III SA/Gl 660/20

WyrokWSA w Gliwicach2021-02-03

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji po upływie 5-letniego terminu przedawnienia, liczonego od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie?
Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie (art. 143 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego). W przypadku upływu tego terminu, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania, nawet jeśli wcześniej istniało prawomocne orzeczenie sądu nakazujące ustalenie takiej opłaty, gdyż termin ten ma charakter materialny i jest uwzględniany z urzędu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie kruszywa naturalnego (piasku i żwiru) bez wymaganej koncesji na działce należącej do K. S., prowadzone przez A. S. w okresie od jesieni 2013 r. do stycznia 2015 r. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez organy odwoławcze i sądy, ostatecznie organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą opłatę podwyższoną dla obu stron. WSA w Gliwicach w poprzednim wyroku uchylił tę decyzję, wskazując, że stroną postępowania powinien być wyłącznie A. S. jako wydobywający. Po uprawomocnieniu się wyroku, organ ponownie rozpatrzył sprawę, ale z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia, umorzył postępowanie w całości. Skarżący A. S. nie zgodził się z tą decyzją, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] ldz. [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uchylił decyzję Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w P. z [...] nr [...],ldz. [...], w przedmiocie ustalenia A.S. opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji kopaliny-kruszywa naturalnego (piasku i żwiru), za okres od jesieni 2013 r. do końca stycznia 2015 r., z części działki o nr [...] i nr [...] w miejscowości K., Gmina Z. w wysokości 131 342 zł oraz zobowiązania do wniesienia naliczonej opłaty w rozbiciu 60% na konto Gminy i 40% na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i umorzył postępowanie organu I instancji oraz umorzył w całości postępowanie wobec K. S. w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej. Jako podstawę prawną działania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - kpa) oraz art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 143 ust. 1 i art.142 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 ze zm., dalej: pgg). Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta Z., pismem z 22 kwietnia 2015 r. powiadomił [...] Urząd Górniczy (OUG) w P. o podejrzeniu nielegalnego wydobywania kopaliny (piasku) na działce leśnej nr [...] w K.. Podstawą powiadomienia było pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 4 grudnia 2014 r. przekazujące informację H.C. o nielegalnym pozyskiwaniu kruszywa przez K. S. z jego działki, którego odbiorcą był A. S. prowadzący zakład betoniarski w Z.. Do pisma załączono wypis z rejestru gruntów wraz z dokumentacją fotograficzną. W związku z nowelizacja ustawy Prawo górnicze i geologiczne Starosta uznał się za organ niewłaściwy rzeczowo do prowadzenia postępowania w sprawie opłaty podwyższonej na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 3 pgg czemu dał wyraz w postanowieniu o umorzeniu postępowania z [...]. Po przeprowadzeniu 21 maja 2015 r. oględzin działki nr [...], przy udziale geologa powiatowego stwierdzono, że znajduje się na niej wyrobisko typu stokowo-głębinowego - szerokości ok. 20 m przy wjeździe i 40 m w części zachodniej, w terenie zalesionym, przy granicy z gruntami ornymi. Żwir znajduje się pod powierzchnią ok. 0,5 m. Wysokość skarp końcowych oszacowano na 2-4 m a wysokość skarp wyrobiska wgłębnego na ok. 1,5 m. Wzdłuż skarp końcowych wyrobiska - na pryzmach - składowane jest kruszywo niewykorzystane, odspojone od calizny złoża. Pas ochronny dla lasu nie został zachowany, część drzew podkopana, wjazd do wyrobiska niezabezpieczony. Jednocześnie K. S., właściciel działki oświadczył, że kupił ją od Gminy Z. [...]. ze starym wyrobiskiem (15mx15 mx 0,2 m); od 2013 r. do stycznia 2015 r. prace wydobywcze na działce, swoim sprzętem prowadził A. S., który żwir wykorzystuje do produkcji betonu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wydobywanie kopaliny przez A. S. potwierdził również sąsiad K. S., W. S. Postanowieniem z [...] organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za nielegalne wydobywanie kopaliny, o czym powiadomił K. S. uznając go za stronę postepowania. 9 czerwca 2015 r. przeprowadził wizję w terenie z udziałem mierniczego górniczego, który wykonał pomiar geodezyjny wyrobiska przy użyciu atestowanego urządzenia GPS. Wykonany pomiar został udokumentowany, a wyrobisko odkrywkowe oszacowane na 1 308 m2 powierzchni, skarpa eksploatacyjna położona w zachodniej części odkrywki, zwałowany piasek drobny. Pismem z 29 maja 2015 r. organ powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej podwyższonej również A. S. przyznając mu status strony. W jego toku złożył on oświadczenie negujące wydobywanie piasku na działce nr [...]. Wyjaśnił, że kupił piasek może 3 razy od właściciela działki, przy czym nie płacił gotówką ale wydobyciem piasku i wysypaniem na drogę dojazdową celem jej wyrównania. Sam zaopatruje się w piasek dla prowadzonej działalności w żwirowni w J. i C. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z [...] ustalającej wydobywającemu opłatę podwyższoną w kwocie 136 325,30 zł za nielegalne wydobywanie kopaliny z działki nr [...] w ilości 5 978,19 Mg. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania A. S. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego m.in. o ustalenie wielkości wyrobiska na moment wznowienia jego eksploatacji, przeliczenie kopaliny wydobytej w rozbiciu na żwir wywieziony i piasek zdeponowany w wyrobisku, ilość kruszywa wykorzystanego przez przedsiębiorcę w działalności gospodarczej. Strona złożyła też wnioski dowodowe (pismo z 30.12.2015 r.). Po uzupełnieniu materiału dowodowego, w tym przeprowadzeniu wizji działki nr [...] w dniu 11 lutego 2016 r. z udziałem jej właściciela i wydobywającego, przyjęciu oświadczenia od H. C. i A. S., uzyskaniu negatywnej informacji od wskazanych dostawców żwiru (spółki "A" i firmy "B" W. R.) oraz Wójta Gminy Z. negującej własność działki nr [...] i istnienie starego wyrobiska, ustaleniu nadzoru nad działką nr [...] Nadleśnictwa L., oświadczeń stron organ ustalił, że właściciel nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie opłaty podwyższonej o czym powiadomił go pismem z 20 maja 2016 r. a w stosunku do wydobywającego ustalił taką opłatę w kwocie 107 274 zł za wydobycie 4 705 Mg kopaliny decyzją z [...]. Decyzja ta została zaskarżona przez jej adresata. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] uchylił zaskarżoną decyzję z [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia materiału dowodowego i ponownej jego oceny. [...] organ wydał decyzję ustalającą dla wydobywającego opłatę podwyższoną w kwocie 131 342 zł. Była ona niższa od pierwotnej z racji uwzględnienia istnienia wcześniejszego wyrobiska i dokonania precyzyjniejszych obmiarów. Decyzja ta została ponownie zaskarżona. Organ odwoławczy decyzją z [...] uchylił decyzję z [...] wskazując, że organ I instancji dokonał wadliwej oceny materiału dowodowego i błędnej wykładni prawa materialnego, gdyż art. 4 oraz art. 143 ust. 3 pgg stanowi również podstawę do ustalenia opłaty podwyższonej dla właściciela nieruchomości w sytuacji gdy udostępnia on działkę i akceptuje prowadzenie eksploatacji bez koncesji czy bez wcześniejszego zgłoszenia, w celach zarobkowych. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego za stronę postępowania w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej organ uznał A. S. jako podmiot prowadzący wydobywanie kopaliny - kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji oraz także K. S., jako właściciela nieruchomości, który na wydobywanie z niej kopaliny wyraził zgodę, był obecny przy jej wydobywaniu i odnosił z tego korzyść w postaci części wydobytego kruszywa (piasku), które sprzedawał. Decyzją z [...] organ ustalił opłatę podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji na części działki nr [...] i nr [...] w K. w okresie od jesieni 2013 r. do stycznia 2015 r. w kwocie 131 342 zł dla K. S. i A. S.. Od powyższej decyzji zarówno wydobywający, jak i właściciel wnieśli odwołanie, które nie zostało uwzględnione. Decyzją z [...] po rozpatrzeniu odwołania przez A. S. (wydobywający) oraz K. S. (właściciel), Prezes WUG utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OUG z [...] ustalającą wydobywającemu i właścicielowi wspólnie opłatę podwyższoną w kwocie 131 342,00 zł za wydobycie bez koncesji 5 760,624 Mg kopaliny – kruszywa naturalnego (piasku i żwiru), na części działki nr [...] i nr [...] położonej w K., Gmina Z., za okres od jesieni 2013 r. do końca stycznia 2015 r. Decyzja została poddana kontroli sądowej, gdyż skargę wniósł wydobywający i właściciel działek. Wyrokiem z 15 maja 2019 r. daty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt III SA/GL 202/19 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] i decyzję Prezesa WUG z [...]. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, przedmiotem sporu była zasadność nałożenia opłaty eksploatacyjnej podwyższonej jedną decyzją na obu skarżących, z których jeden jest właścicielem działki a drugi podmiotem, który kopalinę fizycznie wydobywał od jesieni 2013 r. do końca stycznia 2015 r. Jeden udostępnił działkę a drugi wydobywał kopalinę, przy czym żaden nie miał koncesji na wydobywanie kopaliny ani też właściciel nie zgłosił takiego wydobycia na własne potrzeby, na co zezwala art. 4 ust. 2 pgg. Sąd uznał, że wysokość opłaty podwyższonej jest wynikiem obmiarów wyrobiska opisanych w sprawozdaniu z 12 lutego 2016 r. Obmiarów dokonanych 9 czerwca 2015 i 11 lutego 2016 r. przez W. L. uprawnionego mierniczego z wykorzystaniem urządzenia GPS-GRS-1. Jeżeli chodzi o wysokość ustalonej opłaty podwyższonej to została ona wyliczona prawidłowo w kwocie 131 342 zł, wg stawek właściwych dla kopaliny i w wysokości obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania w sprawie. Ujawnione wyrobisko o kształcie ukopu o powierzchni 1308m2, ze ścianą eksploatacyjną w zachodniej części odkrywki wysokości 4-7m.. Wzdłuż północnej i południowej skarpy występują hałdy piasku. Obliczono ilość wydobytego piasku, z uwzględnieniem zalegającego na hałdach 4840,99 oraz bez hałd - 3354,86 m3. Ustalono, że z działki nr [...] wydobyto 878,31 m3 kopaliny. W obliczeniach uwzględniono również istnienia starego wyrobiska o powierzchni 234,64 m2 i kubaturze 703,92 m3. Ustalono również kubaturę wyeksploatowanego piasku z nakładem w ilości 4 137,07 m3 i po odliczeniu humusu w ilości 3600,39 m3. Tą ostatnią wartość przyjęto do ustalenia opłaty podwyższonej, gdyż odpowiada ona ilości kopaliny wydobytej bez koncesji – 3600,39 m3x1,60 ton/m3= 5 760,624 ton (Mg). 5 760,624 Mg x 22,80 zł/Mg (0,57zł/Mg x 40) = 131 342,23 zł. Podsumowując wywody Sąd stwierdził, że nielegalna eksploatacja kopaliny została prawidłowo wykazana wizjami w terenie opisanymi w stosownych protokołach. Prowadząc postępowanie administracyjne związane z wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) oraz załatwienia sprawy oraz w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). W trakcie postępowania w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony został cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Ustalenia te zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy, który dokonał wtórnej oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich zgromadzonych dowodów we wzajemnej ich łączności, w celu jednoznacznego ustalenia okoliczności istotnych w sprawie. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego i przyjął go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Wadliwość rozstrzygnięcia Sąd upatrywał wyłącznie w przyznaniu statusu strony właścicielowi działki, w sytuacji ustalenia podmiotu wydobywającego i nałożenia kary pieniężnej na oba podmioty. Status ten posiada wyłącznie wydobywający A. S. i to dla niego winna być ustalona wyłącznie opłata podwyższona za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Stąd konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, której adresatami byli obaj skarżący, decyzji ją poprzedzającej oraz decyzji kasacyjnej, w której organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 143 ust. 2 pkt 2 pgg i nakazał objąć postępowaniem również właściciela działki nr [...], którymi to zaleceniami organ I instancji był związany a których Sąd nie podzielił. Stroną w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej jest A. S. jako wydobywający kopalinę bez zezwolenia i taki status jego osoby wynika z decyzji z [...] i tą Sąd w obrocie prawnym pozostawił. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględnił powyższe rozważania Sądu, gdyż wyrok się uprawomocnił. Wyrok został zaskarżony wniesieniem skargi kasacyjnej przez pełnomocnika A. S., jednakże postanowieniem z [...] skarga kasacyjna została odrzucona, gdyż była dotknięta brakami formalnymi, które nie zostały uzupełnione w terminie. Postanowienie to zostało zaskarżone wniesieniem zażalenia, które zostało oddalone postanowieniem NSA z 18 marca 2020 r., sygn.. akt II GZ 321/19. Postanowieniem z 16 września 2020 r. WSA odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Tym samym wyrok z 15 maja 2019 r. stał się prawomocny 18 marca 2020 r. i akta zostały zwrócone organowi 24 marca 2020 r. Jednakże ponownie rozpatrując odwołanie organ wskazał na art. 143 ust. 1 pgg, który stanowi, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie. Treść tego przepisu ma istotne znaczenie w zestawieniu z czasokresem wydobywania kopaliny bez koncesji. Nie jest sporne, że miało ono miejsce w okresie od jesieni 2013 r. do końca stycznia 2015 r. co skutkuje przedawnieniem i niemożnością wydania decyzji za okres do grudnia 2024 r. jednocześnie organ wyjaśnił, że z przyczyn technicznych niemożliwe jest ustalenie wydobytej kopaliny w miesiącu styczniu 2015 r., co uzasadnia umorzenie postępowania. Kwestia umorzenia postepowania w stosunku do K. S. wynikała wprost z zaleceń wyroku Sądu, którym organ był związany mocą art. 153 ppsa. Powyższe organ zawarł w zaskarżonej decyzji z [...]. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący wniósł skargę do WSA, w której wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi wydanie jej z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, a to: - art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 kpa w związku z art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 ze zm. – dalej zwana ppsa) poprzez wszczęcie postepowania w celu zmiany i uchylenia decyzji z [...] oraz umorzenie w całości postepowania wobec K. S., na podstawie nieprawomocnego wyroku z 15 maja 2019 r, III SA/GL 202/19, tj. po skutecznym wniesieniu skargi kasacyjnej; - art. 140 ust. 1 pgg przez jego zastosowanie względem skarżącego a nie uwzględnienie wcześniejszego wydobycia przez inne osoby w latach 1991-2013, jak i po jesieni 2014 r. do dnia pierwszych oględzin;-art. 143 ust. 2 pgg przez jego niezastosowanie polegające na nie ustaleniu wszystkich osób wydobywających kopalinę na części działki nr [...] i nr [...] za okres od jesieni 2014 r. do stycznia 2015 r. i przyjęcie dowolne, że jedynym wydobywającym był skarżący; - art. 6, art. 7 kpa przez wybiórcze wykorzystanie materiału dowodowego w postaci zeznań k. S. i H. C., bez odniesienia do pozostałego materiału dowodowego, bez ustalenia kto, w jakim celu i jakiej ilości wydobywał kruszywo poza skarżącym; - art. 77 § 1, art. 80 kpa, przez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i i w konsekwencji wydanie decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego i ukierunkowania postępowania na skarżącego, pomimo posiadania wiedzy przez K. S. komu piasek sprzedawał; - art. 7, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji przez rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, nierówne traktowanie stron , branie pod uwagę okoliczności podnoszonych przez stronę przeciwną, bez poparcia dowodami rzeczowymi oraz na nieposzanowaniu godności człowieka. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podkreślił, że wskazany wyrok, którym był związany na mocy art. 153 ppsa, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest prawomocny. Skarga natomiast nie odnosi się do zaskarżonej decyzji ale powtarza zarzuty podniesione w skardze z 30 stycznia 2019 r. odnoszące się do braku uwzględnienia wcześniejszego wydobywania kopaliny przez inne podmioty, których organy nie ustaliły. Nadto pkt I zaskarżonej decyzji podyktowany jest regulacją art. 143 ust. 1 pgg stanowiącym o 5 letnim okresie przedawnienia wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej liczonym od dnia zdarzenia. Organ umorzył postępowanie o nałożenie kary pieniężnej na skarżącego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a z jej treści wynika, że skarżący nie zrozumiał decyzji organu, która jest dla niego korzystna. Na wstępie należy podkreślić, że sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowej dotyczy ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji w okresie od jesieni 2013 r. do stycznia 2015 r. i jest to druga kontrola sądowa prowadzona na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej ppsa) z uwzględnieniem kryterium legalności działania organów i wykonania zaleceń wynikających z poprzednich wyroków, którymi organ i sąd orzekający jest związany na mocy art. 153 ppsa. Przypomnieć należy, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa), Stwierdzić należy, że w sprawie wystąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, którą organ uwzględnił z urzędu do czego był obowiązany z mocy art. 143 ust. 1 pgg. Tylko w przypadku, gdy stan faktyczny i prawny nie uległy zmianie zarówno organy administracyjne, jak i sąd obecnie rozpoznający sprawę, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez sąd administracyjny we wskazanym prawomocnym wyroku z 15 maja 2019 r.. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast, zgodnie z art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis art. 153 ppsa posiada charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Kwestia, czy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi zatem główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia (ponownej oceny). Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego wykonały zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku, w którym Sąd przesądził, że wydobywającym kopalinę był skarżący i dla niego winna być ustalona opłata podwyższona za jej wydobycie we wskazanym okresie, co wynikało z decyzji z [...]. Zgodnie z przywołaną wyżej regulacją prawną tylko czynności wykonywane przez przedsiębiorcę- skarżącego stanowiły działalność górniczą, polegającą na wydobyciu kopaliny w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 pgg bez koncesji. Świadczy o tym stan terenu eksploatacji kopaliny zobrazowany na zdjęciach oraz zeznania świadków, w tym skarżącego i właściciela działki, którzy nie negowali tej okoliczności. Zdaniem Sądu dla ustalenia opłaty podwyższonej bez znaczenia jest z czyjej działki skarżący wydobywał kopaliną (żwir i piasek), z czego zabierał tylko jej część - żwir, który był mu potrzebny do produkcji betonu. Wydobywany przy okazji piasek był składowany na posesji, a może nawet sprzedawany przez K. S., co jednak jest okolicznością obojętną dla ustalenia opłaty podwyższonej. Istotne jest prowadzenie wydobycia bez koncesji rozumianego jako odłączenie kopaliny od złoża i zdatnej do odprzedaży. Sprzedaż czy inne zagospodarowanie kopaliny dla opłaty podwyższonej nie ma znaczenia. Tylko wydobywanie kopaliny bez koncesji rozstrzyga o przyznania danemu podmiotowi statusu strony w postępowaniu o ustalenie opłaty podwyższonej. To zaś zostało przesądzone wskazanym wyrokiem. Z wydobyciem mamy do czynienia nie tylko w przypadku zbycia kopalin, ale nawet wówczas, gdy odłączona substancja nie była sprzedawana albo przeznaczona do sprzedaży. Jedynie jej zdatność do sprzedaży (a nie faktyczne przeznaczenie) jest cechą istotną dla uznania substancji za kopalinę, gdyż sposób zagospodarowania oddzielonych kopalin nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wydobywał kopalinę bez koncesji na nieruchomości, do której nie miał tytułu prawnego a zatem wymierzenie mu opłaty podwyższonej na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 pgg było uzasadnione. Decyzja jednak może zostać wydana w okresie do 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie (art. 143 ust. 1 pgg). Ponieważ do opłat, o których mowa w dziale VII ustawy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy ordynacja podatkowa dotyczące zobowiązań podatkowych (art. 142 ust. 1 pgg), to obie decyzje winny zostać wydane w tym terminie. W niniejszej sprawie okazało się to niemożliwe, co skutkowało umorzeniem postępowania. Wyrokiem z 15 maja 2019 r. Sąd pozostawił w obrocie prawnym decyzję organu I instancji z [...] ustalającą opłatę podwyższoną w kwocie 131 342 zł, której adresatem był A. S., która została zaskarżona wniesieniem odwołania co stanowiło przeszkodę do jej uprawomocnienia. Wyrok uprawomocnił się 18 marca 2020 r. a akta zwrócono organowi 24 czerwca 2020 r., co skutkowało wykonaniem wyroku decyzją z [...], z uwzględnieniem upływu przedawnienia do wydania decyzji, który jest terminem materialnym i organ uwzględnia go z urzędu. Działanie takie nie pozostaje w sprzeczności, że stwierdzeniem Sądu w wydanym wyroku, że nielegalna eksploatacja kopaliny została prawidłowo wykazana wizjami w terenie opisanymi w stosownych protokołach. Stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego, zgodnie z regułami określonym w art. 7 i 77 kpa i Sąd przyjął go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Uznał, że wydobywającym był skarżący i to dla niego winna być ustalona wyłącznie opłata podwyższona za wydobywanie kopaliny bez koncesji, czego jednak organ nie mógł uczynić z racji upływu czasu do wydania decyzji za okres do grudnia 2014 r. a także niemożności dowodowej dla określenia ilości wydobytej kopaliny w styczniu 2015 r. Wątpliwości dowodowe organ zinterpretował na korzyść skarżącego i z tej przyczyny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Dla skarżącego jest to decyzja korzystna, co czyni skargę niezrozumiałą i bezskuteczną, gdyż Sąd nie może orzekać na niekorzyść skarżącego a takie byłoby rozstrzygnięcie gdyby uwzględnić wniosek skarżącego o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd pozostawił w obrocie prawnym decyzję organu I instancji z [...] ustalającą dla skarżącego opłatę podwyższoną w kwocie 131 342 zł, która została zaskarżona wniesieniem odwołania. Stad organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie, co też uczynił i opisał w zaskarżonej decyzji z [...] musiał jednak uwzględnić upływ terminu do wydania decyzji z art. 143 ust. 1 pgg w stosunku do skarżącego. Również umorzenie postępowania w stosunku do K. S. była zasadne, gdyż wynikało wprost ze wskazanego wyroku WSA. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art.151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło