III SA/Gl 661/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-05-18

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał znaczne obciążenia finansowe wynikające z egzekucji administracyjnej oraz niskie dochody, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego obecna sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu z poprzedniego okresu, w którym przyznano mu już częściowe prawo pomocy. Mimo posiadania dochodów, wysoka kwota egzekwowana przez organ celny oraz przyznany dodatek mieszkaniowy wskazują na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną dotyczącą podatku akcyzowego. Wskazał na niskie dochody swoje i żony, posiadanie dwójki dzieci oraz zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego przez organ celny na kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wcześniej przyznano mu już częściowe prawo pomocy. Sąd analizował jego obecną sytuację materialną w porównaniu do poprzedniego okresu.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku w przedmiotowej sprawie, skarżący S. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że nie ma środków pieniężnych na uregulowanie wpisu sądowego. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną R. M. oraz dwójką dzieci: W. i M. ([...] lat). Skarżący uzyskuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, a jego żona w kwocie [...] zł. Jednocześnie, nie posiada on żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów o wartości powyżej [...] Euro. Skarżący został wezwany zarządzeniem referendarza z dnia 9 kwietnia 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołał się w tym wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT – 37): swoje i swojej żony, wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony oraz kserokopie 12 pism z dnia [...] 2010 r., informujących o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego wnioskodawcy (w "A" S.A. w W.). Podstawą tych zajęć są tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K.. Tytuły wykonawcze obejmują łącznie kwotę [...] zł. Decyzją Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...] przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2010 r. Strona skarżąca złożyła również wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie zasiłku rodzinnego. Z jej oświadczenia wynika jednak, że wniosek ten nie został jeszcze rozpatrzony z powodu nieskompletowania stosownych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wraz ze skargą kasacyjną, zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Na mocy postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 1 października 2009 r. skarżący został już zwolniony z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę [...] zł. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy dokonać porównania sytuacji materialnej wnioskodawcy z okresu, kiedy przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (październik 2009) z jego obecną sytuacją materialną. Porównanie to pozwoli ustalić, czy aktualny stan majątkowy skarżącego uległ pogorszeniu, czy też poprawie, a to z kolei znajdzie swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydanym po rozpoznaniu wniosku. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że faktycznie na tym samym poziomie pozostaje miesięczny dochód netto na czteroosobowe gospodarstwo ([...] zł – co wynika z nadesłanych zaświadczeń o wynagrodzeniu skarżącego i jego małżonki). Na jedną osobę w rodzinie przypada więc jedynie kwota [...] zł. Na trudną sytuację rodziny skarżącego wskazuje również fakt, że wnioskodawcy przyznano dodatek mieszkaniowy w relatywnie wysokiej kwocie ([...] zł). Na obecnym etapie postępowania skarżący nadesłał zeznania podatkowe swoje oraz swojej żony, jak również nadesłał wydruki z ich rachunków bankowych (wydruk internetowy z "B" oraz wydruk z konta osobistego wnioskodawcy z "C"). Z wydruków tych wynika, że strona nie dysponuje środkami pieniężnymi, zgromadzonymi na tych rachunkach. Ponadto w [...] 2009 r. organ celny zajął wierzytelności S. M. na jego rachunku bankowym. Kwota egzekwowana przez organ jest bardzo wysoka – wynosi [...] zł. Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że jego obecna sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu z [...] 2009 r. Nie jest on aktualnie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nawet w kwocie [...] zł, tym bardziej, że obowiązek taki powstał w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (III SA/GL 659 – 662/09). W tej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek, strona skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło