III SA/Gl 668/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-06
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys - Kmiecik, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej na realizację projektu "Budowa siłowni plenerowej w B." była zasadna, jeśli projekt miał być realizowany na terenie już zagospodarowanym w ramach innej operacji współfinansowanej ze środków PROW, co organ uznał za naruszenie zasady trwałości i nieprawidłowe wydatkowanie środków?Ratio decidendi
Odmowa przyznania pomocy finansowej na realizację projektu "Budowa siłowni plenerowej w B." była zasadna. Sąd uznał, że realizacja nowego projektu na terenie już zagospodarowanym w ramach innej operacji współfinansowanej ze środków PROW, skutkująca zniszczeniem części wcześniej zagospodarowanego terenu (np. trawnika pod budowę siłowni), stanowi naruszenie zasady trwałości operacji i prowadzi do nieprawidłowego wydatkowania środków publicznych. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił przyznania dofinansowania.Stan faktyczny
Gmina C. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na realizację projektu "Budowa siłowni plenerowej w B." w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując, że projekt ma być realizowany na terenie już zagospodarowanym w ramach innej operacji współfinansowanej ze środków PROW, co stanowi naruszenie zasady trwałości i prowadzi do nieprawidłowego wydatkowania środków. Gmina wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, uznając odmowę przyznania pomocy za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi Gminy C. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w zakresie projektu objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oddala skargę.
Pismem nr [...] z dnia [...]r. Gmina C. została powiadomiona o odmowie przyznania pomocy na realizację zadania "Budowa siłowni plenerowej w B. ". Jako podstawę prawną odmowy organ wskazał art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U z 2013 r., poz.173, dalej ustawa o wspieraniu rozwoju).
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] r. Gmina C. złożyła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] , za pośrednictwem "A" , wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju PROW na lata 2007-2013" dla małych projektów, tj. "Budowa siłowni plenerowej w B. ", który obejmuje roboty budowlane i montaż urządzeń siłowni. Wartość projektu wyceniono na [...] zł.
Z dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę wynika (po dwukrotnym uzupełnieniu), że całość zadania zostanie wykonana na terenie, na którym zrealizowano operację "Budowa otwartego kompleksu rekreacyjno-sportowego" w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" , na którą Samorząd Wojewódzki (SW) przyznał środki pomocowe. Dofinansowanie to wzbudziła wątpliwości, co do możliwości dofinansowania wskazanego działania.
Gmina ustosunkowując się do wątpliwości SW wyjaśniła, że planowana operacja "w żaden sposób nie wpływa na zachowanie celu operacyjnego, co więcej poprzez oddziaływanie dwóch współmiernych operacji wzmacnia efekt synergii". Siłownia wzbogaci ofertę aktywnego spędzania wolnego czasu przez mieszkańców, co wpłynie na poprawę jakości życia i promocję PROW.
Zgadzając się z przedstawioną przez wnioskodawcę argumentacją organ podkreślił, że realizacja projektu wymaga zniszczenie terenu wcześniej już zagospodarowanego z wykorzystaniem środków unijnych, co świadczy o nieprawidłowym ich wydatkowaniu. Okoliczność ta skutkuje odmową przyznania pomocy na realizację "Budowy plenerowej siłowni w B. ".
Pismem nr [...] z [...] r. (bez daty dziennej) Gmina C. wezwała SW do usunięcia naruszenia prawa w związku z odmową przyznania pomocy na realizację wskazanej operacji. W uzasadnieniu podkreśliła, że uzasadnienie prawne odmowy jest niepełne, a faktyczne opiera się na błędnych założeniach, że budowa siłowni spowoduje zniszczenie terenu zagospodarowanego wcześniej ze środków pomocowych. Gmina stwierdziła, że spełniła warunki nie tylko ustawy o wspieraniu rozwoju, ale także § 2, § 3 ust. 1, ust. 2, § 4 ust. 1, a także § 9 ust. 1 i § 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" (Dz. U. nr 138, poz. 868 ze zm.). Przedstawione koszty realizacji zadania są uzasadnione jej zakresem i niezbędne dla osiągnięcia założonego celu określonego w pkt 13.2 wniosku, są przemyślane i najkorzystniejsze do osiągniecia zamierzonego efektu. Przedstawione uzasadnienie odmowy udzielenia dofinansowania nie wskazuje, jaki przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju czy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. L 277 z 21.10.2005 r.) zostały by naruszone ich przyznaniem. Podkreśliła, że argumentacja Wydziału Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] odnosi się jedynie do potencjalnego naruszenia zasady trwałości operacji dofinansowanej ze środków działania "Odnowa i rozwój wsi", czyli projektu, który nie był w tym postępowaniu przedmiotem oceny. Tym samym organ nie dokonał oceny zgodności wnioskowanego projektu z wymogami ustawy, rozporządzenia wykonawczego i rozporządzenia Rady. Również decyzja o odmowie przyznania pomocy została wydana z uchybieniem terminu, zakreślonego w § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (3 miesiące) i powiadomieniu o jego przedłużeniu o 2 miesiące, gdyż rozstrzygniecie wniosku z 1 lipca 2013 r. dotarło do adresata 7 lutego 2014 r.
Pismem z dnia [...] r. Urząd Marszałkowski poinformował Gminę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przyjęte do rozpatrzenia, a pismem z [...] r. o negatywnym jego rozpatrzeniu.
W uzasadnieniu stwierdzono, że operacja "Budowa siłowni plenerowej w B. " nie kwalifikuje się do wsparcia w zakresie działania Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla projektów do wsparcia w ramach działań Osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi, tzw. małych projektów. Wskazano na art. 72 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, który stanowi, że bez uszczerbku dla zasad dotyczących swobody przedsiębiorczości oraz swobodnego świadczenia usług w rozumieniu art. 43 i 49 Traktatu, Państwo Członkowskie zapewnia, że dana operacja inwestycyjna zachowuje wkład z ERROW, jeżeli operacja ta, w ciągu 5 lat od podjęcia decyzji o finansowaniu przez instytucje zarządzającą nie ulegnie istotnej modyfikacji, która wpływa na jej charakter lub warunki realizacji, lub przyznaje nienależne korzyści przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu, bądź wynika ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania lub przeniesienia działalności produkcyjnej. Ponownie podkreślono, że wnioskowana operacja spowodowałaby zniszczenie elementów innej operacji współfinansowanej ze środków publicznych w ramach PROW 2007-2013.
W skardze z dnia [...] r. Gmina C. wniosła o stwierdzenie bezskuteczności wydanej odmowy przyznania środków pomocowych na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, w skrócie p.p.s.a).oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając wydanie jej z naruszeniem § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego i art. 22 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o rozwoju przez podpisanie informacji o odmowie przez Kierownika Wdrażania PROW Wydziału Terenów Wiejskich, bez powołania się na posiadane upoważnienie sporządzonej na papierze firmowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zamiast samorządu województwa.
W uzasadnieniu pełnomocnik Gminy przytoczył regulacje prawne mające zastosowanie dla przyznawania środków pomocowych lub odmowy ich przyznania, a w szczególności wskazał na art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju, który odwołuje się wyłącznie do niespełnienia warunków przyznania pomocy. Wskazana natomiast przez organ podstawa faktyczna nie stanowi warunków opisanych w ustawie o rozwoju, rozporządzeniu wykonawczym czy rozporządzeniu Rady nr 1698/2005. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że wnioskowany projekt naruszałby zasadę trwałości operacji dofinansowanej w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" albowiem budowa siłowni nie doprowadzi do istotnej modyfikacji wcześniejszej operacji dofinansowanej ze środków pomocowych, a wszystkie pozostałe warunki uprawniające do otrzymania dofinansowania zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie w całości. Podtrzymując dotychczas prezentowanie stanowisko w sprawie oraz jego ocenę prawną podkreślił, że projekt o którego dofinansowanie Gmina wniosła ma być realizowany na terenie uprzednio zagospodarowanym przez Gminę C. w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" w oparciu o umowę o przyznanie środków pomocowych z dnia 29 grudnia 2010 r. na realizację operacji "Budowa kompleksu rekreacyjno-sportowego w B. ". Jednocześnie podkreślił, że długotrwałość postępowania wynikała z konieczności konsultacji wykładni art. 72 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, o czym wnioskodawca był informowany. Wątpliwości dotyczyły bowiem kwestii od której zależało ostateczne rozstrzygnięcie wniosku czyli możliwości realizowania kolejnego wniosku pomocowego na terenie zagospodarowanym wcześniej z wykorzystaniem środków pomocowych z naruszeniem jego substancji. Ostatecznie organ stanął na stanowisku, że realizacja siłowni (małego projektu) zniszczy fragment obiektu zrealizowanego ze środków pomocowych, co wyklucza możliwość dofinansowania jej realizacji. Nie zgodził się z twierdzeniem wnioskodawcy, że likwidacja wykonanego trawnika na rzecz podłoża z kostki brukowej niezbędnej dla posadowienia urządzeń siłowni nie stanowi zniszczenia terenów zagospodarowanych ze środków pomocowych i będzie uzasadniała negatywna ocenę ich wydatkowania. Taka konstatacja nakładałaby na organ obowiązek wszczęcia postępowania procedury odzyskania środków wydanych na realizacje pierwotnego projektu ([...] zł). Nie zgodził się również z zarzutami procesowymi podkreślając, że przedmiotem zaskarżenia jest czynność Zarządu Województwa, w imieniu którego działa upoważniony pracownik urzędu (uchwała Zarządu Województwa [...] nr [...] ), gdyż Urząd Marszałkowski nie ma zdolności sądowej. Postępowanie prowadzone jest zgodnie z książką procedur, która przekazywana jest wnioskodawcom i wzorami pism, które stanowią jej załącznik. Pisma otrzymane przez skarżącą odpowiadają tym wzorom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 § 2 ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a to zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a).
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. W tym miejscu należy podkreślić, iż wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, sąd administracyjny kompetentny jest jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu czy czynności. Sąd zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaznaczenia wymaga, że kwestie przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych kwestie te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz.. 173 ze zm., dalej ustawa o wspieraniu rozwoju) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla małych projektów objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1163, ze. zm., dalej rozporządzenie wykonawcze). Powyższe przepisy zostały wydane w drodze realizacji rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10. 2005 r., dalej rozporządzenie nr 1698/2005).
Natomiast zaskarżony akt został wydany na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju, która określa w art. 1 zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 oraz przepisach UE wydanych w trybie tego rozporządzenia, warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, a także na realizacje zadań określonych w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005.
Sporny wniosek o udzielenie pomocy miał być realizowany w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla małych projektów. W trakcie oceny wniosku o dofinansowanie "Budowy siłowni plenerowej w B. ". stwierdzono, że objęta wnioskiem realizacja będzie miała miejsce na uprzednio zagospodarowanych przez Gminę C. terenach w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" w oparciu o umowę o dofinansowanie z dnia [...] r. zadania "Budowa otwartego kompleksu rekreacyjno-sportowego w B. ".
Okoliczność ta jest niesporna, chociaż z pierwotnej treści wniosku wynikało, że "wybrany wykonawca zrealizuje przedmiot operacji, która polegać będzie na wydzieleniu i przygotowaniu terenu, zakupie i montażu kompletu ogólnodostępnych urządzeń do ćwiczeń fizycznych na świeżym powietrzu, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie już istniejącego (podkreślenie Sądu) otwartego kompleksu rekreacyjno-sportowego w B. .
Przedmiotem sporu pozostaje twierdzenie organu o niemożności finansowania działania, którego realizacja ma mieć miejsce na terenie obiektu zrealizowanego wcześniej ze środków pomocowych i uczyni ich wydatkowanie nieprawidłowym.
W szczególności z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że konkretnie chodzi o zniszczenie 58 m2 wykonanego trawnika, gdyż na takiej powierzchni ma być posadowiona planowana siłownia, której urządzenia wymagają podłoża z kostki brukowej. Zdaniem organ działanie takie świadczy o naruszeniu warunków § 5 pkt 5 umowy o dofinansowanie z dnia [...] r. jaką podpisała Gmina dla potrzeb realizacji "Budowa otwartego kompleksu rekreacyjno-sportowego w B. ". Z zapisu tego wynika zobowiązanie Gminy do spełnienia warunków określonych w Programie i aktach prawnych wymienionych w § 1 umowy, a także (...) w trakcie realizacji operacji oraz przez okres 7 lat od dnia od dnia dokonania przez Agencję płatności ostatecznej osiągniecia celu operacji i jego zachowania, (..), wykorzystywania zgodnie z przeznaczeniem i celem operacji wybudowanych, przebudowanych, wyremontowanych lub zmodernizowanych budynków, budowli, na które została przyznana i wypłacona pomoc. Umowa miała być wykonana w terminie do 1 kwietnia 2011 r. i opiewała na kwotę [...] zł. Zatem realizacja kolejnego działania na terenie zagospodarowanym ze środków pomocowych stanowi naruszenie obowiązków instytucji zarządzającej wynikających z art. 72 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, gdyż spowodowałby zniszczenie elementów operacji współfinansowanej ze środków publicznych w ramach PROW 2007-2013 i świadczyło o nieprawidłowym ich wydatkowaniu i zaniechaniu wykonywania czynności kontrolno-nadzorczych przez SW.
Skarżąca nie podziela tego stanowiska, gdyż w jej ocenie realizacja siłowni plenerowej podniesie walor funkcjonującego już obiektu a nie zmieni celu operacyjnego wydatkowanych środków pomocowych. Obiekt będzie wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem.
W myśl art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ust 3 tego przepisu określa sposób załatwienia sprawy. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niniejsza skarga wniesiona została z zachowaniem powyższych wymogów formalnych, wniesiona bowiem została z zachowaniem terminu i poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga została zatem uznana przez Sąd za dopuszczalną i podlegającą merytorycznemu rozpoznaniu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż niezasadne okazały się zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości wydanego aktu. W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione przez Zarząd Województwa w odpowiedzi na skargę (str. 4 i 5), potwierdzone załączoną Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...] r. Zaskarżony akt został wydany przez uprawniony organ i podpisany przez osobę do tego umocowaną wskazaną wyżej uchwałą (§ 2 pkt 4) oraz na załączonym do niej druku P-7017 informującym o odmowie przyznania pomocy. Należy zauważyć, że istotnie pismo informujące stronę o odmowie przyznania pomocy w części nagłówkowej wymienia Urząd Marszałkowski Województwa [...] Wydział Terenów Wiejskich, pomimo iż zgodnie z art. 22 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 odmowa taka winna być wydana przez samorząd województwa.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego "Postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa. Załatwianie spraw związanych z przyznawaniem pomocy, w tym dokonywanie czynności w ramach postępowania w sprawie przyznania pomocy, z wyłączeniem spraw, o których mowa w § 17 ust. 1, może być dokonywane przez upoważnionych przez właściwy organ samorządu województwa pracowników urzędu marszałkowskiego albo wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną, zwaną dalej "samorządową jednostką". W przypadku udzielenia upoważnienia, o którym mowa w ust. 2, samorządowej jednostce, właściwy organ samorządu województwa podaje informację o udzieleniu takiego upoważnienia na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego.
Zatem skoro załatwianie spraw związanych z przyznawaniem pomocy/odmową może być dokonywane przez upoważnionych przez właściwy organ samorządu terytorialnego (czyli przez zarząd województwa) pracowników urzędu marszałkowskiego albo wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej, a kierownik referatu wdrażania PROW takowe upoważnienie posiada to podniesiony zarzut podpisania aktu przez osobę nieupoważnioną należało uznać za niezasadny.
Jak wskazano wyżej zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy (a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie), prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W tym artykule określone zostały zasady stanowiące w pewnym sensie odpowiednik niektórych ogólnych zasad postępowania przewidzianych w k.p.a. Odmowa udzielenia pomocy następuje w formie rozstrzygnięcia o charakterze jednostronnym, zewnętrznym, konkretnym i indywidualnym. Tym samym procedurę w zakresie odmowy przyznania pomocy należy uznać za sformalizowane postępowanie administracyjne, do którego nie stosuje się przepisów k.p.a., które kończy się rozstrzygnięciem, ze wskazaniem przyczyn odmowy i merytorycznym rozstrzygnięciem. Podmiot wdrażający jest takim rozstrzygnięciem związany od chwili doręczenia stronie. W świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju nie ma też wątpliwości, że zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 samorząd województwa - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz 19-23, z zastrzeżeniem pkt 3.
Niesporne jest, że wnioskowane dofinansowanie mieści się w katalogu art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy o wspieraniu rozwoju, doprecyzowanym w art. 12 ust. 1 tej ustawy. Samorząd województwa podaje do publicznej wiadomości informację o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy ze wskazaniem terminu składania tych wniosków (art. 12 ust. 3). Zarząd Województwa upublicznił takową informację (k.221. akt) wskazując Urząd Marszałkowski jako jednostkę wykonawczą. Natomiast rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu sprawowania nadzoru nad podmiotami, które wykonują jako delegowane zadania instytucji zarządzającej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., nr 163, poz.1160) 5) wskazano, że przedmiotem kontroli jest m.in. efektywności i skuteczności wdrażania działań Programu.
Szczegółowe warunki przyznawania pomocy na małe projekty oraz tryb ich przyznawania określono w § 3 i 4 rozporządzenia wykonawczego, zaś szczegółowe cele projektu przyjętego do dofinansowania wskazano w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 4 ust. 1 "Pomoc na małe projekty przyznaje się w formie refundacji części kosztów, które są uzasadnione zakresem realizacji małego projektu, niezbędne do osiągnięcia jego celu oraz racjonalne (...)":
Sąd zauważa, że organ rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy na realizację projektu "Budowa siłowni plenerowej w B. ", poddał analizie zgodność założeń tego zadania, w ramach "Wdrażania Lokalnych Strategii Rozwoju" dla realizacji tzw. małych projektów, które nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań Osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ocena ta wypadła pozytywnie. Dopiero w trakcie uzupełniania wniosku, złożonych wyjaśnień i kontroli krzyżowej okazało się, że operacja będzie realizowana na działce, na której został już wybudowany kompleks rekreacyjno-sportowy w ramach tego samego działania "Odnowa i rozwój wsi". Zdaniem SW wybudowanie na jego terenie siłowni plenerowej spowoduje, że cel realizacji pierwotnej inwestycji nie zostanie zachowany. Trawnik zostanie zniszczony a na jego miejscu powstanie inny obiekt. Dla wydatkowania środków pomocowych bez znaczenia pozostaje, że będzie to również obiekt rekreacyjno-sportowy, jakim jest siłownia plenerowa. Sąd orzekający w pełni pogląd ten podziela.
EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa (art. 3 rozporządzenia rady nr [...] ). Jednym z celów wsparcia jest poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej (art. 4 ust. 1 pkt c). Sekcja 3 Oś 3 Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, którą definiuje art. 52 rozporządzenia Rady wskazuje, że wsparcie dotyczy również środków na rzecz poprawy jakości życia na obszarach wiejskich, obejmujących, w tym podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej (art. 52 lit. b) ppkt i). Pojęcie to obejmuje tworzenie podstawowych usług, w tym w zakresie działalności kulturalnej i wypoczynku, dotyczących jednej wsi lub grupy wsi oraz związanej z nimi małej infrastruktury. Jak wskazano wyżej celem wydatkowania EFFROW jest zrównoważony rozwój i poprawa jakości życia, w jak najszerszym zakresie, a nie ponadstandardowo w jednym obiekcie.
Należy też podkreślić, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1310/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające niektóre przepisy przejściowe w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie środków i ich rozdziału w odniesieniu do roku 2014, a także i zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 oraz rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, (UE) nr 1306/2013 i (UE) nr 1308/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie ich stosowania w roku 2014 (Dz.U.UE.L.2013.347.865). Stanowi ono, że rozporządzenie nr 1305/2013, które ma być stosowane od dnia 1 stycznia 2014 r., określa zasady unijnego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich i uchyla rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, bez uszczerbku dla dalszego stosowania rozporządzeń wykonawczych do tego rozporządzenia do chwili ich uchylenia. W celu ułatwienia przejścia od systemów wsparcia istniejących na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 do nowych ram prawnych, które obejmują okres programowania rozpoczynający się z dniem 1 stycznia 2014 r. ("nowy okres programowania"), należy przyjąć przepisy przejściowe, aby uniknąć ewentualnych trudności lub opóźnień w realizacji wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, które to trudności lub opóźnienia mogą być spowodowane datą przyjęcia nowych programów rozwoju obszarów wiejskich. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość dalszego podejmowania zobowiązań prawnych w ramach istniejących programów rozwoju obszarów wiejskich w 2014 r. w odniesieniu do niektórych działań, a związane z nimi wydatki powinny kwalifikować się do objęcia wsparciem w nowym okresie programowania. Bez uszczerbku dla art. 88 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 państwa członkowskie w 2014 r. mogą nadal podejmować nowe zobowiązania prawne na rzecz beneficjentów w odniesieniu do środków, o których mowa w art. 20 z wyjątkiem lit. a) ppkt (iii), lit. c) ppkt (i) i lit. d), oraz w art. 36 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, na podstawie programów rozwoju obszarów wiejskich przyjętych na mocy tego rozporządzenia, nawet po wykorzystaniu środków finansowych z okresu programowania 2007-2013, pod warunkiem że wniosek o przyznanie wsparcia zostanie przedłożony przed przyjęciem odnośnego programu rozwoju obszarów wiejskich na okres programowania 2014-2020.
Sąd zauważa, iż dokonana przez organ ocena, która opierała się na zasadach wynikających z uchylonego rozporządzenia nr 1698/2005 pozostaje aktualna dla oceny spornego wniosku. Przedstawione uzasadnienie, aczkolwiek odmienne od oczekiwanego przez wnioskodawcę nie świadczy o naruszeniu przez organ przepisów powyższego rozporządzenia Rady ani rozporządzenia wykonawczego. Ocena ta jest racjonalna i wynikająca z prawidłowego wykonywania zadań nałożonych przepisami prawa. To zachowanie skarżącej należy uznać za naruszające zasadę racjonalnego działania i gospodarowania środkami publicznymi. Podkreślić należy, że we wniosku Gmina wskazała, że projekt będzie realizowany w bezpośrednim sąsiedztwie już istniejącego otwartego kompleksu rekreacyjno-sportowego w B. . W dalszej kolejności okazało się, że wskazana siłownia ma być wybudowana na terenie tego ośrodka wybudowanego z wykorzystaniem środków pomocowych. Nie ma też wątpliwości, że naruszenie warunków umowy o dofinansowanie, może rodzić określone konsekwencje finansowe. Gminy została o nich poinformowana i zostały przez nią akceptowane w ramach warunków podpisanej umowy o dofinansowanie (§ 5 umowy).
Mimo zgłaszanych przez organ wątpliwości co do wskazanej lokalizacji Gmina, nie zmieniła stanowiska w tym zakresie wskazując, że planowane przedsięwzięcie podniesie atrakcyjność funkcjonującego już ośrodka. Koniecznym zatem było przypomnienie celu wspierania ze środków EFFROW, jakim jest zrównoważony rozwój terenów wiejskich oraz racjonalne wydatkowanie środków pomocowych. Nie bez znaczenia pozostaje w przedmiotowej sprawie okoliczność, że organ w tej sprawie występuje w podwójnej roli, tj. organu oceniającego oraz organy nadzorującego wykonanie warunków umowy o wykorzystaniu środków pomocowych przez Gminę, czemu dał wyraz w zaskarżonym akcie. Strona skarżąca nie zaprzecza także, iż realizacja wnioskowanego działania będzie wymagała zniszczenia fragmentu terenu zagospodarowanego wcześniej ze środków pomocowych, co skutkuje uznaniem nieprawidłowego ich wydatkowania i brakiem podstaw do przyznania pomocy finansowej na realizację kolejnego wniosku w ramach tego samego programu i na ten sam cel. Inaczej mówiąc, z aktu organu wynika, że jedyną przeszkodą dla przyznania dofinansowania na realizację operacji "Budowa siłowni plenerowej w B. " jest wskazana lokalizacja siłowni, którą stanowi otwarty kompleks rekreacyjno-sportowy zrealizowany ze znacznym udziałem środków pomocowych z tego samego działania "Odnowa i rozwój wsi".
Zasadnym natomiast jest zarzut przewlekłości postępowania, gdyż wystąpienie do jednostki nadrzędnej o wykładnię konkretnego przepisu nie stanowi zagadnienia wstępnego i przeszkody dla oceny wniosku. Jednakże strona nie zaskarżyła na wcześniejszym etapie przewlekłości działania organu, co czyni ten zarzut na etapie skargi nieskutecznym i bez wpływu na wydany akt.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wydany w niniejszej sprawie akt Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] r. stanowiący informację o odmowie przyznania pomocy jest zgodny z prawem. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło