] lat). Skarżący uzyskuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, a jego żona w kwocie [...] zł. Jednocześnie, nie posiada on żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów o wartości powyżej [...] Euro. Skarżący został wezwany zarządzeniem referendarza z dnia 9 kwietnia 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołał się w tym wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT – 37): swoje i swojej żony, wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony oraz kserokopie 12 pism z dnia [...] 2010 r., informujących o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego wnioskodawcy (w "A" S.A. w W.). Podstawą tych zajęć są tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K.. Tytuły wykonawcze obejmują łącznie kwotę [...] zł. Decyzją Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...] przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2010 r. Strona skarżąca złożyła również wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie zasiłku rodzinnego. Z jej oświadczenia wynika jednak, że wniosek ten nie został jeszcze rozpatrzony z powodu nieskompletowania stosownych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wraz ze skargą kasacyjną, zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Na mocy postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 1 października 2009 r. skarżący został już zwolniony z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę [...] zł. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy dokonać porównania sytuacji materialnej wnioskodawcy z okresu, kiedy przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (październik 2009) z jego obecną sytuacją materialną. Porównanie to pozwoli ustalić, czy aktualny stan majątkowy skarżącego uległ pogorszeniu, czy też poprawie, a to z kolei znajdzie swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydanym po rozpoznaniu wniosku. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że faktycznie na tym samym poziomie pozostaje miesięczny dochód netto na czteroosobowe gospodarstwo ([...] zł – co wynika z nadesłanych zaświadczeń o wynagrodzeniu skarżącego i jego małżonki). Na jedną osobę w rodzinie przypada więc jedynie kwota [...] zł. Na trudną sytuację rodziny skarżącego wskazuje również fakt, że wnioskodawcy przyznano dodatek mieszkaniowy w relatywnie wysokiej kwocie ([...] zł). Na obecnym etapie postępowania skarżący nadesłał zeznania podatkowe swoje oraz swojej żony, jak również nadesłał wydruki z ich rachunków bankowych (wydruk internetowy z "B" oraz wydruk z konta osobistego wnioskodawcy z "C"). Z wydruków tych wynika, że strona nie dysponuje środkami pieniężnymi, zgromadzonymi na tych rachunkach. Ponadto w [...] 2009 r. organ celny zajął wierzytelności S. M. na jego rachunku bankowym. Kwota egzekwowana przez organ jest bardzo wysoka – wynosi [...] zł. Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że jego obecna sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu z [...] 2009 r. Nie jest on aktualnie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nawet w kwocie [...] zł, tym bardziej, że obowiązek taki powstał w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (III SA/GL 659 – 662/09). W tej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek, strona skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło