III SA/Gl 662/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2021 roku, znak BP.501.62.2021.1091. KA.12.22605, Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2020 r., nr [...]. Tą ostatnią decyzją nałożono na A. B. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 2000 złotych. Podstawą faktyczną nałożenia kary było niewykonanie w terminie obowiązkowego przeglądu technicznego pojazdu (taksówki osobowej), która służyła skarżącemu do zarobkowego wykonywania przewozów osób, przez co naruszony został przepis art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2022 roku, pozycje 180 i 209) dalej: utd. Od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu 22 grudnia 2020r., odwołanie do organu II instancji, zarzucając wysokość kary jako niezrozumiałą i nieusprawiedliwioną represję. Podniósł, że samochód był sprawny i nie stanowił żadnego zagrożenia, a w dniu następnym po przedmiotowej kontroli, skarżący uzyskał stosowne badania diagnostyczne pojazdu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ II instancji decyzją z dnia 22 marca 2021 roku, znak BP.501.62.2021.1091. KA.12.22605 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, że nie stwierdził naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które byłyby podstawą do przekazania do ponownego rozpoznania sprawy organowi I instancji. Przy czym, zdaniem organu II instancji przepisy, na podstawie których nałożona została kara pieniężna tj. art. 92 a u.t.d., w zw. z art. 93 ust 1 u.t.d., nie pozwalają na zastosowanie miarkowania kar pieniężnych. Nadto podzielił w całości argumentację organu I instancji, wskazując m.in., że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia utrzymanie kary pieniężnej w określonej wysokości za stwierdzone naruszenia. Natomiast skarżący nie wykazał okoliczności które pozwoliłyby na zastosowanie przepisu art. 92 c u.t.d. Na decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, obciążenie organu kosztami i przyznanie mu pomocy prawnej z urzędu. Skarga nosi datę 28 kwietnia 2021 roku. Skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę okoliczności związanych z pandemią koronawirusa, zaś wymierzona kara jest nieproporcjonalnie wysoka. Ustanowiona dla skarżącego pełnomocniczka z urzędu uzupełniła skargę w dniu 4 lutego 2022 r., formułując zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, mimo że istniała ustawowa przesłanka umorzenia postępowania, 2) naruszenia przepisów postępowania – artykułów 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, pełnomocniczka skarżącego wywiodła, że już w październiku 2020 roku, a więc w czasie, kiedy skarżący był obowiązany wykonać badanie techniczne pojazdu, obowiązywał w Polsce stan zagrożenia epidemicznego. Organ powinien był umorzyć postępowanie zgodnie z dyspozycją art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ zarzucone skarżącemu naruszenie przepisów o ruchu drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu w całokształcie prowadzonej działalności gospodarczej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został bliżej uzasadniony. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 27 maja 2021 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w toku postępowania nie znaleziono dowodów na wystąpienie po stronie skarżącego okoliczności egzoneracyjnych, wymienionych w przepisie art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organy obu instancji nie miały możliwości miarkowania kary pieniężnej, natomiast sam fakt, iż skarżący nie wykonał w terminie badań technicznych pojazdu, nie był między stronami sporny. Na rozprawie pełnomocniczka skarżącego podniosła, że skarżący nie przyczynił się do braku terminowego badania pojazdu lecz nadzwyczajne okoliczności występujące na przełomie października i listopada 2021 r., a poza tym wykonał obowiązkowe badania diagnostyczne kilka dni po terminie i tym samym nie było zagrożenia dla życia ludzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej powoływana jako p.p.s.a.).. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadza się w danym przypadku do sprawdzenia, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego przy jednoznacznie ustalonym i bezspornym między stronami stanie faktycznym. Podstawą prawną wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej był przepis art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jego zastosowanie jest ściśle ograniczone do przypadku, gdy podmiot wykonujący transport drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem dopuści się naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sankcje za wymienione w tym naruszenia prawa zostały szczegółowo opisane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Takim naruszeniem jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (lp. 9.1 załącznika), za które ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 2000 złotych. Badając z urzędu właściwe zastosowanie tak skonstruowanej normy prawnej, Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień. Zasadniczym zarzutem skargi jest naruszenie innego przepisu prawa materialnego – artykułu 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej kwestii Sąd nie podzielił zdania skarżącego, jakoby ów przepis powinien w danej sprawie znaleźć zastosowanie. Przyczyny tego są następujące. Zgodnie z omawianym przepisem organ nie wszczyna postępowania, wszczęte zaś umarza, jeśli okoliczności i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sąd podziela zdanie organu, że skarżący miał bezpośredni wpływ na powstanie stanu naruszenia prawa, albowiem nie wykonał w terminie badania technicznego pojazdu, którego używał dla celów wykonywania odpłatnego przewozu osób. W postępowaniu administracyjnym nie zostało wykazane, aby stan naruszenia był następstwem okoliczności związanych z pandemią; nie wskazują na to ani dowody dopuszczone przez organy obu instancji z urzędu, ani ewentualne dowody, o których przeprowadzenie wnosiłby skarżący (w istocie nie wnosił on o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów). Samo powołanie się na trwającą tempore criminis pandemię nie może prowadzić do wniosku, aby stan zagrożenia, jaki wówczas istniał, był koniecznym i wystarczającym elementem stwierdzenia okoliczności implikujących umorzenie postępowania. Zatem i w tym zatem kontekście skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się nadto w sprawie naruszeń przepisów postępowania, jakie ogólnikowo zarzucono organowi. Zdaniem Sądu postępowanie było prowadzone w sposób rzetelny, w pełni uwzględniający wszystkie proceduralne uprawnienia skarżącego. Miał on wiele możliwości przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oraz mógł sformułować odpowiednie wnioski dowodowe. Ścisłe stosowanie przepisów prawa nie może być pojmowane jako naruszenie zasady praworządności. Kara pieniężna, choć trudna do zaakceptowania, jest jednak przejawem woli ustawodawcy. Jej celem jest zapewnienie należytego bezpieczeństwa ruchu drogowego. Bezpieczeństwo to jest uzależnione w szczególności od stanu technicznego pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym. Uznając tę przesłankę za szczególnie istotną, prawodawca zastrzegł stosowanie sankcji przewidzianych w załącznikach do ustawy o transporcie drogowym do tych jedynie przypadków, w których naruszenie prawa zostanie jednoznacznie wykazane, nie istnieją zaś przesłanki egzoneracyjne, wyłączające możliwość wszczęcia postępowania, gdyby zaś było już wszczęte – nakazujące jego natychmiastowe umorzenie. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.