III SA/Gl 670/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [....] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii kosztów zastępstwa procesowego dla adwokata z urzędu postanawia: postanawia: zasądzić od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata K. K. – C. kwotę [...] ([...] złotych i [...] groszy) zł tytułem udzielonej, a nie opłaconej pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 25 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. K. i J. K. na powyższą decyzje. Następnie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2012 r. stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wyznaczył na pełnomocnika strony skarżącej adwokata K. K. – C. (pismo z dnia [...]r.) W dniu [...] r. akta sądowe przeglądał upoważniony przez pełnomocnika strony skarżącej z urzędu aplikant adwokacki. Natomiast w dniu [...] r. akta sądowe przedmiotowej sprawy przeglądała adwokat K. K. – C. osobiście. W tym samym dniu, do akt sprawy zostały złożone przez adwokata dwa pisma procesowe: opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tutejszego Sądu, odrzucającego skargę strony skarżącej, z dnia [...] r. oraz wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. We wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, adwokat wniosła o zasądzenie jej kwoty [...] zł (w tym kwota [...] zł tytułem podatku VAT). Pełnomocnik zaznaczyła, że adwokat został ustanowiony na mocy postanowienia referendarza sądowego i wyznaczony przez dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. dla dwojga skarżących, tj. dla J. K. i dla M. K. Z tego powodu koszty powinny być w sprawie zasądzone odrębnie, za zastępstwo prawne dla każdej z tych osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek adwokata z urzędu zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 205 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe i koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Jednocześnie, stosownie do unormowania zawartego w art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja organu drugiej instancji, uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie rozstrzygała w żaden sposób o jakiejkolwiek określonej wartości pieniężnej. Należy zaznaczyć, że w ogóle sprawy w przedmiocie płatności obszarowych, rozpoznawane przez sądy administracyjne nie są klasyfikowane, jako sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (czyli nie są to sprawy "wymiarowe", jak np. decyzje wymierzające wysokość określonego podatku). Z tego powodu pobiera się od nich wpis sądowy stały, a nie stosunkowy. Ta zasada rozciąga się na wszelkie aspekty kosztów postępowania – w tym również na kwestie związane z opłatami za czynności adwokackie oraz kwestie związane z ponoszeniem przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, adwokat błędnie zakwalifikował jako podstawę obliczenia swojego wynagrodzenia normę zawartą w § 18 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami) – zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem". Koszty pomocy prawnej nie są bowiem obliczane na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ przedmiotem w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna. Podstawą taką jest w istocie § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia, czyli "inna sprawa". Podstawą obliczeń będzie więc kwota [...] zł. Za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – należy się 75 % tej stawki (§ 18 ust.2 b rozporządzenia). Jednocześnie, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wynika z tego, że podstawą obliczenia jest kwota [...] zł – 75 % tej kwoty to [...] zł. Stawka podatku od towarów i usług od tej kwoty (23 %) wynosi [...] zł. W sumie koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w przedmiotowej sprawie wyniosą [...] zł. Nie jest zasadne również żądanie zgłoszone przez pełnomocnika, aby wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej w sprawie przyznać w podwójnej wysokości – z uwagi na to, że stronę skarżącą stanowią dwie osoby. Pełnomocnik procesowy z urzędu został ustanowiony dla strony skarżącej w sprawie. Na mocy postanowienia referendarza sądowego, ustanowiony został tylko jeden adwokat dla jednej strony skarżącej – w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. Pojęciem "sprawy" konsekwentnie posługuje się również cytowane wyżej rozporządzenie, które precyzyjnie określa opłaty za czynności adwokackie, stawki minimalne opłat za te czynności oraz szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Rozporządzenie to w przepisach § 2 – 5, określając ogólne zasady dotyczące opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości w żadnym wypadku nie różnicuje wysokości wynagrodzenia w zależności od ilości osób składających się w określonym przypadku na stronę postępowania. Na marginesie należy jeszcze zaznaczyć, że unormowanie zawarte w § 4 ust. 1 rozporządzenie określa jedynie generalną zasadę, zgodnie z którą wysokość stawki minimalnej zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju. Jeżeli zasadą jest stawka minimalna ustalona na podstawie § 6 w zw. z § 18 ust. 1pkt 1a rozporządzenia, to w pozostałych sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna stawka minimalna ustalona jest na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 b, c. W zdecydowanej większości spraw sądowoadministracyjnych (tak, jak i w sprawie przedmiotowej) wynosi ona [...] zł. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił określić koszty udzielonej, a nie opłaconej pomocy prawnej z urzędu w wysokości [...] zł. Kwota ta obejmuje stawkę podstawową wynoszącą [...] zł i 23 % podatku od towarów i usług od tej kwoty.