III SA/Gl 665/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Uniwersytetu [...] w K. z dnia 13 czerwca 2022 r. nr RBR/24/06/2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 13 czerwca 2022r. nr RBR/24/06/2022 Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach stwierdził uchybienie przez skarżącą E.S. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora z 28 kwietnia 2022r. nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Skarżąca rozpoczęła w roku akademickim 2019/2020 studia doktoranckie w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Decyzją Rektora (tj. Dziekana Szkoły Doktorskiej działającego z upoważnienia Rektora) z 28 kwietnia 2022 r. została skreślona z listy doktorantów. Decyzja została doręczona skarżącej 13 maja 2022 r., zatem termin na złożenie wniosku do Rektora o ponowne rozpatrzenie sprawy mijał 27 maja 2022 r. Natomiast skarżąca podanie o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji o skreśleniu jej z listy doktorantów datowane na 26 maja 2022r. nadała w placówce pocztowej 28 maja 2022r., a zatem dzień po terminie. Uwzględniając powyższe Rektor wydała zaskarżone postanowienie z 13 czerwca 2022 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pismem z 4 lipca 2022 r. skarżąca złożyła do Rektora wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu jej z listy doktorantów powołując się na to, że informacje o uchybieniu terminu powzięła dopiero 1 lipca 2022r., kiedy to odebrała postanowienie Rektora z 13 czerwca 2022r. Jako podstawę wniosku o przywrócenie terminu strona powołała nieskuteczność doręczenia decyzji o skreśleniu w związku z tym, iż - jak twierdzi - decyzja została odebrana przez jej córkę, która z nią nie zamieszkuje, i która przy odbiorze decyzji nie składała oświadczenia wymaganego przepisem art. 37 ust 2 pkt 3 lit. b Prawo pocztowe. W związku z twierdzeniem skarżącej Uniwersytet, pomimo spóźnionego – jego zdaniem - wniosku o przywrócenie terminu postanowił zweryfikować prawidłowość doręczenia decyzji o skreśleniu z listy doktorantów i złożył w tym celu reklamację do Poczty Polskiej zawiadamiając jednocześnie stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. 4 sierpnia 2022r. oczekując na rozpatrzenie reklamacji przez pocztę, Uniwersytet otrzymał skargę strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Rektora z 13 czerwca 2022 r. 16 sierpnia 2022 r. Poczta Polska przesłała Uniwersytetowi odpowiedź na reklamację. Wynika z niej, że reklamacja została uznana za nieuzasadnioną, gdyż decyzja o skreśleniu strony z listy doktorantów została odebrana 13 maja 2022 r. przez córkę skarżącej, która potwierdziła w urzędzie pocztowym, iż zamieszkuje razem ze stroną. W świetle powyższych okoliczności organ uznał, iż doręczenie to zostało dokonane skutecznie, zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadano z uchybieniem terminu. Na to rozstrzygnięcie skarżąca wywiodła skargę do sądu administracyjnego wnosząc w niej o uchylenie postanowienia Rektora i wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu skargi podniosła, że córka jako osoba, która z nią stale nie zamieszkuje, gdyż pracuje w innym mieście, nie była upoważniona do odbioru przesyłki, zatem dokonane doręczenie jest nieskuteczne, a termin do wniesienia środka odwoławczego nie rozpoczął biegu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Podniósł, że podjęte postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że doręczenie zostało dokonane skutecznie, wobec czego skarga jest niezasadna. W piśmie procesowym z 13 grudnia 2022r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że córka nie jest jej domownikiem, gdyż mieszka w Warszawie, gdzie pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy, a w takim przypadku doręczenie decyzji jest nieskuteczne wobec niej. Jednocześnie przedłożyła zaświadczenie z 13 grudnia 2022r. potwierdzające zatrudnienie córki w W. w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 lipca 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, kończące postępowanie albo rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Zasadniczy przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia, czy doręczenie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów dokonane do rąk pełnoletniego członka rodziny czyli córki strony, która jednak - jak twierdzi strona - nie była jej domownikiem jest skuteczne, gdyż od tego zależy, czy w dacie tego doręczenia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w ślad za tym, czy nadanie tego wniosku 28 maja 2022r. nastąpiło w terminie, czy też jego uchybieniem. W tak zarysowanym sporze, Sąd podzielił pogląd organu. Zgodnie z art. 44 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 dalej Kpa), w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: (tj. w mieszkaniu lub miejscu pracy adresata, pod adresem do korespondencji wskazanym w bazie adresów elektronicznych, w lokalu organu administracji publicznej, w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie, a w przypadku nieobecności adresata - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi) 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Stosownie zaś do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 896) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Z potwierdzenia odbioru decyzji (plik określony jako karta 7), znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 6 maja 2022r. Poczta Polska podjęła nieskuteczną próbę doręczenia pod adresem zamieszkania strony, a w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono zawiadomienie o tym. Jednocześnie w pkt 4. potwierdzenia znajduje się informacja, że przesyłkę wydano "osobie pełnoletniej zamieszkującej z adresatem". Tej informacji zawartej na druku potwierdzenia odbioru córka skarżącej nie kwestionowała, a wręcz przeciwnie - potwierdziła ją poprzez złożenie na nim własnoręcznego podpisu. Fakt podpisania formularza odbioru przesyłki wskazuje, że osoba odbierająca potwierdziła stan, jaki wynika z treści na nim zamieszczonej. Natomiast pracownik poczty nie ma możliwości weryfikacji prawdziwości takiego oświadczenia ani podstaw do jego kwestionowania; podobnie organ. Tak dokonane doręczenie uznać należy zatem za skuteczne tym bardziej, że przesyłka faktycznie dotarła do adresatki, skoro ta złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora. Nadto to, że córka w ogóle wiedziała o istnieniu przesyłki i konieczności jej odbioru wskazuje, że albo istotnie przebywała w domu skarżącej i mogła być uznana za domownika i wiedząc o awizowaniu przesyłki podjęła ją albo została o tym poinformowana przez stronę (czy wręcz poproszona o jej odbiór). Zatem albo działała jako domownik, albo – co najmniej - za wiedzą strony, choć ten argument Sąd podnosi jedynie posiłkowo. Wobec powyższych ustaleń, Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów dokonane 13 maja 2022r. było skuteczne, zatem termin do jej zaskarżenia rozpoczął bieg 14 maja 2022r. i upłynął 27 maja 2022r., podczas gdy faktycznie pismo w tej sprawie zostało nadane 28 maja 2022r. a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. Skutki uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego określa art. 134 Kpa, który stanowi podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powołany przepis obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, w ramach którego podejmowane są czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 Kpa, a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Treść art. 134 Kpa została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzyć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Podsumowując: konsekwencją uznania skuteczności doręczenia dokonanego 13 maja 2022r. do rąk córki skarżącej jest stwierdzenie uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia do Rektora wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skoro nastąpiło to dopiero 28 maja 2022r. W związku z tym organ zasadnie oparł się o regulację zawartą w art. 134 Kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.