III SA/Gl 668/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-07-02

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys – Kmiecik, Małgorzata Herman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działkach rolnych H i F, które zostały zgłoszone do płatności po raz pierwszy w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, a ARiMR nie zaciągnęła do nich zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działkach rolnych H i F. Działki te zostały zgłoszone do płatności po raz pierwszy w drugim roku realizacji programu, a ARiMR nie zaciągnęła do nich zobowiązań. Ponadto, charakter gleby i położenie działek (w części zalewowej doliny rzeki) czyniły je nieodpowiednimi do uprawy orzecha włoskiego, co było sprzeczne z celem planu rolnośrodowiskowego i przepisami prawa wodnego. Zwiększenie powierzchni użytków rolnych w kolejnych latach realizacji programu jest ograniczone przepisami rozporządzenia.
Stan faktyczny
K. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu "Rolnictwo ekologiczne - uprawy sadownicze". W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanych powierzchni i rodzajów upraw na działkach rolnych F, G, H, C, D, E. Po korektach wniosku i ponownych kontrolach, organ I instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 9 sierpnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwości uzasadnienia i niekompletności akt. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor ARiMR ponownie utrzymał w mocy decyzję I instancji, uznając, że płatności nie mogą być przyznane za uprawę orzecha włoskiego na działkach H i F z uwagi na ich charakter i położenie, a także fakt zgłoszenia ich po raz pierwszy w drugim roku realizacji programu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddalono skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpoznaniu odwołania K. O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji z [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podniesiono, że K. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt do Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] r. ubiegając się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na zadeklarowanych działkach rolnych C, D, E, F, G, H. Powierzchnia deklarowana dla wariantu S02d02 wynosiła [...] ha. Deklarowane działki rolne leżą na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny: [...]) oraz [...], [...], [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny: [...]). Wskutek występujących nieprawidłowości stwierdzonych przy wykorzystaniu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli wspomagającego proces kontroli i obsługę spraw, Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] r. wezwał reprezentanta K. O., J. K. w trybie art. 50 § 1 Kpa do złożenia wyjaśnień w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik wnioskodawczyni w dniu [...] r. złożył w Biurze Powiatowym w B. korektę wniosku, wpisując w sekcji VIII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych w gospodarstwie rolnym) w kolumnie [...] numer obrębu ewidencyjnego dla działek ewidencyjnych [...],[...],[...] oraz [...]. W dniu [...] r. została przeprowadzona kontrola na miejscu obejmująca województwo [...]. Z danych raportu z kontroli nr [...] z dnia [...] r. wynikało co następuje: F - pow. deklarowana [...] ha - stwierdzono pow. [...]ha, działkę oznaczono kodem błędu DR13+; G - pow. deklarowana [...] ha - działkę oznaczono kodem błędu DR33 (w uwagach inspektorzy opisali iż zgłoszona działka rolna jest w rzeczywistości drogą z płyt betonowych); H - pow. deklarowana [...] ha - stwierdzono pow. [...] ha, działkę oznaczono kodem błędu DR13-. Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt K. O. zadeklarowała większą powierzchnię realizacji pakietu S02 niż powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu. W dniu [...] r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie Beneficjentki obejmująca województwo [...]. Z danych raportu z kontroli nr [...] wynikało co następuje : C - pow. deklarowana [...] ha - stwierdzono pow. [...] ha, działkę oznaczono kodem błędu DR25 D — pow. deklarowana [...] ha - stwierdzono pow. [...] ha, działkę oznaczono kodem błędu DR25 E - pow. deklarowana [...] ha - stwierdzono pow. [...] ha, działkę oznaczono kodem błędu DR25 oraz DR 14. Organ wyjaśnił, że nieprawidłowość nazwana kodem DR13+ oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Kod DR13- oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Kod DR25 oznacza, brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, ponieważ jest ona położona na znacznie większym obszarze od zadeklarowanej powierzchni. Stwierdzenie, iż działka rolna nie jest gruntem rolnym opisuje kod błędu Kod DR33. Kod DR14 oznacza, że normy DKR nie są przestrzegane. W dniu [...]r. wpłynęła do Biura Powiatowego "Zmiana do wniosku" zmieniająca w sekcji VI.B. Deklaracja pakietów lub wariantów w latach 2006-2011 z deklarowanej powierzchni pakietów/wariantów wynoszącej [...] ha na [...] ha. W kolumnie 7 wnioskowaną kwotę pomocy zmieniono z [...] zł. na [...] zł. W sekcji VIII wycofano działkę rolną G deklarowanej wcześniej na powierzchni równej [...] ha. Do Zmiany do wniosku dołączono Wypis z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych o numerze [...] oraz [...]. W związku z zastrzeżeniami Beneficjentki do raportów z kontroli po otrzymaniu opinii z odpowiednich biur kontroli na miejscu w dniu [...] r. przesłano do K. O. odpowiedź na wniesione zastrzeżenia. [...] stwierdził, że kontrola została prawidłowo wykonana i stwierdzone wyniki są odzwierciedleniem sytuacji terenowej zastanej w dniu kontroli. Natomiast [...] ze względu na stwierdzone uchybienia w raporcie z kontroli zasadniczej z dnia [...] r., w dniu [...] r. przeprowadził kolejną kontrolę terenową. W wyniku ponownej kontroli na działkach C, D, E nie stwierdzono nieprawidłowości. W dniu [...] r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w B. pismo pełnomocnika Wnioskodawczyni oraz zmiana wniosku. W piśmie przewodnim stwierdzono, iż przyczyną zmiany wniosku jest pomyłka w deklaracji wariantów dla pakietu S02. Wszystkie działki błędnie zadeklarowano do wariantu S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności), natomiast powierzchnia równa [...] ha powinna być zadeklarowana jako S02d01 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu Zgodności). W zmianie do wniosku wprowadzono zmiany w deklaracji wariantów tj. powierzchnię równą [...] ha przypisaną do działek rolnych F i H. zadeklarowano do wariantu S02d01, natomiast powierzchnia równa [...] ha przypisaną do działek rolnych C, D, E zadeklarowana została do wariantu S02d02. W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęło pismo podpisane przez Zastępcę Dyrektora ds. Certyfikacji [...] panią D. K. potwierdzającą fakty podane w piśmie Pana J. K. z dnia [...] r. W dniu [...] r. wpłynęło kolejne pismo opisujące okoliczności wpływające na błędną deklarację w dniu [...] r. wariantów w pakiecie S02. Kierownik Biura Powiatowego w B. uwzględniając akta sprawy w tym wyniki kontroli zawarte w raportach z kontroli wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. W dniu [...] r. strona wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. odwołanie od powyższej decyzji I instancyjnej. W dniu [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją nr [...] uchylił w/w rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż istniała konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami inspektorów w zasadniczej kontroli dnia [...] r. oraz kontroli z dnia [...] r. W następstwie powyższej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok [...] w wysokości [...] zł. Dla Pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02d02 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) za powierzchnię uwzględnioną w płatności równą [...] ha. W dniu [...] r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł odwołanie od tej decyzji. W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Na w/w decyzję ostateczną K. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem dnia 9 sierpnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Gl 695/12 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie art. 107 § 3 Kpa, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w sposób niejasny i niezrozumiały wskazano motywy zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie zostały w sposób przejrzysty wyjaśnione i uzasadnione ustalenia faktyczne. Ponadto uznano, iż przesłane akta sprawy nie były kompletne - nie zawierały decyzji z [...] roku. Rozpoznając sprawę ponownie w trybie odwoławczym, obecnie zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji uznając, że zaskarżona decyzja uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Zarzut nie dokonania oceny spełniania przez deklarowane działki rolne F i H warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uznano za nietrafiony w świetle § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.). Organ odwoławczy także podkreślił, że Beneficjentka mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ponieważ nie przyznano wnioskodawczyni płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolno-środowiskowego działki rolne F i H, więc tym samym nie zaciągnięto zobowiązań do tych działek. Organ uznał, że nie można według § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego zwiększyć lub zmniejszyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany ten program. Odnosząc się do zastrzeżeń zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że stan rzeczywisty na danych działkach nie uległ zmianie tj. gospodarstwo specjalizuje się w produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. Działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...] (wraz z działkami ewidencyjnymi [...], [...] przekształcona w działkę ewidencyjną [...]) i [...] położone są w dolinie rzeki K. w części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno mineralnych. Potwierdzają to między innymi zdjęcia z kontroli na miejscu, tak z [...] roku jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] o numerze [...] z dnia [...] r. Stwierdzono natomiast, że produkcja orzecha włoskiego nie udaje się na glebach podmokłych, zbyt ciężkich, zwięzłych i zimnych, na których słabo rośnie i przedwcześnie zamiera. Nie należy zakładać sadu orzechowego w zagłębieniach terenowych, kotlinach, w których występują zastoiska mrozowe. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią: Trwały użytek zielony -TUZ. Zacytowano w tym miejscu art. 70 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne i podkreślono, że naruszenie powyższego przepisu związane jest z tym, że obszar doliny [...], w tym i działki rolne H i F są zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki, a proponowane użytkowanie jako sad orzechowy, jest sprzeczne z wyżej wymienionym przepisem i nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w planie - produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy podkreślił, że nie może zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku [...] – drugim roku wnioskowania, do których nie przyznano płatności, a w związku z tym nie zostały zaciągnięte zobowiązania. Odnosząc się do podniesionej kwestii podjęcia przez ARiMR rozstrzygnięcia sprawy dot. [...] r., pomimo nie zakończenia postępowania prowadzonego przed WSA w Gliwicach dot. płatności za 2007 r. - organ odwoławczy stwierdził zasadność i prawidłowość działania w tym zakresie organu I instancji, bowiem z przepisów prawa administracyjnego nie wynika, by okoliczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego była bezpośrednią przesłanką do zawieszenia postępowania prowadzonego dla sprawy z następnego roku, gdyż wnioski w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na poszczególne lata są odrębnymi postępowaniami. W każdym z nich organ wydaje odrębną decyzję w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Natomiast zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i organ I instancji wydał stosowaną decyzje, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zakończeniu wszystkich obowiązkowych kontroli, by nie narazić się na zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 Kpa. Organ odwoławczy zwrócił w tym miejscu uwagę, że wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie wstrzymuje postępowania, w stosunku do którego rozstrzygniecie WSA może mieć wpływ na podejmowaną decyzję organu. Wskazał, że ewentualna zmiana decyzji z [...] r. nr [...].- odnoszącej się do płatności na 2007 rok stanowić może podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności na rok 2008. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia strona w dniu [...] r. wniosła skargę do tut. Sądu zarzucając naruszenie m. in. § 5 ust. 1, 3, 4 oraz § 11 ust. 2 i 3 § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, w brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/2004 z dnia 22 grudnia 2004r. w związku z art. 37 ust. 4 i art. 39 tego rozporządzenia; art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa w związku z art. 86 Rozporządzenia Rady (WE)nr 1782/2003 z dnia 29 września2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71,, (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, str. 1) w zw. z § 2.1 Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r.; § 1 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w związku z art.70 ust 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne (t.j.: Dz. U 2012 r. poz. 145). Wskazano także na naruszenie art. 127 w zw. z art. 15 kpa poprzez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą; naruszenie art. 107, art. 111 Kpa w zw. z art. 127 Kpa poprzez odmowę uzupełnienia decyzji organu I stopnia w związku z brakiem umieszczenia w sentencji w/w decyzji rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek F i H zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008; naruszenie art. 110 kpa w zw. z art. 127 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, iż organy są związane ostateczną decyzją dotyczącą przyznania skarżącej płatności za rok 2007; naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań WSA zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 sierpnia 2012r. III SA/GI 695/12. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są całkowicie chybione. Przechodząc do meritum, na wstępie należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt III SA/Gl 1998/11 tut. Sąd rozpoznając skargę K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych za 2007 rok - oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia WSA w Gliwicach na wstępie wskazał, że zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej określa ustawa z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, a szczegółowe zasady udzielania pomocy – akty wykonawcze do powołanej ustawy, m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej [...] ha użytków rolnych i który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o jakich mowa w art. 23 Rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L160 poz. 80 z 26 czerwca 1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004 r.), zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Natomiast zgodnie z art. 23 Rozporządzenia 1257/1999/WE: 1. Wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. W miarę potrzeby dla szczególnych rodzajów zobowiązań określany jest dłuższy okres, uwzględniający ich wpływ na środowisko lub warunki utrzymania zwierząt. 2. Zobowiązania agrośrodowiskowe i dotyczące warunków utrzymania zwierząt obejmują więcej niż tylko stosowanie zwyczajnej dobrej praktyki rolniczej obejmującej dobrą praktykę hodowli zwierząt. Zobowiązania agrośrodowiskowe zapewniają usługi, których nie wspierają inne środki, takie jak wsparcie rynkowe lub dodatki wyrównawcze. Art. 13 rozporządzenia 817/2004/WE odnosi się do zwierząt gospodarskich, a więc nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, a art. 20 stanowi, iż rolnik podejmujący zobowiązanie agrośrodowiskowe lub związane z dobrostanem zwierząt odnoszące się do części gospodarstwa spełnia co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy WSA podkreślił, że strona deklarowała do płatności następujące działki: C - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; D - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; E - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; G - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] (droga); H - o pow. deklarowanej [...] ha i F - o pow. deklarowanej [...] ha. Jak wynikało z zaskarżonego wówczas w tamtej sprawie rozstrzygnięcia organ wykluczył z płatności działki H i F, jako że nie były one właściwe do uprawy orzecha. Oceniając prawidłowość takiego działania WSA stwierdził, że wspomniane działki leżą na terenach zalewowych rzeki Kąpiel i zostały zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki, a nie sady orzechowe. Działanie producenta polegające na obsadzeniu łąki sadem orzechowym było sprzeczne z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk oraz zasadami prawidłowego sporządzania planu działalności rolnośrodowiskowej, uwzględnia-jącego warunki glebowe i klimatyczne, którego wykonanie stanowi obowiązek producenta rolnego warunkujący przyznanie płatności stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. Zalecenie posadzenia orzecha na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony było sprzeczne z zadaniem do realizacji zawartym w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz zobowiązaniem podjętym przez producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowym do zachowania na terenie gospodarstwa rolnego powierzchni trwałych użytków zielonych. Stanowiło także naruszenie zał. nr 1 rozdział II ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. obligującego do zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych, zgodnie z którym zadaniem realizowanym w ramach pakietu - rolnictwo ekologiczne jest zachowanie na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp.); w uzasadnionych przypadkach zmniejszenie powierzchni ostoi jest dopuszczalne przy zachowaniu co najmniej 3 % ich powierzchni w gospodarstwie rolnym. Ponadto fakt obsadzenia sadzonkami orzecha m.in. działek H i F producent zadeklarował poprzez złożenie wniosku [...]r. i potwierdzenie podpisem, że posiada już te uprawy na gruncie, podczas gdy z zebranych w sprawie dowodów wynikało, że sadzonki orzecha dla obsadzenia działek w woj. zachodniopomorskim zostały zakupione dopiero [...]r., co wskazuje, że w dniu składania wniosku nie było ich na gruncie. WSA zaakcentował także, że działki F, G i H zostały zadeklarowane po raz pierwszy w roku 2007, co oznacza, że ARiMR nie podjęła co do nich zobowiązania. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2006.243.6) w przypadku środków rolnośrodowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane z zobowiązaniami podjętymi do [...] r. mogły być kwalifikowane w ramach EFRROW w nowym okresie oprogramowania. Ponieważ więc wykluczenie z płatności działek F i H z wyżej podanych względów było zasadne, podobnie jak wykluczenie działki G będącej w istocie drogą, zatem powierzchnia stwierdzona wynosiła w [...] roku – [...] ha (stwierdzona powierzchnia działek C, D, E), a po jej zmniejszeniu o podwójną wartość stwierdzonego przedeklarowania (2 x [...] ha, obejmującego zawyżenie przez producenta powierzchni działek D i G, pomniejszone o zaniżenie przez skarżącą powierzchni działki E) powierzchnia uprawniona do płatności wynosiła [...] ha i płatność do takiej powierzchni na [...] rok producentka otrzymała. Mając powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne na względzie oraz odnosząc je do okoliczności rozpoznawanej obecnie sprawy należy zauważyć, że kwestia decyzji właściwych organów dotyczących wniosku skarżącej o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w [...] r. stanowiła już wcześniej przedmiot rozważań WSA w Gliwicach, który wyrokiem z 10 sierpnia 2009 r. o sygn. akt III SA/Gl 207/09 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] r. o nr [...]. Powodem takiego orzeczenia były wady postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził mianowicie, że w raportach z kontroli brak było dokładnych danych dotyczących stwierdzonej ilości sadzonek orzecha włoskiego i umiejscowienia w terenie trzech losowo wybranych fragmentów działek, na których sadzonki były liczone. Ponadto ze względu na sformułowanie prawnego wymogu co do obsady w sposób dokładny, poprzez podanie wymaganej ilości sadzonek w sztukach, organ winien podać stwierdzone ilości sadzonek także w tych jednostkach. Wówczas w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia wszystkich niezbędnych ustaleń i wyciągnięcia wniosków, jakie organ zawarł w decyzji. Sąd wskazał także, że odmawiając weryfikacji wyników kontroli na miejscu i odrzucając wniosek dowodowy złożony w tym zakresie przez skarżącą, organ administracji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Mając więc na względzie te wskazane braki postępowania dowodowego organ II Instancji uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając ocenę zawartą w powołanym wyżej wyroku organ I instancji ponownie przeprowadził kontrole na miejscu tj. w woj. [...] od [...] do [...] r. i w woj. [...][...]r. Ustalenia zawarto w protokołach kontroli. Odnośnie działek rolnych położonych w woj. zachodniopomorskim kontrolerzy przeprowadzili pomiar deklarowanych działek i policzyli sadzonki orzecha. Na podstawie tych ustaleń ustalili, że obsada orzecha wynosi średnio [...] szt. na hektar, a więc spełnia wymogi określające minimalną obsadę, tym niemniej z wyżej podanych powodów do działek tych płatność rolnośrodowiskowa nie mogła być przyznana. Również co do działek położonych w woj. [...] została spełniona obsada drzewek i wynosiła: działka C – [...] szt. na [...] ha; działka D – [...] szt. na [...] ha; działka E – [...] szt. na [...] ha. Tym niemniej organ podniósł, iż stan taki stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w roku [...] r. i nie można na tej podstawie stwierdzić, że istniał już w roku [...] r. tj. w roku, którego dotyczy wniosek skarżącej, jako że inny stan wynika z protokołów sporządzonych [...]r. co do działek rolnych położonych w woj. [...] i [...]r. co do działek znajdujących się w woj. [...], a WSA ocenę tę wówczas podzielił. Organ wyjaśnił bowiem, iż w aktach sprawy istnieje dowód w postaci rachunku nr [...]z [...]r. na zakup sadzonek orzecha w ilości [...] sztuk, co wskazuje na fakt uzupełniania nasadzeń po dniu pierwszej kontroli tj. z [...]r., której poczynione ustalenia były właściwe. Reasumując zatem powyższe należy stwierdzić, że zgodnie z brzmieniem § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2; może ulec zwiększeniu powierzchnia jeśli realizowany jest program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych - o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o [...] ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio. W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zwiększenia o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu [...]r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Wobec takich uregulowań rozporządzenia należy zauważyć, że strona rozpoczęła pięcioletni okres zobowiązania w dniu [...]roku na powierzchni równej [...] ha zatem decyzja na rok [...] nie mogła obejmować większej powierzchni. Agencja bowiem nie może przyznać płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 (w drugim roku deklaracji), do których ARiMR nie zaciągnęła zobowiązań. Jak słusznie organ podkreślił K. O. mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolno środowiskowego, ale skoro jak wyżej wykazano nie przyznano płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne F i H więc nie zaciągnięto do nich zobowiązań. A w świetle cytowanego § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego nie można zwiększyć lub zmniejszyć powierzchni użytków rolnych, na których jest już realizowany program rolnośrodowiskowy. Dodatkowo jeszcze raz należy zaakcentować, że stan rzeczywisty na spornych działkach nie uległ zmianie tj. gospodarstwo specjalizuje się w produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. Działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...] (wraz z działkami ewidencyjnymi [...], [...] przekształcona w działkę ewidencyjną [...]) i [...]. Obie te działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki K., w części zalewowej doliny, na glebach organicznych i organiczno mineralnych. Potwierdzają to między innymi zdjęcia z kontroli na miejscu, tak z [...] roku jak i zdjęcie z dnia [...]r.; uprawa orzecha włoskiego nie udaje się na glebach podmokłych, zbyt ciężkich, zwięzłych i zimnych, na których słabo rośnie i przedwcześnie zamiera. Poza tym deklarowane sporne działki stanowią Trwały użytek zielony; są zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki a proponowane użytkowanie jako sad orzechowy jest sprzeczne także z kwestionowanym przez skarżącą przepisem art. 70 ust. 4 Prawa wodnego i nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w planie produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. Wobec powyższego oraz stwierdzając, że skoro nie przyznano płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zgłoszonych do płatności w roku 2007 - drugim roku wnioskowania i tym samym nie zostały zaciągnięte zobowiązania ARiMR - zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie naruszono wskazanych tam przepisów prawa. W szczególności nie naruszono zasady prawdy obiektywnej ani zasady swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, w tym dokumenty złożone przez stronę skarżącą, przy czym jednak wyprowadził z nich wnioski odmienne od tych, które wywodzi strona, co nie jest tożsame z naruszeniem przepisów proceduralnych. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło