III SA/Gl 66/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, strona złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że komornik zajął w toku postępowania zabezpieczającego wszystkie rachunki bankowe spółki – w tym znajdujące się na nich środki pieniężne. Zajęcie środków pieniężnych praktycznie zablokowało jakąkolwiek działalność operacyjną spółki. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy, wg bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi – 0 zł, a w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) [...] zł (również wg bilansu). Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe: w Banku "A" S.A. – stan konta: (-) [...] zł i [...] EUR oraz w Bank "B" S.A. – stan konta: [...] zł i [...] EUR. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę, za pośrednictwem jej pełnomocnika procesowego, do nadesłania szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie aktualnych wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy (oraz fakt blokady tych rachunku w związku z ich zabezpieczeniem przez organ podatkowy), jak również o nadesłanie sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wpłynęły następujące dokumenty: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2014 r.; jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora; zestawienie CIT [...] sporządzone przez kancelarie doradztwa podatkowego "[...]" (sporządzone w dniu [...] r.) i pismo tej kancelarii z dnia [...] r. stwierdzające rozbieżności w dotychczasowej obsłudze księgowej; deklaracje VAT-7D za trzeci i czwarty kwartał 2014 r.; ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w roku 2015 (wartości bilansowe) – stan na dzień [...] r.; kserokopię decyzji organu pierwszej instancji ustanawiającego zabezpieczenie na majątku skarżącej spółki jej zobowiązań podatkowych za trzeci i czwarty kwartał 2013 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie wykazała, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Spółka nadesłała jedynie część dokumentów, o które była wzywana pismem referendarza sądowego z dnia [...] r.: deklaracje VAT – 7D za trzeci i czwarty kwartał 2014 r. i zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2014 r. Brak natomiast w aktach raportu kasowego, wyciągu z rachunków bankowych oraz sprawozdania finansowego za 2014 r. Analizując zeznania podatkowe stwierdzić należy, że w roku 2014 skarżąca spółka uzyskała dochód zamykający się w relatywnie wysokiej kwocie [...] zł. Z analizy deklaracji VAT – 7D za dwa ostatnie kwartały 2014 r. wynika, że spółka wykazuje stały, regularny i zrównoważony obrót. Dane z tych deklaracji nie wskazują na wysokość dochodów uzyskiwanych przez spółkę, lecz właśnie na sam fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, oraz osiągania obrotów. Co istotne, spółka nie nadesłała do akt sprawy raportu kasowego – poprzestała jedynie na oświadczeniu w piśmie procesowym, że na dzień sporządzenia tego pisma ([...] r.) stan gotówki w kasie skarżącej wynosi 0,00 zł. Okoliczność ta powinna być jednak wykazana odpowiednim dokumentem źródłowym – raportem kasowym, ponieważ jedynie samo oświadczenie w tej kwestii nie jest wystarczające. W efekcie brak jest danych wskazujących na to, czy spółka rzeczywiście dysponuje "żywą gotówką", która mogłaby być przeznaczona na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Wśród nadesłanych do akt niniejszej sprawy dokumentów szczególna uwagę zwraca dokument stanowiący "zestawienie CIT [...]" sporządzony przez kancelarię podatkową doradcy podatkowego, który reprezentuje wnioskodawcę w przedmiotowej sprawie. Zestawienie to obrazuje w całej pełni także i wydatki ponoszone przez skarżącą spółkę w jej działalności gospodarczej. Co istotne, w roku 2014, skarżąca była w stanie wyasygnować łączną kwotę [...] zł na usługę księgowo – doradczą oraz kwotę [...] zł na podróże służbowe. Jednocześnie z pisma obsługującej wnioskodawcę kancelarii doradztwa podatkowego wynika, że koszt czynności naprawczych w zakresie księgowości i sporządzenie skorygowanego sprawozdania finansowego wynieść ma [...] zł plus VAT. W dalszej części pisma zawarte jest stwierdzenie, że kwota ta stanowi w istocie jedynie zaliczkę (jest to pismo z dnia [...] r.). Abstrahując od dokonywania jakiejkolwiek oceny i analizy cytowanych wyżej wydatków, należy stanowczo stwierdzić, że skarżąca spółka jest w stanie ponosić wysokie wydatki związane z opłatami za usługi księgowe i doradcze oraz asygnować wysokie kwoty na podróże służbowe. W takiej sytuacji trudno jest zakładać, że skarżąca spółka nie jest w stanie zgromadzić kwoty [...] zł i przeznaczyć jej na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Analiza przedłożonego materiału źródłowego prowadzi do przeciwnego wniosku – skarżąca spółka jest w stanie wygenerować taką kwotę i przeznaczyć ją na uiszczenie wpisu, jak również ponosić kolejne, potencjalne, opłaty sądowe (mniejsze od kwoty wpisu sądowego od skargi). Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.