III SA/Gl 664/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności ponownego odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim, po rozpatrzeniu wniosku K. K. (dalej: Strona, Skarżący) o zmianę orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim nr [...] z [...] roku o zaliczeniu Strony do lekkiego stopnia niepełnosprawności - stwierdził niedopuszczalność wniesienia ponownego odwołania od orzeczenia nr [...] o zaliczeniu w/w do lekkiego stopnia niepełnosprawności wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim w dniu [...] roku. W podstawie prawnej wskazano art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz. U. z 2018r. poz. 511; dalej ustawa o rehabilitacji) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej Kpa) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r., poz. 1110). W uzasadnieniu odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podkreślono, że Orzeczeniem nr [...] z [...] roku Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. nie zaliczył Strony do osób niepełnosprawnych. Od ww. orzeczenia Strona złożyła odwołanie do działającego w II instancji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim. W wyniku przeprowadzonego postępowania Zespół Wojewódzki orzeczeniem nr [...] z [...] roku uchylił orzeczenie pierwszo instancyjne w całości i zaliczył Stronę do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2017 roku ze wskazaniem symboli przyczyny niepełnosprawności: 05-R oraz 07-S. W myśl pouczenia umieszczonego w ww. orzeczeniu Stronie przysługiwało, zgodnie z brzmieniem art. 6c ust 8 ustawy o rehabilitacji odwołanie do Sądu Rejonowego w S. Wydziału [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 10 lutego 2016 roku (data wpływu do organu 12 lutego 2016 roku) Strona złożyła odwołanie od ww. orzeczenia, które wraz z aktami sprawy zostało przekazane do właściwego sądu pismem z 7 marca 2016 roku. Organ podkreślił, że postępowanie wszczęte w wyniku wniesienia ww. odwołania prowadzone jest przed Sądem Rejonowym w S. Wydziałem [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą akt [...] i nadal pozostaje w toku. W dniu 8 marca 2018 roku do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim wpłynął wniosek Strony o zmianę orzeczenia Zespołu Wojewódzkiego nr [...] z [...] roku "w ten sposób, ażeby WZON w całości uznał odwołanie wnioskodawcy wyartykułowane w jego piśmie (odwołaniu) z dnia 10 lutego 2016 roku i zmienił ww. orzeczenie w ten sposób, ażeby orzekł, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i że jego niepełnosprawność będzie trwać do dnia 31 stycznia 2019 roku." Zatem organ II instancji analizując tryb samokontroli stwierdził, że w przedmiotowym wniosku Strona żądała uwzględnienia w całości odwołania z 10 lutego 2016 roku od orzeczenia nr [...] Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z [...] roku i dokonania stosownej zmiany, a to było już przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim. W toku prowadzonego postępowania Zespół Wojewódzki nie skorzystał z prawa uwzględnienia w całości odwołania strony i przekazał je do właściwego sądu wraz z aktami sprawy. Dlatego też zaskarżonym postanowieniem Zespół Wojewódzki stwierdził niedopuszczalność wniesienia ponownego odwołania od orzeczenia nr [...] o zaliczeniu Strony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Kwestionując powyższe Strona zaskarżyła ww. rozstrzygnięcie w całości wnosząc o stwierdzenie jego nieważności gdyż zachodzą przyczyny określone w art. 156 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) Kpa.; alternatywnie o jego uchylenie, gdyż rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 15, art. 19, art. 75, art. 77, art. 80, art. 124 ust. 2 w zw. z art. 107 ust. 3 k.p.a., art. 127, art. 134, art. 155 w zw. z art. 154 Kpa, § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a) i d) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. , Nr 139. poz. 1328 ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji RP. Zaakcentowano, że rozstrzygniecie WZON nie dotyczy przedmiotu złożonego przez Skarżącego wniosku, gdyż wnosił o zmianę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności [...] w trybie art. 155 Kpa, a nie wnosił żadnego "ponownego odwołania. Nadto wskazano, że wydane jedynie przez Przewodniczącą WZON postanowienie [...] z daty [...]r. jest obarczone wadą nieważności, gdyż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa przez niewłaściwie sformowany skład WZON, gdyż brak w nim drugiego członka zespołu, którym powinien być albo Sekretarz WZON, albo wyznaczony przez Przewodniczącego WZON inny członek WZON, co wynika jednoznacznie z brzmienia § 19 ust. 3 pkt 2 lit. d powołanego w skardze rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania w przedmiotowej sprawie instytucji uregulowanej art. 155 kpa wskazał, że w ocenie organu rozpatrującego jasnym jest, że Skarżący pismem z 8 marca 2018 roku wniósł ponowne odwołanie od orzeczenia nr [...] o tożsamej treści i w niezmienionym stanie faktycznym. Dlatego organ nie zgadza się z zarzutem skarżącego jakoby wniosek z 8 marca 2018 roku stanowił wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia nr [...] w trybie art. 155 Kpa. Zgodnie bowiem z treścią art. 155 kpa "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio". Zespół Wojewódzki zwrócił uwagę, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy o co w przedmiotowym wniosku wnosił Skarżący. Merytoryczny charakter miałaby zmiana zarówno stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy jak i okresu ważności orzeczenia ponieważ wymagałoby ponownej oceny stanu zdrowia i naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy oraz określenia rokowań co do trwałości tego naruszenia. Natomiast celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa jest dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych, po dokonaniu analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału. Zatem w ocenie organu wydanie zaskarżonego postanowienia było uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię trybu rozpatrywania pism strony postępowania i sposobu załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem prawidłowy formalnie wniosek może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu do załatwienia sprawy. Skoro przepis art. 61 § 1 Kpa stanowi, że postępowanie administracyjne wszczynane jest również na żądanie strony, to oznacza, że wszczęcie tego postępowania jest możliwe tylko na podstawie takiego żądania, które czyni zadość wymaganiom prawnym określonym w Kpa i innych odrębnych przepisach prawa. Jednak to nie rzeczą organu, a strony jest formułowanie zamierzeń, jakie chce podjąć w postępowaniu czy też wywołać składanym wnioskiem. Jeżeli z brzmienia złożonego przez stronę pisma nie wynika jednoznacznie zakres jego żądania to na organie spoczywa obowiązek podjęcia stosownych działań celem jego skonkretyzowania. Przepis art. 64 Kpa reguluje właśnie tryb usuwania braków formalnych podania/pisma strony. Zgodnie z jego § 2 - jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dlatego też wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Braki, o których mowa w art. 64 § 2 Kpa należy bowiem rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Jednakże, aby mogło dojść do usunięcia braku formalnego podania, organ musi dokonać wezwania do uzupełnienia stwierdzonego braku. Także jeśli dotyczy to wątpliwości co do zakresu żądania. Przenosząc powyższe na niwę rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że organ nie dopełnił powyższego wymogu. Wobec bowiem takiej treści wniosku Strony koniecznym było wezwanie jej do jednoznacznego skonkretyzowania żądania z jednoczesnym pouczeniem o skutkach prawnych złożonego przez nią żądania – jak to ujęto w końcówce treści odpowiedzi na skargę. W powyższym zakresie zatem skarga była zasadna. Natomiast całkowicie chybione są zarzut, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą nieważności, gdyż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa przez niewłaściwie sformowany skład WZON, gdyż brak w nim drugiego członka zespołu, którym powinien być albo Sekretarz WZON, albo wyznaczony przez Przewodniczącego WZON inny członek WZON, co wynika jednoznacznie z brzmienia § 19 ust. 3 pkt 2 lit. d powołanego w skardze rozporządzenia – albowiem w rozpoznawanej sprawie właśnie taki skład figuruje w podpisach rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.